Кіріспе

Оксфордтағы шабынды

Порт-Шабынды – Англияның Оксфорд қаласының солтүстігі мен батысында Темза өзенінің жанында орналасқан, ашық, жалпы пайдаланудағы үлкен шабынды.

Шолу

Бұл шалғын – ежелгі жайылымдық жер, қазірге дейін жылқы мен мал жаюға пайдаланылады, ал аңыз бойынша кем дегенде 4000 жыл бойы жыртылмаған. Дәстүр бойынша, Оксфордтың еркін азаматтарына Альфред Ұлы Темаза өзенінің жанындағы жайылым жерлерін берген, ол 10 ғасырда қаланы құрған деседі (дегенмен Альфред 9 ғасырда қайтыс болған). Еркін азаматтардың мал жаюға толыққанды құқығы 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында тіркелген және содан бері жүзеге асырылып келеді. Атауы Портманнан шыққан болуы мүмкін, ол Фрименнің бұрынғы атауы. Шалғын Иериходан Вулверкотқа дейін (Шиплейк каналының солтүстігінде Вулверкот Коммонға айналады) Темза өзенінің шығыс (сол жақ) жағалауымен созылады, ал шығысқа қарай Котсуолд тарамдық темір жолы, Оксфорд каналы және Солтүстік Оксфорд орналасқан, ал батысқа қарай Бинси ауылы жатыр. Порт-Медоуға оңтүстіктен Уолтон Уэлл жолы немесе Аристотель көшесі арқылы (немесе оңтүстіктен Роджер Дадман жолы немесе Темза жолы арқылы), ал солтүстіктен Годстоу жолы, Вулверкоттан Вулверкот Коммон арқылы кіруге болады. Бұл типикалық ағылшын су тасқынынан пайда болған шалғын және Оксфорд қаласынан оңай жететін танымал орын. Сонымен қатар, бұл ерекше ғылыми маңызы бар жер. Шалғынның оңтүстік шетінде Темза өзенінде Файдлер аралы орналасқан. Қыс айларында шалғын суға толуы мүмкін, мұзыққан жағдайда коньки тебуге қауіпсіз және кең алаң болады. Көктемнің соңында кең аумақтар сарыбас гүлдермен жабылады. Жылқы, мал және үйректер шалғында жайылады, көптеген құстарды да көруге болады. Порт-Медоудың шығыс шетінде, Аристотель көшесінен кіреберістің солтүстігінде, Берджесс Филд орналасқан – қайта пайдаланған полигон және Оксфорд қалалық кеңесі басқаратын табиғат қорығы. Оның ауданы шамамен ; шетімен айнала сағалап өтетін жол кішкентай тоғайлар арқылы өтеді. Порт-Медоу – Оксфордтағы демалысқа танымал орындардың бірі, жаяу серуендеу, жүгіру, велосипед тебу және Темза өзенінде жүзу сияқты іс-шараларға қолайлы. Асқараңғы күндері Темза өзенінің жағалауында табиғаттың әсемдігін тамашалауға жиналған адамдарды көруге болады. Бұл шалғын фотографтар мен құс бақылаушылардың да сүйікті орны.

Тарих

Бұл үлкен жайылымнан Темза өзені (осы аймақта Изис деп аталады) ағып өтеді. Осы жерде 4 шілдеде 1862 жылы пастор Чарльз Латвидж Доджсон (Льюис Кэрролл) және пастор Робинсон Дакворт үш жас қыз – Лорина, Алиса және Эдит Лидделлдермен бірге өзенмен жоғары қарай қайықпен саяхаттады. Фолли көпірінен Годстоуға қарай баяу қозғалатын кезеңде Доджсон олардың өтініші бойынша кейін "Алисаның Керемет еліндегі оқиғалары" деп кеңейтілген әңгіме айтуға кірісті. Бұл шалғын ешқашан жыртылмағандықтан, онда жақсы сақталған археологиялық қалдықтар бар, олардың кейбіреуі жер жұмыстары түрінде сақталған. Ерекше атауға лайықтары – бірнеше қола дәуіріндегі дөңгелек обалар, темір дәуіріндегі қоныстар және ағылшын азамат соғысы кезінде Оксфордты қоршаулау кезіндегі 17 ғасырлық бекіністердің негіздері. 17 және 18 ғасырларда бұл шалғын ат жарыстары үшін пайдаланылды, сондай-ақ осы мақсатта салынған төмен тас көпірлер мен каналдар қазірге дейін сақталған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Порт-Медоудың бір бөлігі Корольдік әуе корпусын даярлау үшін қолданылды және әскери әуежайға айналды. Порт-Медоудан немесе оның жанынан ұшып келе жатқан он бес авиаэкипаж мүшесі мен ұшқыш қаза тапты. 1940 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Дюнкерктен эвакуацияланған әскери қызметшілер үшін шалғында лагерь құрылды. 1980 және 1990 жылдары шалғын тегін фестивальдар мен рейвтер өткізілетін орын ретінде танымал болды. Темзаның арғы жағында Боссомс кемежайы орналасқан, онда шағын марина және Темза арқылы өтетін Медли көпірі бар. Медли желкендік клубы – Темза өзеніндегі ең алыс жатқан желкендік клубы, ол өзеннің батыс жағалауында орналасқан. Оңтүстікке қарай Касл Милл ағысы және Крипли шалғыны басталады, олардың көп бөлігі жеке бау-бақшалардан тұрады.

Даму

2012 жылдан бастап Оксфорд университетінің мүлікті басқару дирекциясы Лонгкросс компаниясының көмегімен 2½ акр (бір гектар) көлемді Касл Милл учаскесін, Крипли Мидоу бақшалары мен теміржол арасында, Порт Мидоудың оңтүстік жағына жақын жерде, кеңейтілген студенттік жатақхана ретінде дамытып келеді. Бұл жоба даулы болды, себебі төрт-бес қабатты ғимараттар Порт Мидоуға тікелей қарап тұр. Жобаға қарсы шығушылар Оксфордқа ашылатын көріністерге зиян келтірілуі мүмкін екенін ескертті. 2012 жылдың желтоқсан айында онлайн петиция жарияланып, «Порт Мидоуды сақтайық» атты науқан ұйымдастырылды. Оксфордты сақтау қоры және Жасыл партия да алаңдаушылық білдірді. The Oxford Times газеті «университеттің жоғары лауазымды өкілдері» жобаға наразы екенін және оның салдары толыққанды түсінілгеніне уақыт кеткенін хабарлады. Бұл жағдай «Стоунхендждің қасына қалың қабатты ғимарат салумен» салыстырылды. 2013 жылдың ақпан айында Оксфорд қалалық кеңесі Оксфорд университетімен ғимараттардың биіктігін екі қабатқа төмендету мәселесі бойынша келіссөздер жүргізді. 2013 жылғы 7 мамырда Ауылдық Англияны қорғау кампаниясы жоспарлауға рұқсат беру туралы шешімді қайта қарау үшін Жоғарғы сотқа шағым түсірді, себебі толық экологиялық бағалау (ЭБҚ) талаптары орындалмаған. 2016 жылы Оксфорд университеті «тік қасбетті бөлшектеу» үшін қаптама және көлденең бұрыштар сияқты әртүрлі жеңілдету шараларын ұсынды. Кейіннен ғимараттарға өзгерістер енгізіліп, олардың визуальды әсерін азайтуға тырысты.