Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жерлеу орны
Place of burial
Зират, жерлеу алаңы, қабір, қорым немесе мемориалдық саябақ деп аталатын жасыл кеңістік – өлген адамдардың дене қалдықтары жерленетін немесе басқаша сақтауға алынатын жер. "Зират" сөзі (грекше κοιμητήριον) осы жердің қабірстан ретінде арнайы белгіленгенін және бастапқыда рим катакомбаларына қатысты қолданылғанын білдіреді. "Қорым" термині көбінесе зиратпен бірдей мағынада қолданылады, бірақ қорым әдетте шіркеу аумағындағы жерлеу орнын білдіреді. Адамдардың толық немесе күлге айналған дене қалдықтары қабірге, әдетте жерлеу деп аталатын жерге, немесе қабірге, "жер үстіндегі қабірге" (саркофагқа ұқсас), мавзолейге, колумбарийге, нишаға немесе басқа да құрылысқа қойылуы мүмкін. Батыс мәдениеттерінде жерлеу рәсімдері көбінесе зираттарда өткізіледі. Бұл рәсімдер немесе өткел жолдары мәдени дәстүрлер мен діни сенімдерге сәйкес әртүрлі болады. Қазіргі зираттарда көбінесе крематорийлер болады, ал бұрын екеуі үшін де пайдаланылған кейбір жерлер, жерлеу алаңдары толып қалғаннан кейін де ұзақ уақыт бойы крематорий ретінде негізгі қызметін жалғастыра береді.
A cemetery, burial ground, gravesite, graveyard, or a green space called a memorial park, is a place where the remains of dead people are buried or otherwise interred. The word cemetery (from Greek κοιμητήριον ) implies that the land is specifically designated as a burial ground and originally applied to the Roman catacombs. The term graveyard is often used interchangeably with cemetery, but a graveyard primarily refers to a burial ground within a churchyard. The intact or cremated remains of people may be interred in a grave, commonly referred to as burial, or in a tomb, an "above ground grave" (resembling a sarcophagus), a mausoleum, columbarium, niche, or other edifice. In Western cultures, funeral ceremonies are often observed in cemeteries. These ceremonies or rites of passage differ according to cultural practices and religious beliefs. Modern cemeteries often include crematoria, and some grounds previously used for both continue as crematoria as a principal use long after the interment areas have been filled.
Палеолит дәуірі
Мароккодағы Тафоральт үңгірі әлемдегі ең ежелгі бейітстан болуы мүмкін. Онда кем дегенде 34 иберомаурус тұрғынының қалдықтары табылған, олардың көп бөлігі 15 100–14 000 жыл бұрынғы мерзімге жатқызылған.
Taforalt cave in Morocco is possibly the oldest known cemetery in the world. It was the resting place of at least 34 Iberomaurusian individuals, the bulk of which have been dated to 15,100 to 14,000 years ago.
Неолит дәуірі
Неолиттік зираттар кейде "қамбаран" деп аталады. Олар ежелгі және тарихқа дейінгі мәдениеттер туралы маңызды мәліметтердің басты көздері болып табылады, және көптеген археологиялық мәдениеттер олардың жерлеу салты бойынша анықталады, мысалы, Еуропаның қола дәуіріндегі Урнфилд мәдениеті.
Neolithic cemeteries are sometimes referred to by the term "grave field". They are one of the chief sources of information on ancient and prehistoric cultures, and numerous archaeological cultures are defined by their burial customs, such as the
Urnfield culture of the European Bronze Age.
