Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баспа материалдарының ұзақ өмір сүруі
Longevity of printed material
Баспаның тұрақтылығы – баспа материалдарының, әсіресе фотосуреттердің ұзақ қызмет ету мерзімі мен сақталу мәселелеріне қатысты. Уақыт өте келе, баспаның оптикалық тығыздығы, түс тепе-теңдігі, жылтырлығы және басқа да сапалық сипаттамалары нашарлайды. Бұл нашарлау жылдамдығы негізінен екі факторға байланысты: баспаның өзі, яғни суретті құру үшін қолданылған бояулар мен сурет салынған материал, және баспа қандай ортаға ұшырағаны.
Print permanence refers to the longevity of printed material, especially photographs, and preservation issues. Over time, the optical density, color balance, lustre, and other qualities of a print will degrade. The rate at which deterioration occurs depends primarily on two main factors: the print itself, that is, the colorants used to form the image and the medium on which image resides, and the type of environment the print is exposed to.
Суретшілердің сыямен түсірілген
Инкжеттік басылымдар үшін пигментті сиялар белгілі бір қағаз түрлерімен қолданғанда әдетте ең ұзақ сақталады, ал бояулы сиялар көбірек қағаз түрлерінде жақсы нәтиже беруі мүмкін. Инкжеттік қағаз түрлеріне ісіп кететін қағаз, кеуекті қағаз және мақталы қағаз жатады.
For inkjet prints, pigment based inks last generally longest when used with specific paper types, whereas dye based inks can be optimal on more types of paper. Ink jet paper types include swellable paper, porous paper, and cotton rag paper.
Хромогендік түсті принтерлер (күміс галоидты принтерлер)
Хромогендік түсті фотоқағаздағы кескіндердің қызмет ету мерзімі сақтау ортасының температурасы мен салыстырмалы ылғалдылығына, сондай-ақ олар алатын жалпы жарық мөлшеріне байланысты. Ескі хромогендік қағаздар қазіргі заманғы материалдарға қарағанда жылдам бояуын жояды. Мысалы, Fujifilm Crystal Archive қағаздарының қараңғыда сақтау мерзімі алпыс жыл деп көрсетілген. 1942 жылы Kodak компаниясы енгізгеннен бері, байланыстырылған хромогенді басылымдардың тұрақтылығы үздіксіз артты. Kodak басылымдарының тұрақтылығы 1954, 1958 жылдары және 1980 жылдардың басында едәуір жақсарды. Бұл өзгерістерді көбінесе түсті басылымдардың жасалу мерзімін анықтау үшін пайдалануға болады және олар техникалық әдебиетте жазылған өндіріс өзгерістерімен байланысты болуы мүмкін.
The longevity of images on chromogenic color photographic papers depends on the temperature and relative humidity of the storage environment, and on the total light exposure they receive. Older chromogenic papers undergo more rapid fading compared to modern materials. For example, Fujifilm's Crystal Archive papers have a quoted longevity of sixty years dark storage. The stability of coupler incorporated chromogenic prints has steadily increased since their introduction by Kodak in 1942. Very significant advances in stability were made in case of Kodak prints in 1954, 1958, and in the early 1980s. These changes can often be used for the dating of color prints, and can be correlated with manufacturing changes documented in the technical literature.
Монохромды баспалар
Жалпы, күміс немесе көміртекті негізде жасалған қара-ақ басылымдар кейбір түсті басылымдардан ұзақ сақталуы мүмкін. Кейбір қара-ақ басылымдар сиялы принтерлермен немесе RA 4 процесі қолданылатын түсті фотоқағазбен жасалады.
In general, black and white prints using either silver or carbon based media may last longer than some colour prints. Some black and white prints are produced using ink jet printers, or colour photographic paper using the RA 4 process.
