Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көпшілікке танымал жерлеу салты
Public funerary custom
Жатысқа қою – бұл қайтыс болған адамның, көбінесе жоғары әлеуметтік статусы бар адамның денесін көпшілікке көрсету дәстүрі. Жатысқа қою, негізінен, қайтыс болған адамның еліндегі басқарушы ғимаратта өткізілетін және көбінесе салтанатты күзетпен қоса жүзеге асырылатын, мемлекеттік деңгейдегі салтанатты жерлеуден (жату) ерекшеленеді.
Lying in repose is the tradition in which the body of a deceased person, often of high social stature, is made available for public viewing. Lying in repose differs from the more formal honor of lying in state, which is generally held at the principal government building of the deceased person's country and often accompanied by a guard of honour.
Америка Құрама Штаттары
Америка Құрама Штаттарында "жатып қалған күйде" дегені, адамның денесі АҚШ Капитолиясының ротондасына қойылған кезде қарастырылады. Егер қайтыс болған адам басқа жерге, мысалы, Жоғарғы Соттың Ұлы залына қойылса, ол "демалыста" жатыр, осылайша 2016 жылдың ақпанында Антонин Скалия, 2020 жылдың қыркүйегінде Рут Бадер Гинзбург және 2023 жылдың желтоқсанында Сандра Дей О'Коннор қайтыс болғаннан кейін болды. Өкіметте қайтыс болған президенттердің денесі әдетте Ақ үйдің Шығыс залында, ал қайтыс болған бұрынғы президенттердің денесі оның туған штатында демалыста жатыр. Алайда, керісінше мысал ретінде, Джон Ф. Кеннедидің денесі демалыста жатқанда, бұл термин "жеке" дегенді білдірді, мемлекеттік жатқаннан өзгеше. Бейб Руттың денесі Янки стадионында демалыста жатты. Капитолий ротондасында жатуға құқылы барлық адамдар осы рәсімді өткізбейді. Мысалы, бұрынғы президент Ричард Никсонның денесі Калифорния штатының Йорба-Линда қаласындағы Ричард Никсон Президенттік кітапханасында, сенатор Эдвард Кеннедидің денесі Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Джон Ф. Кеннеди кітапханасында, ал сенатор Роберт Бёрдтың денесі Капитолийдегі Сенат палатасында демалыста жатты.
In the United States of America, "lying in state" is generally considered to be when one's body is placed in the rotunda of the United States Capitol. When the deceased person is placed in another location, like the Great Hall of the Supreme Court, they lie in repose, as was the case following the deaths of Justices Antonin Scalia in February 2016, Ruth Bader Ginsburg in September 2020, and Sandra Day O'Connor in December 2023. The remains of presidents who die in office generally lie in repose in the East Room of the White House while those of a deceased former president generally lie in repose in his home state. However, as an example to the contrary, when the body of John F. Kennedy lay in repose, the term meant "private" as opposed to a public lying in state. The body of Babe Ruth lay in repose in Yankee Stadium. Not everyone eligible to lie in state in the Capitol Rotunda does so. For instance, the body of former President Richard Nixon lay in repose at the Richard Nixon Presidential Library in Yorba Linda, California, Senator Edward Kennedy's body lay in repose at the John F. Kennedy Library in Boston, Massachusetts, and Senator Robert Byrd's body lay in repose in the Senate chamber at the Capitol.
Канада
Канадада қайтыс болған генерал-губернаторлар мен премьер-министрлер Парламент төбесіндегі орталық блоктан басқа жерде жатса, олар тыныштықта жатыр. Құрмет залында, Сенатта немесе Халық депутаттары палатасының вестибюлінде олар мемлекеттік рәсіммен жатыр. Аймақтық, облыстық немесе жергілікті деңгейдегі қазіргі және бұрынғы саясаткерлер мемлекеттік ғимараттарда мемлекеттік рәсіммен немесе тыныштықта жатуы мүмкін.
In Canada, when deceased governors general and prime ministers lie anywhere outside of the Centre Block of Parliament Hill, they lie in repose. In the Hall of Honour, the Senate, or the foyer of the House of Commons, they lie in state. At the provincial, territorial or local levels, current and former politicians may lie in state or repose in government buildings.
Ирландия
Ирландияда қайтыс болғандарға құрметпен қарау дәстүрі ұзақ жылдардан бері қалыптасқан. Католик дәстүрінің арқасында, жерлеу рәсімі католик немесе діни емес түрде өткізілсе де, барлық қайтыс болған адамдарға тыныштық беріледі. Мәйіт жерлеу бюросында немесе қайтыс болған адамның (немесе жақын туыстарының) үйінде сақталуы мүмкін. Егер бұл рәсім жерлеу бюросында өткізілсе, әдетте жерлеу рәсімінен және жерлеуден/көмуден бұрын бірнеше сағат бойы жүргізіледі. Егер үйде өткізілсе, бұл бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін, аймақтың дәстүріне байланысты созылуы мүмкін. Мәйіттерді қарау рәсімдері әдетте жұртшылыққа ашық болады және шақыру қажет емес. Ирландияда мәйіт көбінесе ашық табытта қойылады, осылайша денесі көрінеді. Бірақ, баланың немесе жас адамның қайтысы сияқты, немесе дене қайтыс болған кезде ауыр физикалық зақымдар алған жағдайларда (мысалы, қайғылы жазатайым оқиғада) ерекшеліктер болуы мүмкін. Әсіресе ауылдық жерлерде, көршілер, туыстар мен достар мәйіттерді қарауға қатысып, қайтыс болғанға құрмет көрсетуге және оның отбасына көңіл айтуға (кейде "жоқтаушылар" деп аталады) мүмкіндік алады. Жерлеу бюросында жоқтаушылар әдетте ашық табыттың төңірегінде тұрып немесе отырып, қол алысып, жұртшылықтан көңіл айтуды қабылдайды.
In Ireland the treatment of the dead has long been one of great respect. Catholic tradition has meant that virtually all deceased persons are afforded a state of repose, regardless of whether the funeral is conducted as a Catholic or secular service. The reposal of the body can either occur within a funeral home or at the deceased's residence (or the residence of close family). If conducted in a funeral home, this usually occurs for a few hours on the evening before the funeral service and burial/cremation. If conducted in a house, this can be extended from several hours to even days, depending on the tradition of the individual locality. Reposals are usually open to the general public and no invite is required. Reposals in Ireland are usually conducted with the corpse displayed in an open coffin, so that the body itself is on display. Exceptions to this can occur; such as in the case of the death of a child or young person, or if the body sustained significant physical damage upon death (in the case of a fatal accident, for example). It is typical, particularly in rural areas, for neighbours, extended family and friends to attend the reposal as an opportunity to pay their respects to the deceased, as well as to sympathise with the deceased's immediate family (sometimes referred to as "mourners"). In the funeral home setting, the mourners are generally standing or sitting around the open casket or coffin to shake hands and accept offers of sympathy from the public.