Орта ғасырлар
Ерте орта ғасырларда қабірлерді қайта ашу және олардың ішіндегі мәйіттермен немесе артефакттармен жұмыс істеу кең таралған құбылыс болды және Батыс және Орталық Еуропадағы ерте ортағасырлық зираттардың өмірінің ажырамас бөлігіне айналды. Жиһазталған немесе жақында жерленген қабірлерді қайта ашу, әсіресе 5-8 ғасырларда, қазіргі Румыния, Венгрия, Чехия, Словакия, Швейцария, Австрия, Германия, Бельгия, Франция және Оңтүстік-Шығыс Англия аймақтарын қамтитын, еуропалық қатарлы қабірлер стиліндегі жерлеулердің кең аймағында жиі кездесті. Пьер-Лашез зираты Париждегі ландшафттық стильдегі зираттардың ерте мысалы болып табылады. Ол мемлекеттік бақылаудағы жерлеу идеясын бейнелейді, бұл концепция Наполеонның жорықтары арқылы Еуропаға тарады. Бұл жеке немесе акционерлік компаниялардың зираттарды ашуын қамти алатын. Қалалық немесе жеке компаниялар құрған зираттарға көшу көбінесе қала сыртында ландшафттық жерлеу орындарын құрумен бірге жүрді. Ұлыбританияда бұл қозғалысты диссенттер мен қоғамдық денсаулық сақтау мәселелері итермеледі. Розарий зираты 1819 жылы барлық діни ағымдар үшін жерлеу орны ретінде ашылды. Осыған ұқсас жеке, конфессиялық емес зираттар өсіп келе жатқан халыққа ие индустриалды қалалардың жанында, мысалы, Манчестер (1821) және Ливерпуль (1825) қалаларында құрылды. Әрбір зиратты ашу үшін парламенттің жеке заңы қажет болды, бірақ капитал акционерлік компаниялар арқылы жиналды. 19 ғасырдың алғашқы 50 жылында Лондон халқының саны 1 миллионнан 2,3 миллионға дейін екі еседен астамға өсті. Кішкентай приход зираттары тез арада қауіпті түрде толып, сумен жабдықтау жүйесіне енген шіріген заттар эпидемияларға себеп болды. Бұл мәселе 1831 жылғы холера эпидемиясы кезінде ерекше күрделі болды, ол Ұлыбританияда 52 000 адамның өмірін қиды және елдің жерлеу сыйымдылығына бұрын-соңды болмаған қысым жасады. Сонымен қатар, сол кездегі аурудың миазмалық теориясы бойынша, адам денесінің шіруінен пайда болған газдарды тыныс алудың денсаулыққа қауіпті болуы мүмкін деген алаңдаушылықтар туды. Заңнамалық шаралар баяу болды, бірақ 1832 жылы Парламент ірі қалалық зираттарды құру қажеттігін мойындады және олардың Лондоннан тыс жерлерде салынуын қолдады. Сол заң жобасымен Лондонның ішкі зираттары жаңа жерлеулерге жабылды. Келесі онжылдықта Лондон төңірегіндегі жеті үлкен зират, 1832 жылы Кенсал Гриннен бастап құрылды. Қалалық жоспарлаушы және автор Джон Клаудиус Луддон алғашқы кәсіби зират дизайнерлерінің бірі болды, ал оның «Зираттарды жоспарлау, отырғызу және басқару туралы» (1843) кітабы сол кезеңнің дизайнерлері мен сәулетшілеріне үлкен әсер етті. Лудон өзі үш зиратты жобалады: Бат аббаттығының зираты, Хистон-роуд зираты (Кембридж) және Саутгемптон ескі зираты. 1852 жылғы Метрополитендік жерлеу туралы заң елдегі мемлекеттік қаржыландырылатын алғашқы ұлттық қалалық зираттарды құруға заңдық негіз жасады, бұл 19 ғасырдың соңында жерлеу мүмкіндіктерінің кеңейтілуіне жол ашты. АҚШ-та ауылдық зираттар қоғамдық саябақтар пайда болғанға дейін демалыс орындарына айналды, онда пикниктерден бастап аңшылық пен ат шабысына дейін түрлі шаралар өткізілді.
During the Early Middle Ages, the reopening of graves and manipulation of the corpses or artifacts contained within them was a widespread phenomenon and a common part of the life course of early medieval cemeteries across Western and Central Europe. The reopening of furnished or recent burials occurred over the broad zone of European row grave style furnished inhumation burial, especially from the 5th to the 8th centuries CE, which comprised the regions of today's Romania, Hungary, the Czech Republic, Slovakia, Switzerland, Austria, Germany, the Low Countries, France, and south eastern England. An early example of a landscape style cemetery is Père Lachaise in Paris. This embodied the idea of state rather than church controlled burial, a concept that spread through the continent of Europe with the Napoleonic invasions. This could include the opening of cemeteries by private or joint stock companies. The shift to municipal cemeteries or those established by private companies was usually accompanied by the establishing of landscaped burial grounds outside the city (e. g. extramural). In Britain the movement was driven by dissenters and public health concerns. The Rosary Cemetery in Norwich was opened in 1819 as a burial ground for all religious backgrounds. Similar private non denominational cemeteries were established near industrialising towns with growing populations, such as Manchester (1821) and Liverpool (1825). Each cemetery required a separate Act of Parliament for authorisation, although the capital was raised through the formation of joint stock companies. In the first 50 years of the 19th century the population of London more than doubled from 1 million to 2.3 million. The small parish churchyards were rapidly becoming dangerously overcrowded, and decaying matter infiltrating the water supply was causing epidemics. The issue became particularly acute after the cholera epidemic of 1831, which killed 52,000 people in Britain alone, putting unprecedented pressure on the country's burial capacity. Concerns were also raised about the potential public health hazard arising from the inhalation of gases generated from human putrefaction under the then prevailing miasma theory of disease. Legislative action was slow in coming, but in 1832 Parliament finally acknowledged the need for the establishment of large municipal cemeteries and encouraged their construction outside London. The same bill also closed all inner London churchyards to new deposits. The Magnificent Seven, seven large cemeteries around London, were established in the following decade, starting with Kensal Green in 1832. Urban planner and author John Claudius Loudon was one of the first professional cemetery designers, and his book On the Laying Out, Planting and Managing of Cemeteries (1843) was very influential on designers and architects of the period. Loudon himself designed three cemeteries – Bath Abbey Cemetery, Histon Road Cemetery, Cambridge, and Southampton Old Cemetery. The Metropolitan Burial Act of 1852 legislated for the establishment of the first national system of government funded municipal cemeteries across the country, opening the way for a massive expansion of burial facilities throughout the late 19th century. In the United States, rural cemeteries became recreational areas in a time before public parks, hosting events from casual picnics to hunts and carriage races.