Желатинді күміс баспалар
Ұзақ қызмет ету үшін желатинді күміс басылымдарын мұқият бекіту және жуу қажет. Фиксатор суретті одан әрі жарыққа сезімтал болмайтындай етумен қатар, эмульсиядағы дамылмаған күміс тұздарын оңай жуылатын өнімдерге айналдырады. Тиімді бекіту және жуу барлық әсер етпеген күміс тұздарын жояды және тек аз ғана қалдық фиксаторды қалдырады. Басылымды жуғаннан кейін басылымда қалған фиксатордың (тиосульфаттың) кез келген маңызды мөлшері уақыт өте келе суреттің нашарлауына себеп болады. Желатинді күміс басылымдарының ұзақ мерзімді тұрақтылығына көптеген басқа факторлар да маңызды рөл атқарады. Сақтау ортасының температурасы және салыстырмалы ылғалдылығы, сондай-ақ күміс кескініне әсер ететін ауаның ластағыштары – бұл ең маңызды үш фактор. Тонировка күміс негізіндегі басылымдардың ұзақтығын күміс металлын алтын, күміс сульфиді немесе селен сияқты жай металдармен алмастыру немесе оны қаптау арқылы арттыра алады.
To achieve a long lifespan, gelatin silver prints must be thoroughly fixed and washed. Besides rendering the image insensitive to further light exposure, fixer converts undeveloped silver salts in the emulsion into products that can easily be washed away. Effective fixing and washing removes all unexposed silver salts and leaves only a small amount of residual fixer. Any significant quantity of fixer (thiosulphate) left in the print after washing will cause the image to deteriorate over time. Many other factors play a critical role in the long term stability of gelatin silver prints. The temperature and relative humidity of the storage environment, and the air pollutants to which a silver image is exposed are three of the most important factors. Toning can increase the longevity of silver based prints by replacing or coating the metallic silver with more inert metals such as gold, silver sulphide or selenium.
Платина, палладий және басқа инертті металдар
Платина, палладий және алтын сияқты инерт металдардан жасалған кескіндер күмістен жасалғандарға қарағанда аз тозуға бейім. "Фотографияның әуесқой фотографының сөздігі" былай дейді: "Платинаның химиялық тұрақтылығының арқасында осылай жасалған кескін күміс кескіні бар кез келген кескінге қарағанда әлдеқайда ұзақ сақталады". Шындығында, Виктория және Альберт мұражайының консервация журналы мынаны мәлімдейді: "Мұндай кескіндерде байқалатын нашарлаудың көп бөлігі көбінесе сарғайып, қатты болатын тіреулермен байланысты, ал кескіннің өзімен емес".
Images composed of more inert metals, like platinum, palladium and gold are less prone to decay than those in silver. Amateur Photographer's Dictionary of Photography said "Owing to the chemically inert nature of platinum, a print so made is far more permanent than any print having a silver image can be". Indeed, the Victoria and Albert Museum's Conservation Journal states that " the majority of the deterioration seen in such prints is usually associated with the supports, which are often yellowed and brittle, rather than the actual image."
Қоршаған орта факторлары
Баспаның нашарлауын жылдамдататын қоршаған орта факторларына жылу, озон және басқа да ластағыштар, су немесе ылғал және жарықтың жоғары деңгейі жатады. Жарықтан туындаған солғыну жиірек жарияланғанымен, тұтынушылардың 90 пайыздан астамы баспаларын қараңғыда сақтайды, онда жылу, ылғал және/немесе ластағыштардың әсері басым болады.
Environmental factors that hasten the deterioration of a print include exposure to heat, ozone and other pollutants, water or humidity, and high levels of light. Though light induced fade often gets the most publicity, greater than 90 per cent of consumer prints are stored in the dark where the effects of heat, humidity, and/or pollutants can dominate.
Зерттеу және стандарттар
Wilhelm Imaging Research, Inc. компаниясы бейне тұрақтылығын зерттеу бойынша көптеген жұмыстар жүргізді. Кейбір кинокомпаниялар мен принтер өндірушілері өздерінің басылымдарының қызмет ету мерзімін ұзарту жолдарын зерттеп жатыр. Халықаралық стандарттау ұйымы ISO 18920 стандартында фотосуреттерді сақтау талаптарын белгіледі. Алайда, бұл талаптар әлі цифрлық басылымдарға қолданылмаған, бірақ ұйым мұндай стандарттарды әзірлеу ниетін білдірді.
Much research into image permanence has been carried out by Wilhelm Imaging Research, Inc. Some film companies and printer manufacturers are researching ways to increase the lifetime of their prints. The International Organization for Standardization has developed standards for keeping photographs, defined in ISO 18920. Those standards have yet to be extended to digital print output, though the organization has signaled its intent to provide such standards.