Кіріспе

Florida Lime & Avocado Growers, Inc. v. Paul, 373 U.S. 132 (1963) – 1963 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі. Сот Калифорния штатының штат ішінде сатылатын, соның ішінде басқа штаттардан импортталған авокадоларға майлылығының ең төменгі деңгейін белгілейтін заңын жоюдан бас тартты. Заң бойынша, авокадоның құрамында кемінде 8% май болуы тиіс еді. Флорида штаты, авокадоның ірі өндірушісі, көтерме сауда үшін майлылығына қатысы жоқ федералды стандартты қолданды. Флоридада өндірілген көптеген авокадолар Калифорния стандартына сай келмеді, себебі олар Калифорнияда сатылатын авокадолардан басқа сорт болды және майлылығы төмен еді. Осыған байланысты Флорида авокадо өсірушілері сотқа шағымданып, Калифорния заңы (1) федералды заңмен қайшы келеді, (2) тең құқықтарды бұзады және (3) мемлекетаралық сауда-саттық құқығына кедергі келтіреді деп мәлімдеді (бірақ бұл дәлелдемелер қабылданбады). Бұл іс конституциялық құқық және федералды юрисдикция бойынша құрастырылған оқулықтарда алдын ала шешім мәселелерін түсіндіру үшін жиі қолданылады.

Өмірбаян

Авокадоның үш негізгі түрі немесе тобы бар: мексикалық, гватемалдық және Батыс Үндістандық, олар алғашқыда өсірілген аймақтардың атымен аталған. Мексикалық авокадоның жапырақтары анис иісімен және шапандай кішкентай жемістері бар, тегіс терісі қара немесе күлгін түсті. Гватемалдық авокадоның жемісі ірі, қарашыл-жасыл, қабығы кедір-бұдыр. Батыс Үндістан авокадосының ең үлкен жемістері болады, салмағы 1 кг-ға дейін жетеді, тегіс ашық жасыл қабығы бар. Мексикалық авокадода майдың мөлшері ең жоғары, ал Батыс Үндістан авокадосында ең төмен. Қазіргі уақытта коммерциялық өндірістегі маңызды сорттар көбінесе осы үш бастапқы түрдің араласуынан алынған гибридтер. 1925 жылы Калифорнияда «барлық авокадолар жинаған кезде және одан кейін әрқашан, терісі мен тұқымын есептемегенде, салмағы бойынша кемінде 8 пайыз майы болуы тиіс» деген заң қабылданды. 1925 жылы АҚШ-тағы авокадоның барлығы дерлік Калифорниядан келген. Бұл заңның мақсаты – піспеген авокадоның саудаға түсуіне жол бермеу, себебі олар дұрыс піспейді, шіриді немесе кеуіп, резеңкедей және дәмсіз болып қалады. Піспеген авокадоны сату тұтынушыларды ашуландырады, бұл болашақта авокадо сатып алуға қарсылықты күшейтеді. 1925 жылы Калифорнияда өсірілген авокадоның көп бөлігі, қазіргідей, мексикалық сорттардан (мысалы, Хаас авокадосы) алынған ағаштардан шыққан. Мұндай авокадолар піскен кезде кемінде 8% майы бар. Флорида авокадо өсірушілері көбінесе Батыс Үндістан, Гватемала және гибридтік сорттарды өсіреді, олар 8% майлылыққа жетпес бұрын пісіп, қабылдауға және сатуға дайын болуы мүмкін, немесе олар ешқашан осы деңгейге жетпейді. Сот мүшелерінің барлығы денсаулыққа қатысты мәселе жоқ екенін мойындады; мәселе «таза экономикалық мәселе». Флорида авокадо өсірушілері Калифорния заңына қарсы шықты, өйткені ол Флорида өсірушілерінің Калифорния нарығына кіруіне елеулі шектеулер қойды. Калифорнияның авокадоның пісу стандарты заңмен белгіленген, ал Флориданың стандарты Ауыл шаруашылығын реттеу туралы заңға (AAA) сәйкес маркетингтік бұйрықпен белгіленеді, ол «Оңтүстік Флорида авокадо өсірушілері арасында тәртіпті бәсекелестікті қамтамасыз ету» мақсатында фермерлердің өзін-өзі басқару жүйесін құруға бағытталған «Жаңа келісім» шарасы. Авокадоны сатуға қатысты бұйрықтарды Оңтүстік Флорида авокадо әкімшілік комитеті әзірлейді, ол тиісті өндірушілердің өкілдерінен ғана тұрады. Ауыл шаруашылығы министрі авокадоның пісу мерзімі, мөлшері және салмағы туралы комитет ұсынған ұсыныстарды міндетті түрде қабылдайды.