Түрлері
Қабірстандықтардың әртүрлі стильдері бар. Көптеген қабірстандықтарда әртүрлі мәдени дәстүрлерге және уақыт өте қалай өзгеріп келе жатқанына байланысты, әртүрлі стильдерге негізделген аймақтар кездеседі.
There are a number of different styles of cemetery in use. Many cemeteries have areas based on different styles, reflecting the diversity of cultural practices around death and how it changes over time.
Қалалық
Қалалық зират – ауылдың, қаланың немесе кенттің ішкі аумағында орналасқан жерлеу орны. Ертедегі қалалық зираттар – шіркеу маңындағы жерлер болатын, олар тез толып, жерлеу белгілерінің ретсіз орналасуына себеп болды, себебі зират күзетшілері қалған жерге көбірек жерлеуге тырысты. Қалалық жерлерде жаңа зираттар ашылғанда, бұрынғы шіркеу маңындағы хаостың орнын ауыстыру үшін жерлеу учаскелері көбінесе торлы жүйемен орналастырылды. Уақыт өте келе қалалық зираттар қаланың өркениетті және үйлесімді бейнесін қалыптастыруға ұмтылған сенімдер мен институттардың азаматтық дамуының бір бөлігі ретінде көбірек ландшафтық түрге айналды. Қалалық зираттар эстетикалық көрінісінен гөрі санитарлық жағдайға (тозып бара жатқан денелерді қауіпсіз түрде жоюға арналған орын) көбірек мән берді. Денелер әдетте матаға оралып жерленетін, себебі табыттар, жер астындағы қабірлер және жер үстіндегі мазарлар шіру процесін тежейтін. Дегенмен, көп пайдаланылатын қалалық зираттар көбінесе денсаулыққа зиянды болып келді. Қабылдау бөлмелері мен мазарларға кірмес бұрын ауа тазалау қажеттігі туатын, себебі шіріп бара жатқан денелер көп мөлшерде оттекті жұмсап, тіпті шамдардың да жануына мүмкіндік бермейтін. Қалалық зиратқа жақын жерлерде шіріген денелерден шығатын жағымсыз иіс, тіпті терең жерленген жағдайда да, төзімді емес еді. Адам денесінің шіруі аурулар мен сырқаттарға себеп болатын патогенді бактериялар, саңырауқұлақтар, қарапайымдылар мен вирустарды бөліп шығарады, ал көптеген қалалық зираттар жер асты суларын ескермей орналастырылған. Қазіргі қалалық зираттардағы жерлеу кезінде де мәйітті бальзамдау үшін қолданылатын мырыш, формальдегид және сынап сияқты улы химиялық заттар бөлінеді. Табыттар мен жерлеу жабдықтары да табыт ағашын сақтау үшін қолданылатын мырыш және лак ретінде және герметик ретінде қолданылатын формальдегид сияқты улы химиялық заттардың, сондай-ақ табыт тұтқалары мен жиектерінен шығатын мыс, қорғасын және мырыш сияқты улы металдардың көп мөлшерін бөліп шығаруы мүмкін. Қалалық зираттар дененің жұмсақ бөліктерінің шамамен 25 жылда шіритініне (бірақ ылғалды топырақта шіру 70 жылға дейін созылуы мүмкін) сенеді. Жаңа жерлеу үшін орын қажет болған жағдайда, ескі сүйектерді қазып алып, басқа жерге (мысалы, сүйек сақтау орнына) көшіріп, жаңа жерлеуге орын босатылатын. Кейбір жерлерде, мысалы Англияда, шіру процесін жеделдету үшін жаңадан өлген денелерді кесіп, сүйектерін тыңайтқыш ретінде өртеп жіберу жиі кездесетін. Қабірлерді қайта пайдалану зиратқа тұрақты табыс әкеліп, оны жақсы күтіп-баптауға және жөндеуге мүмкіндік берді. Барлық қалалық зираттар қабірлерді қайта пайдаланбады, және мәдени табулар көбінесе оған кедергі келтірді. Көптеген қалалық зираттар уақыт өте келе тозып, өсіп кетті, себебі оларға мәңгілік күтімді қамтамасыз ету үшін жеткілікті қаражат болмады. Бүгінгі таңда көптеген қалалық зираттарда қалалық аумақта басқа жерде кездеспейтін жабайы жануарлар, құстар мен өсімдіктер мекендейді, ал ХХ ғасырдың соңында көптеген қалалық зираттар өздерін экологиялық баспана ретінде таныстырды. Көптеген қалалық зираттар бір қабірге бірнеше мәйіт жерленуімен сипатталады. Бірнеше мәйіттің бір қабірге жерленуі – қалалық зираттың шектеулі ауданының салдары, ол жақын жердегі құрылысқа байланысты кеңейтуге оңай мүмкіндік бермейді. Қалалық зираттардың үстіне жаңа жерлеу орнын жасау үшін топырақ қосу да жиі кездесетін жағдай.
