Негізсіз сот процесінің салдары

Кіріспе

Негізсіз сотқа шағымдану – бұл өзінің аргументтерінің мәнділігіне ешқандай назар бермей заңдық процестерді пайдалану. Бұл, өз кезегінде, оның сәтсіздікке ұшырауы анық екенін біле тұра аргумент келтіруді немесе тиісті заң мен фактілерді зерттеудегі қарапайым ұқыпсыздықты қамтиды. Аргументтің жеңілуі оның негізсіз екенін білдірмейді; тарап қолданылатын заңға сүйенсе, жеңіске жету мүмкіндігі төмен аргументтерді ұсынуға құқылы. Негізсіз сот ісі абсурдты заңдық теорияларға негізделуі мүмкін, өтініштердің немесе талаптардың көп болуына немесе қайталануына, сотқа деген бейәдептілікке немесе қысым көрсетуге, немесе шамадан тыс өтемақы талап етуге әкелуі мүмкін. Талап немесе қорғаныс фактілерде негіздемесі болмағандықтан немесе заңды орынды кеңейту немесе қайта түсіндіру үшін дұрыс аргументтермен ұсынылмағандықтан негізсіз болуы мүмкін. Талап негізсіз деп танылуы мүмкін, өйткені қолданыстағы заңдар мұндай талапты біржақты түрде тыйым салады, мысалы, "жақсы самариялық" заңы сияқты. АҚШ-та Федералдық азаматтық іс жүргізу ережелерінің 11-бабы және осыған ұқсас штаттық ережелер адвокаттың кез келген талап немесе қорғанысқа қатысты фактілерді тиісті түрде тексеруін талап етеді. Әртүрлі сот юрисдикциялары талап немесе қорғаныс адвокаттың ниетінің жақсылығына қарамастан, негізсіз болуы мүмкін-жоқ деген мәселеде әртүрлі шешімдер қабылдайды. Мұндай қорғаныс немесе талап соттың және басқа тараптардың уақытын, ресурстарын және заңдық шығындарын ысырап ететіндіктен, сот мұндай талапты немесе қорғанысты ұсынған тарапты немесе адвокатты санкциялауға құқылы. Заң фирмасы да санкцияға тартылуы мүмкін, тіпті сотқа бағынбағандық үшін жазалануы мүмкін.

АҚШ-тың заңдары мен сот ережелері бос іс жүргізуді жазалайды

АҚШ Салық сотында негізсіз аргументтер 25 000 долларға дейін айыппұл салуға әкелуі мүмкін. Сол сияқты, Ішкі кірістер кодексінің 7482-бабы АҚШ Жоғарғы Соты мен АҚШ Апелляциялық соттарына айыппұл салу құқығын береді, егер салық төлеушінің Салық сотының шешіміне шағымдануы «тек уақытты кешіктіру мақсатында» болған немесе «салық төлеушінің шағымдағы ұстанымы негізсіз немесе дәлелсіз болған» жағдайда. Көрсетілгендей, жиі кездесетін мысал – салық төлеушілердің наразылық тақырыбына негізделген аргументтер. АҚШ-тың аудандық сотында қылмыстық емес іс бойынша, сотқа кез келген өтініш, жазбаша ұсыныс немесе басқа да құжатты ұсынатын тарап (немесе оның адвокаты) Федералдық азаматтық іс жүргізу ережелерінің 11-бабына сәйкес, ұсынатын адамның білімі мен сенімі бойынша, құқықтық талаптардың «қолданыстағы заңмен немесе қолданыстағы заңды кеңейту, өзгерту немесе күштен жою, немесе жаңа заң құру үшін негізді аргументпен қамтамасыз етілгенін» куәландыруға міндетті. Осы ережені бұзу үшін кейбір жағдайларда 11-бап бойынша тараптарға немесе адвокаттарға ақшалай айыппұл салынуы мүмкін. Бір жағдайда, жетінші апелляциялық сот мұндай адвокатқа «өзінің негізсіз аргументтері үшін 10 000 доллар айыппұл төлемеуіне себептерді көрсету үшін 14 күн берді». Негізсіз сот процесін жазалайтын ұқсас ереже АҚШ банкроттық сотында 9011-бап бойынша қолданылады. АҚШ Конгресі АҚШ кодексінің 28-тарауының 1912-бабын қабылдады, онда АҚШ Жоғарғы Соты мен АҚШ Апелляциялық соттарында егер жеңілген тараптың сот процесі жеңілген тарапқа зиян келтірген болса, сот жеңілген тарапты осы зиянды өтеуге міндеттей алады. Өзін-өзі қорғаушы (in forma pauperis және pro se) тараптар кейде заң мен процедура туралы білімі жеткіліксіз болғандықтан негізсіз аргументтер келтіреді. Түрмедегілердің негізсіз сотқа шағымдануға бейімділігі 1995 жылғы Түрмелік сот реформасы туралы заңның қабылдануына әкелді, ол түрмедегілердің төлемсіз сотқа шағымдану мүмкіндігін шектейді.