Көпшілік пікір

Сот судьясы Уильям Дж. Бреннан Бас судья Эрл Уоррен, судьялар Джон Маршалл Харлан II, Поттер Стюарт және Артур Дж. Голдбергпен бірігіп, 5-4 дауыспен сот шешімін жариялады.

Тең қорғаныс туралы ереже

Сот аудандық соттың мемлекеттік стандарттың адамдар немесе адамдар тобы арасында негіссіз кемсітушілікке алып келмейтіні туралы қорытындысын бекітті. 8% май сынағынан гөрі пісіп-жетілуді анықтау үшін жақсырақ тесттер ойлап табуға мүмкіндік болғанымен, бұл мемлекеттің таңдауын "кәдімгідей немесе заңды реттеуге қатысты ұтымды байланысы жоқ" деп қарастыруға негіз бермейді. Бұл мәселені соттар шешуге тиіс емес, және "біз бұл деректерге сүйене отырып, майдың мөлшері авокадоның пісіп-жетілуінің қанағаттанарлық өлшемі болып көрінеді деген қорытындыға келгеніміз жеткілікті".

Калифорнияның қарсы шағымдауы

Калифорния қарсы шағымдап, аудандық соттың істің мәнісіздігіне байланысты емес, әділеттілік принципінің болмауына байланысты тоқтатуы керек деп мәлімдеді. Олардың пікірінше, сотқа қарауға болатын дау болған жоқ және Флорида өсірушілеріне келтірілген зиян жеткіліксіз болды (өзгертілмейтін зиян болуы тиіс), сондықтан аудандық соттың әділеттілік құзырына жүгінуге негіз болмады. Сот екі талапты да қабылдамады. Біріншіден, Florida Lime & Avocado Growers, Inc. v. Jacobsen ісінде...

WSJ 2016 жыл

2016 жылдың маусым айында Wall Street Journal газетінде Флорида мен Калифорния арасындағы "Авокадо соғысының" қазіргі күйі жарияланды. Жоғарғы Сот шешімінен кейін қайта қарау кезінде сәтті сотталған талапкер J. R. Brooks (қазір Brooks Tropicals LLC) бірнеше Флорида авокадо сорттарын көрсету үшін "SlimCados" тауарлық белгісін тіркеді. Брукс Флорида авокадосының майлылығының төмендігін "Америка авокадо нарығының 95% және әлемдік сұраныстың 80% құрайтын Калифорнияның Хасс сортымен бәсекелесу үшін" пайдалы диеталық қасиет ретінде насистеп отыр. Бірақ, журналдың мәліметінше, "үлкен SlimCados гуакамоле жақтастарының арманындай көрінеді", себебі олардың салмағы Хасс авокадосынан алты есе ауыр, алайда "олардың ерекше дәмі көптеген адамды көңілінен шығармай, кейбір тағамдарды жақсы көретіндер үшін жек көрілетін авокадоға айналдырды". Журнал Флорида авокадосын сынаған бір адамның: "Мен өмірімде тағамнан мұндай қиянат көрген емеспін", - деп шағымданғанын келтіреді, себебі Флорида авокадосының "ішкі жағы сулы болып, қалың, кремовый дәмі жоқ, сұйық гуакамоле жасады".