Польшадағы Леона Шиллера атындағы Ұлттық кино, теледидар және театр мектебі

Кіріспе

Польшадағы кино академиясы – Лодзь қаласындағы Леон Шиллер атындағы Польша ұлттық кино, теледидар және театр мектебі (Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi), көбінесе Лодзь кино мектебі (Szkoła Filmowa w Łodzi) деп белгілі, болашақ актерлер, режиссерлер, суретшілер, операторлар және теледидар қызметкерлерін даярлайтын Польша академиясы. Ол 1948 жылдың 8 наурызында Лодзь (Лодж) қаласында құрылған.

Тарих

1958 жылға дейін мектеп екі жеке мектеп ретінде сақталды: бірі актерлерге, екіншісі кино режиссерлерге арналған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін мектептер мен Польша кино индустриясы Варшавадан жақын орналасқан Лодзь қаласына көшірілді. Бұл көшіру бастапқыда уақытша шара ретінде қарастырылды, сондықтан актерлер мектебінің атауы Варшавадағы Ұлттық жоғары театр мектебі, Лодзьде орналасқан деп белгіленді. Оның негізін қалаушы және алғашқы ректоры – поляк актері Леон Шиллер, қазіргі мектептің есімдесі. 1949 жылы мектеп екі бағытқа бөлінді; бірі Варшаваға көшірілді, ал екіншісі Казимеж Деймектің басшылығымен (1950 жылдан бастап) Лодзьде қалды. 1958 жылға дейінгі кезеңде Польша кино мектебінің көрнекті өкілдері Лодзь кино мектебінің Польшадағы ең либералды және коммунистік идеологиядан алыс жоғары оқу орны ретінде беделін қалыптастырды. Осы кезеңнің ең белгілі түлектерінің ішінде Анджей Мунк, Януш Моргенштерн, Анджей Вайда және Казимеж Куц болды. 1954 жылы оларға Роман Полански қосылды. 1958 жылдан кейін мектеп Польшаның мәдени ой-сана орталығына айналды, оған көптеген сырттан келгендер мен коммунистік билік тарапынан қолдау таппаған суретшілер келіп қосылды. Жаңа ректор Ежи Топлицтің ынтасымен құрылған түрлі талқылау клубтары мен сөз бостандығы мектептің мәнін арттырды. Мысалы, университет студенттерінің екеуі (Ежи Матушкевич және Витольд Собочинский) Польшада Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін биліктен концерт өткізуге рұқсат алған алғашқы джаз музыканттары болды. 1966 жылы Кирк Дуглас мектепке келді. Оның сапары «Кирк Дуглас» деп аталатын деректі фильмде бейнеленген. 1968 жылдың наурыз айындағы оқиғалардан кейін еркіндік кезеңі аяқталды. Топлиц пен көптеген оқытушылар жұмыстан босатылды. Алайда Эдвард Гирек пен оның режимі кезінде мектеп қайтадан дамыды. Мектептің төрт түлегі «Оскар» сыйлығын жеңіп алды: Роман Полански, Анджей Вайда, Збигнев Рыбчинский және Хойте ван Хойтема. Сонымен қатар, Кшиштоф Кисловский «Оскар» сыйлығына ұсынылған, бірақ жеңіске жете алмады. Полански мен Вайда 2002 және 1981 жылдары Канн кинофестивалінде сәйкесінше «Алтын пальма» жүлдесін жеңіп алды.

Until 1958, the school existed as two separate schools: one for actors and the other for filmmakers. The schools and the Polish cinema industry were moved from Warsaw to the nearby city of Łódź after World War II. This move was initially seen as a temporary measure, thus the name of the actors' school was The National Higher School of Theatre in Warsaw with seat in Łódź. Its creator and the first rector was the Polish actor Leon Schiller, current namesake of the school. In 1949, it was divided into two branches; one actually moved to Warsaw and the other one remained in Łódź under the directorship of Kazimierz Dejmek (since 1950). The years leading up to the merger in 1958 were those in which notable artists of the Polish Film School created the reputation of the Łódź Film School as the most liberal and least Communist institution of higher education in Poland. Among the most notable alumni of that period were Andrzej Munk, Janusz Morgenstern, Andrzej Wajda, and Kazimierz Kutz. In 1954, they were joined by Roman Polanski. After 1958, the school became a cultural think tank of Poland, with many outsiders and artists not supported by the Communist authorities joining it. Various discussion clubs and relative liberty of speech promoted by the new rector, Jerzy Toeplitz, added to its value. For instance, two of the students of the university (Jerzy Matuszkiewicz and Witold Sobociński) became the first jazz musicians in Poland after World War II to be allowed by the authorities to organize a concert. Kirk Douglas visited the school in 1966. His visit was documented in the self titled documentary Kirk Douglasy. After the events of March 1968, the period of liberty came to an end. Toeplitz was fired, as were most of the tutors. However, with the advent of Edward Gierek and his regime, the school once again started to bloom. The School has four Oscar winning alumni: Roman Polanski, Andrzej Wajda, Zbigniew Rybczyński, and Hoyte van Hoytema. Additionally, alumnus Krzysztof Kieślowski was nominated for an Oscar, but did not win. Both Polanski and Wajda won the Palme d'Or at the Cannes Film Festival in 2002 and 1981, respectively.

Польшалық фильмдер дерекқоры

Польшалық Интернет Фильмдер Базасы (Internetowa Baza Filmu Polskiego) 1998 жылдан бері мектеп тарапынан күтіліп келеді.