The urban cemetery is a burial ground located in the interior of a village, town, or city. Early urban cemeteries were churchyards, which filled quickly and exhibited a haphazard placement of burial markers as sextons tried to squeeze new burials into the remaining space. As new burying grounds were established in urban areas to compensate, burial plots were often laid out in a grid to replace the chaotic appearance of the churchyard. Urban cemeteries developed over time into a more landscaped form as part of civic development of beliefs and institutions that sought to portray the city as civilized and harmonious. Urban cemeteries were more sanitary (a place to safely dispose of decomposing corpses) than they were aesthetically pleasing. Corpses were usually buried wrapped in cloth, since coffins, burial vaults, and above ground crypts inhibited the process of decomposition. Nonetheless, urban cemeteries which were heavily used were often very unhealthy. Receiving vaults and crypts often needed to be aired before entering, as decomposing corpses used up so much oxygen that even candles could not remain lit. The sheer stench from decomposing corpses, even when buried deeply, was overpowering in areas adjacent to the urban cemetery. Decomposition of the human body releases significant pathogenic bacteria, fungi, protozoa, and viruses which can cause disease and illness, and many urban cemeteries were located without consideration for local groundwater. Modern burials in urban cemeteries also release toxic chemicals associated with embalming, such as arsenic, formaldehyde, and mercury. Coffins and burial equipment can also release significant amounts of toxic chemicals such as arsenic (used to preserve coffin wood) and formaldehyde (used in varnishes and as a sealant) and toxic metals such as copper, lead, and zinc (from coffin handles and flanges). Urban cemeteries relied heavily on the fact that the soft parts of the body would decompose in about 25 years (although, in moist soil, decomposition can take up to 70 years). If room for new burials was needed, older bones could be dug up and interred elsewhere (such as in an ossuary) to make space for new interments. It was not uncommon in some places, such as England, for fresher corpses to be chopped up to aid decomposition, and for bones to be burned to create fertilizer. The re use of graves allowed for a steady stream of income, which enabled the cemetery to remain well maintained and in good repair. Not all urban cemeteries engaged in re use of graves, and cultural taboos often prevented it. Many urban cemeteries have fallen into disrepair and become overgrown, as they lacked endowments to fund perpetual care. Many urban cemeteries today are thus home to wildlife, birds, and plants which cannot be found anywhere else in the urban area, and many urban cemeteries in the late 20th century touted their role as an environmental refuge. Many urban cemeteries are characterized by multiple burials in the same grave. Multiple burials is a consequence of the limited size of the urban cemetery, which cannot easily expand due to adjacent building development. It was not uncommon for an urban cemetery to begin adding soil to the top of the cemetery to create new burial space.