In the United States Tax Court, frivolous arguments may result in a penalty of up to $25,000 under Similarly, section 7482 of the Internal Revenue Code provides that the U. S. Supreme Court and the U. S. Courts of Appeals may impose penalties in which the taxpayer's appeal of a U. S. Tax Court decision was "maintained primarily for delay" or where "the taxpayer's position in the appeal is frivolous or groundless." A common example, as shown below, is an argument based on tax protestor claims. In a noncriminal case in a U. S. District Court, a litigant (or a litigant's attorney) who presents any pleading, written motion or other paper to the court is required, under Rule 11 of the Federal Rules of Civil Procedure, to certify that, to the best of the presenter's knowledge and belief, the legal contentions "are warranted by existing law or by a nonfrivolous argument for the extension, modification, or reversal of existing law or the establishment of new law". Monetary civil penalties for violation of this rule may in some cases be imposed on the litigant or the attorney under Rule 11. In one case, the Seventh Circuit Court issued an order giving such an attorney "14 days to show cause why he should not be fined $10,000 for his frivolous arguments". A similar rule penalizing frivolous litigation applies in U. S. Bankruptcy Court under Rule 9011. The U. S. Congress has enacted section 1912 of Title 28 of the U. S. C. providing that in the U. S. Supreme Court and in the U. S. Courts of Appeals where litigation by the losing party has caused damage to the prevailing party, the court may impose a requirement that the losing party pay the prevailing party for those damages. Litigants who represent themselves (in forma pauperis and pro se) sometimes make frivolous arguments due to their limited knowledge of the law and procedure. The particular tendency of prisoners to bring baseless lawsuits led to passage of the Prison Litigation Reform Act of 1995, which limits the ability of prisoners to bring actions without payment.

Соттың бос дәлелдерге қатысты шешімі

Соттың негіссіз аргументтерге қатысты ұстанымын көрсететін мысал АҚШ-тың Бесінші апелляциялық округінің сотының Crain v. Commissioner, 737 F.2d 1417 (1984) ісінде кездеседі:

Адвокатты тіркеудегі әсері

Ақыр соңында негіссіз деп танылған талап, оны қойған адвокатқа қатты зиян келтіруі мүмкін. Сәтті аяқталған көптеген сот процестері адвокатсыз қозғалады. Адвокат Дэниел Эванс былай деп жазады:

«Егер судья бір аргументті «күлкілі» немесе «негіссіз» деп атаса, бұл судья айта алатын ең жаман нәрсе. Бұл аргументті келтірген адам не істеп жатқанын түсінбегенін және баршаның уақытын текке кетіргенін білдіреді. Бұл іс жақсы қорғалмағанын немесе судья жай ғана қарсы тарапты таңдағанын білдірмейді, бұл қарсы тараптың мүлдем болмағанын көрсетеді. Аргумент мүлдем, толығымен, құзырсыз болды. Судья сіздің «қате» екеніңізді айтпайды. Судья сіздің ақыл-есіңізден безгенін айтады.»

Пирсон Чангқа қарсы

2005 жылы «Пирсон Чангқа қарсы» ісінде Вашингтон қаласының судьясы Рой Пирсон бір құрғақ тазалау компаниясын шалбары жоғалған деген айыппен 67 миллион долларға сотқа берді. Бұл іс негіссіз сот процесінің мысалы ретінде жиі келтіріледі. Пирсонның сөзінше, құрғақ тазалаушылар оның шалбарын (оның 10,50 долларға түзетуге тапсырған) жоғалтып, үлкен сомада ақшаны қайтару туралы талабын қабылдамаған. Пирсон дүкен терезесіндегі «Қанағат кепілдігі» деген жазу оған шалбарының құны 1000 долларға бағаланған соманы заңды түрде қайтаруға құқық береді деп сенген. 54 миллион доллардың ішінде «психикалық зиян» үшін 2 миллион доллар және ол басқа құрғақ тазалау орталығына бару үшін әр апта соңында көлік жалдауға жұмсаған 15000 доллар да бар. Сот ақырында Пирсонға қарсы шешім шығарды, оның судьялық лауазымы кейіннен осы іске және ажырасу процесіндегі басқа да бірнеше істеріне байланысты жаңартылмады, олар «сот тәртібінің» жетіспеушілігін көрсетті.

Джонатан Ли Ричс

2010 жылы федералды прокурорлар судьядан Джонатан Ли Ричестің тағы да сотқа арыздануын тоқтатуға көмектесуін сұрады, оның жиі арызданулары негіссіз екенін айта отырып.