Ескерткіш
Монументалды зират – мармар, гранит немесе осыған ұқсас материалдардан жасалған монументтердің жер бетінен тік бойымен көтерілетін дәстүрлі зират түрі (көбінесе 50 см, бірақ кейбіреулері 2 метрден асып кетеді). Көбінесе бүкіл қабір плитамен жабылады, әдетте бетоннан, бірақ оны мәрмәр немесе гранит сияқты қымбат материалдардан да жасауға болады және/немесе оның шекарасы бетон, шойын немесе ағаштан жасалған қоршаумен белгіленеді. Егер бірнеше отбасы мүшелері бірге (тік немесе көлденең) жерленген болса, плита немесе шекара бірнеше қабірді қамтуы мүмкін. Монументалды зираттар көбінесе монументтер мен қабір тастарының ретсіз жиынтығынан туындаған көрініс жағынан ұнамсыз деп есептеледі. Сондай-ақ, қабір тастарын күтіп ұстау отбасы мүшелерінің міндеті болғандықтан (мәңгілік күтім және күтіп-ұстау қоры болмаса), уақыт өте көптеген қабір тастары ұмытылып, тозығып, зақымданады. Зират басшылығы үшін монументалды зираттарды күтіп ұстау қиын. Зираттарда қабірлердің арасында көбінесе шөп өсірілген аймақтар болады, бірақ қабірлердің орналасуы зиратта газон шабу машинасы сияқты заманауи техниканы пайдалануды қиындатады. Көбінесе шөпті күтіп-ұстау үшін көп еңбек күші қажет болатын (демек, қымбат) әдістер қолданылады. Еңбек шығындарын азайту мақсатында зираттарды күтіп-ұстауда жип арасы сияқты құралдар жиі қолданылады, бірақ мұндай құралдар монументтер мен қабір тастарын зақымдауы мүмкін. Зират басшылары қабір тастарының нашарлауына байланысты түскен сынды ұнатпайды, олар қабір тастарын күтіп-ұстауға жауапкершілік алмайды және өз күтіп-ұстау тәжірибелерін нашарлаудың себебі ретінде қарастырмайды.
A monumental cemetery is the traditional style of cemetery where headstones or other monuments made of marble, granite or similar materials rise vertically above the ground (typically around 50 cm but some can be over 2 metres high). Often the entire grave is covered by a slab, commonly concrete, but it can be more expensive materials such as marble or granite, and/or has its boundaries delimited by a fence which may be made of concrete, cast iron or timber. Where a number of family members are buried together (either vertically or horizontally), the slab or boundaries may encompass a number of graves. Monumental cemeteries are often regarded as unsightly due to the random collection of monuments and headstones they contain. Also, as maintenance of the headstones is the responsibility of family members (in the absence of a proscribed Perpetual Care and Maintenance Fund), over time many headstones are forgotten about and decay and become damaged. For cemetery authorities, monumental cemeteries are difficult to maintain. While cemeteries often have grassed areas between graves, the layout of graves makes it difficult to use modern equipment such as ride on lawn mowers in the cemetery. Often the maintenance of grass must be done by more labour intensive (and therefore expensive) methods. In order to reduce the labour cost, devices such as string trimmers are increasingly used in cemetery maintenance, but such devices can damage the monuments and headstones. Cemetery authorities dislike the criticism they receive for the deteriorating condition of the headstones, arguing that they have no responsibility for the upkeep of headstones, and typically disregard their own maintenance practices as being one of the causes of that deterioration.
Ауылдық немесе бау-бақша
Ауылдық зират немесе бау-бақша зираты – бұл саябақ сияқты ландшафтты қолданатын жерлеу орнының түрі. Оны 1711 жылы британдық сәулетші сэр Кристофер Рен ойлап тапты, ол жоспарланған ландшафтты жерлеу орындарын құруды ұсынды, онда жақсы жоспарланған жолдар арқылы қабірлерге кең қол жетімділік және ағаштардың, бұталардың және гүлдердің жоспарланған отырғызылуы қарастырылған. Реннің идеясы бірден қабылданбады. Бірақ 1800 жылдардың басында бұрынғы шіркеулердің зираттары тым толып, денсаулыққа зиянды болып кетті, қабірлер бірін-бірің үстіне орналастырылып, бос орындар жаңа жерлеулер үшін қайта қолданыла бастады. Осыған қарсылық ретінде 1804 жылы Парижде алғашқы «бау-бақша» зираты – Пэр-Лашез зираты ашылды. Бұл зираттар әдетте қала сыртында (жердің көп және арзан болған жерлерінде) орналасқандықтан, оларды «ауылдық зираттар» деп атады, бұл термин оларды сипаттау үшін бүгінге дейін қолданылады. Бұл концепция жылдам түрде Еуропаға тарады. Бау-бақша/ауылдық зираттар міндетті түрде қала шегінен тыс орналасқан жоқ. Егер қала ішінде жер табылып, онда зират бақ сияқты көрініс беру үшін қабырғамен қоршалған. Бұл зираттар көбінесе діни секталық сипатқа ие болмады және діни құрылыстармен бірге орналаспады. Англиялық ландшафттық бақ қозғалысынан шабыттанған, олар көрікті саябақтарға ұқсады. АҚШ-тағы алғашқы бау-бақша/ауылдық зират – Массачусетс штатының Бостон қаласына жақын орналасқан Маунт-Оберн зираты, ол 1831 жылы Массачусетс бау-бақша қоғамы тарапынан құрылды. Маунт-Оберннің құрылуынан кейін АҚШ-та ондаған басқа «ауылдық» зираттар ашылды – бұл, мүмкін, Жоғарғы Сот судьясы Джозеф Сторидің бағыштау сөзінің нәтижесі болды, және ондаған бағыштау сөздері айтылды, соның ішінде президент Авраам Линкольннің Геттисбург сөзі де бар. Бау-бақша/ауылдық зиратты салудың құны көбінесе тек бай ғана адамдардың онда жерленуіне мүмкіндік берді. Соңынан бау-бақша/ауылдық зираттарда көбінесе жер үстіндегі ескерткіштер мен мемориалдар, мавзолейлер және колумбарийлер орналасқан. Ауылдық/бау-бақша зираттарын әртүрлі жер үстіндегі ескерткіштермен толықтыру, олардың көпшілігі күмәнді көркемдік сапаға немесе талғамға ие болғандықтан, газон зираттарының дамуына әкелген кері реакцияны тудырды.
The rural cemetery or garden cemetery is a style of burial ground that uses landscaping in a park like setting. It was conceived in 1711 by the British architect Sir Christopher Wren, who advocated the creation of landscaped burial grounds which featured well planned walkways which gave extensive access to graves and planned plantings of trees, bushes, and flowers. Wren's idea was not immediately accepted. But by the early 1800s, existing churchyards were growing overcrowded and unhealthy, with graves stacked upon each other or emptied and reused for new burials. As a reaction to this, the first "garden" cemetery – Père Lachaise Cemetery in Paris – opened in 1804. Because these cemeteries were usually on the outskirts of town (where land was plentiful and cheap), they were called "rural cemeteries", a term still used to describe them today. The concept quickly spread across Europe. Garden/rural cemeteries were not necessarily outside city limits. When land within a city could be found, the cemetery was enclosed with a wall to give it a garden like quality. These cemeteries were often not sectarian, nor co located with a house of worship. Inspired by the English landscape garden movement, they often looked like attractive parks. The first garden/rural cemetery in the United States was Mount Auburn Cemetery near Boston, Massachusetts, founded by the Massachusetts Horticultural Society in 1831. Following the establishment of Mount Auburn, dozens of other "rural" cemeteries were established in the United States – perhaps in part because of Supreme Court Justice Joseph Story's dedication address – and there were dozens of dedication addresses, including the famous Gettysburg Address of President Abraham Lincoln. The cost of building a garden/rural cemetery often meant that only the wealthy could afford burial there. Subsequently, garden/rural cemeteries often feature above ground monuments and memorials, mausoleums, and columbaria. The excessive filling of rural/garden cemeteries with elaborate above ground memorials, many of dubious artistic quality or taste, created a backlash which led to the development of the lawn cemetery.
Шөптесін қорымы
Британдық жерлеу және өлім-жітімдер тәжірибесін қарастырып, Джули Рагг былай деп жазды: "Шөптік зираттың «тууы» мен кеңінен таралуын түсіндіретін төрт бір-бірімен тығыз байланысты фактор бар: Виктория дәуірі зираттарының тозуы; Виктория стилінің эстетикасын қазіргі заманғы баламаларға басымдық беру арқылы саналы түрде қабылдамау; ресурстардың жетіспеуі, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, зираттарды күтіп ұстау мүмкіндіктерін шектеу; және зираттарды басқару саласындағы мамандардың артуы." Әдетте, шөптік зираттар ағаштар мен бақтармен шеңберленген шөпті алаңда орналасқан бірнеше қабірден тұрады. Адольф Штраух бұл стильді 1855 жылы Цинциннатиде енгізді. Шөптік зираттардың дамуына отбасы мүшелерінің эстетикалық талғамы ықпал еткенімен, зират әкімшілігі бастапқыда оңай күтімділігіне үміттеніп, бұл жаңа стильді ынтамен қабылдады. Шөптік зиратқа арналған жерді таңдау (немесе деңгейлеу) оны толығымен тегіс етуге мүмкіндік береді, соның арқасында үлкен, тиімді шабу машиналары (мысалы, минитракторлар немесе шөп шабу тракторлары) қолдануға болады. Пластиналар (жерге көлденең орнатылғандықтан) шабу жүзінен төмен орналасқандықтан, зақымдалмайды. Іс жүзінде, отбасылар көбінесе шөптік зираттың таза келбетіне қызығумен бірге, гүлдерді (кейде вазаларда) және басқа да заттарды (мысалы, балалар қабірлеріне кішкентай ойыншықтарды) қою арқасында зираттың тазалығы бұзылады және үлкен шабу машиналарын пайдалану қиынға түседі. Зират әкімшілігі шөптік қабірлерге қойылатын заттардың түріне шектеулер қойып, тыйым салынған заттарды алып тастағанымен, қайғыға батқан отбасылар көбінесе бұл шектеулерге бағынуға құлықсыздық танытады және заттар алынған жағдайда қатты ренжиді. Шөптік зираттардағы тағы бір мәселе – уақыт өте келе шөптің өсіп келуі: шөп пластинаны жауып, отбасылардың қабірді табуын қиындатады. Жер үстімен тарайтын шөптер пластинаны тез жаба алады. Ал жер астындағы тамырлар арқылы өсетін шөптер пластинаны оңай жаба алмайды.