Глория Даун Айронбокс

2013 жылдың шілдесінде Онтарионың адам құқықтары жөніндегі трибуналы телесериал «Family Guy»-дағы ойдан шығарылған феминисттік адвокат Глория Доун Айронбокс болып танылған ер адамның шағымын қарастырып, қабылдамады. Шағымданушы A&W Restaurants компаниясының маркетингтік схемасының «гетеронормативті», «фалоцентрикалық» екенін және «қиылысқан гегемонияны» қолдайтынын мәлімдеді. A&W атауларында «ЛГБТ» өкілдерінің болмауына байланысты мазасыздық пен шеттелу сезімін баяндап, ол өзінің абыройы мен қадір-қасиетіне келтірілген зиян үшін 50 000 доллар өтемақы талап етті, сондай-ақ A&W компаниясын дәстүрлі емес отбасыларды қамтитын атау жүйесін қабылдауға міндеттеу туралы өкім шығаруды сұрады. Шағымданушы талап еткен өнімдердің бірі – «Pillow Biter» есімді өнім болды, оны шағымданушы «екі ақ, қысылған бөлке арасына тығыз салынған үлкен, қара ет кесегі» деп сипаттады.

Серджо Санфорд Кларди

2014 жылдың қаңтар айында, жезөкше мен оның клиентін ұрып-соққан за үшін 100 жыл түрме жазасын өтеп жатқан Сирджорджо Санфорд Кларди, Nike компаниясына қарсы 100 миллион долларлық сот талабын ұсынды. Ол Nike компаниясының өзі жасаған шабуылға ішінара жауапты екенін мәлімдеді. Кларди компанияның оның "Джордан" аяқ киімдеріне оларды қауіпті қару ретінде пайдалануға болатыны туралы ескерту қоюы керек болғандығын айтты. 2012 жылдың маусым айында ол Портленд қонақ үйінен Клардидің жезөкшесіне ақы төлеместен кетпек болған клиенттің бетін бірнеше рет басып жарыққанда осы аяқ киімдерді киіп отырған. Бұл сот процесі "ел және әлем бойынша үлкен назар аударды".

Ромин Стэнтонға қарсы

2016 жылдың наурызында тәуелсіз бейнеойындарды әзірлейтін Digital Homicide Studios компаниясының бір бөлігі болған Джеймс Ромин, өзінің студиясының атымен шығарылған ойындарды сынаған бейнеойындар сыншысы Джеймс Стефани Стерлингке қарсы 10 миллион долларлық талап арыз берді. Ол Роминнің бизнесіне "шабуыл, жала жабу және артық айыптау" жасады деп мәлімдеді және залап ақысын өтеуді талап етті. Ромин, Стерлингтің студиясының "The Slaughtering Grounds" ойынына "2014 жылғы ең нашар ойынға үміткер" деген бағасы әділ пайдалану заңымен қорғалмаған деп санайтын, себебі ол мұны "әділ" сын деп санамады. Оның ойындары мен бизнес-практикасын сынаған Steam ойын платформасының 100 пайдаланушысына қарсы тағы 18 миллион долларлық талап арыз берілді, ол мұны "қудалау" деп түсіндірді. Сот Valve компаниясына осы 100 пайдаланушының жеке басын ашуға бұйрық берді. Нәтижесінде Valve Digital Homicide Studios компаниясының барлық жарияланған ойындарын алып тастады. Сонымен қатар, Ромин сотқа корпорация ретінде емес, жеке тұлға ретінде шағымданғандықтан, мұндай сын сөз бостандығы құқығымен қорғалды. 2017 жылдың ақпан айында сот ісі тоқтатылды. Бұл жағдай YouTube платформасында DMCA талаптарын теріс пайдаланудың мысалы болып табылады.

Эрик Эставильо Twitch, Inc-ке қарсы

2020 жылдың маусым айында Эрик Эставильо Twitch компаниясына қарсы сотқа жүгінді, платформаның оның жыныстық тәуелділігіне кінәлі екенін мәлімдеді. Ол 25 миллион долларлық өтемақы талап етті, оның өзіне, Twitch Prime жазылушыларына және COVID-19 қайырымдылық қорларына бөлінуі тиіс еді. Оның айтуынша, Twitch-тің "бұрыс бағдарламалауы мен желілік коды" оны "сексуалды мазмұнға ұшырамай Twitch-ті пайдалануды дерлік мүмкін емес" етеді. Сондай-ақ ол "әр күні [жыныс ойыншығымен] өзін ыдыратып" және компьютер мониторына шәует шығарып өрт шығарғанын мәлімдеді. Сотқа ұсынылған құжатта платформадан қуылғанын қалаған әйел стримерлердің (мысалы, Amouranth және Pokimane) суреттері болды. Эставильо бұрын Blizzard, Microsoft, Sony және Nintendo компанияларын да соттаған болатын. Барлық даулар қарастырылып, тоқтатылды. Бұл іс 2021 жылдың қаңтар айында негіссіз деп танылды.