In a review of British burial and death practises, Julie Rugg wrote that there were "four closely interlinked factors that explain the 'invention' and widespread adoption of the lawn cemetery: the deterioration of the Victorian cemetery; a self conscious rejection of Victorian aesthetics in favour of modern alternatives; resource difficulties that, particularly after World War II, increasingly constrained what might be achieved in terms of cemetery maintenance; and growing professionalism in the field of cemetery management." Typically, lawn cemeteries comprise a number of graves in a lawn setting with trees and gardens on the perimeter. Adolph Strauch introduced this style in 1855 in Cincinnati. While aesthetic appeal to family members has been the primary driver for the development of lawn cemeteries, cemetery authorities initially welcomed this new style of cemetery enthusiastically, expecting easier maintenance. Selecting (or grading) the land intended for a lawn cemetery so that it is completely flat allows the use of large efficient mowers (such as ride on mowers or lawn tractors) the plaques (being horizontally set in the ground) lie below the level of the blades and are not damaged by the blades. In practice, while families are often initially attracted to the uncluttered appearance of a lawn cemetery, the common practice of placing flowers (sometimes in vases) and increasingly other items (e. g. small toys on children's graves) re introduces some clutter to the cemetery and makes it difficult to use the larger mowers. While cemetery authorities increasingly impose restrictions on the nature and type of objects that can be placed on lawn graves and actively remove prohibited items, grieving families are often unwilling to comply with these restrictions and become very upset if the items are removed. Another problem with lawn cemeteries involves grass over growth over time: the grass can grow over and cover the plaque, to the distress of families who can no longer easily locate the grave. Grasses that propagate by an above ground stolon (runner) can cover a plaque very quickly. Grasses that propagate by a below ground rhizome tend not to cover the plaque as easily.
Жасыл желек
Жақында құрылған газонды қабірлер, газонды зираттардың мәселелерін шешуге тырысады, олардың көптеген пайдасын сақтай отырып. Зираттың үстіне төмен (10–15 см) биіктіктегі бетон плиталар (балкалар) орнатылады. Естелік тақташалар (көбінесе өлшемі мен материалдары газонды зираттардағыдай стандартизацияланған) осы балкалардың үстінде, әр қабірдің қасында орналасқан. Газонды зираттағыдай, қабірлердің үстінде шөп өседі. Балкалар арасындағы кеңістік үлкен шабу машинасымен оңай шабуға мүмкіндік береді. Шабу машинасының пышақтары балканың жоғарғы жағынан төмен орналасқандықтан және шабу машиналары балкадан аспайтындықтан, пышақтар тақташаларды зақымдамайды. Балканың үстіндегі тақташалар шөппен тез жабылып кетпейді, ал тақташалар арасындағы бос орын отбасыларға гүлдер мен басқа да заттарды шабудан қорғалған жерге қоюға мүмкіндік береді.
The lawn beam cemetery, a recent development, seeks to solve the problems of the lawn cemetery while retaining many of its benefits. Low (10–15 cm) raised concrete slabs (beams) are placed across the cemetery. Commemorative plaques (usually standardised in terms of size and materials similar to lawn cemeteries) stand on these beams adjacent to each grave. As in a lawn cemetery, grass grows over the graves themselves. The areas between the beams are wide enough to permit easy mowing with a larger mower. As the mower blades are set lower than the top of the beam and the mowers do not go over the beam, the blades cannot damage the plaques. Up on the beam, the plaques cannot be easily overgrown by grass, and spaces between the plaques permit families to place flowers and other objects out of reach of the mowing.
Табиғи
Табиғи зират, экологиялық зират, жасыл зират немесе консервациялық зират – табиғи жерлеуге арналған (қораппен немесе қорапсыз) арнайы бөлінген жерлеудің жаңа түрі. Табиғи жерлеуге дененің қоршаған ортаға зиян келтірмей, жылдам ыдырап, табиғаттың бір бөлігіне айналуының қажеттілігі себеп болады, бұл дәстүрлі жерлеуге қарағанда экологиялық тұрғыдан тиімді. Жасыл жерлеудің түрлі деңгейлері үшін сертификаттар берілуі мүмкін. Жасыл жерлеу сертификаттары табиғи жерлеу тәжірибесінің деңгейін көрсететін жүйе бойынша беріледі. Жасыл жерлеу стандарттары зиратты Гибридтік, Табиғи немесе Консервациялық жерлеу алабы деп белгілейді. Көптеген ғалымдар табиғи жерлеулер, егер құрып бара жатқан мекендерді, экожүйелерді және түрлерді сақтау үшін арнайы жобаланған болса, жерді тиімді пайдаланудың өте пайдалы жолы болар деген пікірде. Алайда, қарсы пікірлер де бар. Кейбір ғалымдар табиғи жерлеуге рұқсат берудің орнына, табиғи жерлеудің жылдам ыдырауы дәстүрлі жерлеуге қарағанда қабірлерді тез қайта пайдалануға мүмкіндік береді деп санайды. Дегенмен, зират жерлерін қайта пайдалану көпшілік үшін мәдени тұрғыдан қабылданатыны әлі белгісіз. "Табиғатқа оралу" және ерте қайта пайдалану мүмкіндігін ескере отырып, табиғи зираттарда әдетте ескерткіштер сияқты дәстүрлі қабір белгілері болмайды. Оның орнына, өлген адамның орналасқан жерін нақты GPS координаттары арқылы немесе ағаш, бұта немесе тас орнату арқылы анықтап, күйінішті туыстар мен достары қабірдің нақты орнын зиярат ете алады.
A natural cemetery, eco cemetery, green cemetery or conservation cemetery, is a new style of cemetery as an area set aside for natural burials (with or without coffins). Natural burials are motivated by a desire to be environmentally conscious with the body rapidly decomposing and becoming part of the natural environment without incurring the environmental cost of traditional burials. Certifications may be granted for various levels of green burial. Green burial certifications are issued in a tiered system reflecting level of natural burial practice. Green burial certification standards designate a cemetery as Hybrid, Natural, or Conservation Burial Grounds. Many scientists have argued that natural burials would be a highly efficient use of land if designed specifically to save endangered habitats, ecosystems and species. The opposite has also been proposed. Instead of letting natural burials permanently protect wild landscapes, others have argued that the rapid decomposition of a natural burial, in principle, allows for the quick re use of grave sites in comparison with conventional burials. However, it is unclear if reusing cemetery land will be culturally acceptable to most people. In keeping with the intention of "returning to nature" and the early re use potential, natural cemeteries do not normally have conventional grave markings such as headstones. Instead, exact GPS recordings and or the placing of a tree, bush or rock often marks the location of the dead, so grieving family and friends can visit the precise location of a grave.
Колумбарий қабырғасы
Колумбарий қабырғалары көптеген зираттардың кең таралған ерекшелігі болып табылады, бұл кремацияның жерлеуден басым түсуін көрсетеді. Күлді үйге урнада сақтап немесе есте қаларлық жерге шашыратып таратуға болады, бірақ ешқайсысы қайтыс болғандарды мәңгі есте қалдыру үшін ескерткіш тақта орнатуға немесе туыстар мен достардың аза тұтуына немесе зиярат етуіне арналған орын ұсынуға мүмкіндік бермейді. Сондықтан көптеген зираттар енді кірпіштен немесе сырланған кірпіштен жасалған қабырғаларды ұсынады, онда тікбұрышты нишалар орналасқан. Әр ниша бір адамның күлін сақтауға жеткілікті. Колумбарий қабырғалары жерлеуге қарағанда зираттағы жерді тиімді пайдалануға мүмкіндік береді, ал колумбарийдегі ниша жер учаскесінен әлдеқайда арзан. Әр нишаның алдына шағын тақташа (шамамен 15 см x 10 см) бекітілуі мүмкін, ол ниша бағасына кіреді. Тақташадағы жазулардың мөлшері шектеулі болғандықтан, колумбарий қабырғаларының дизайны келушілердің оларды оқу мүмкіндігімен байланысты. Сондықтан нишалар әдетте жерден 1-ден 2 метр биіктікте орналастырылады, осылайша ересек адамдар тақташаны оңай оқи алады. Кейбір колумбарий қабырғаларында нишалар жерге жақын орналасқан, бірақ олар отбасыларға ыңғайсыз, себебі тақташаны оқу үшін иілу керек (әсіресе қарт адамдар үшін қиын). Нишаларды зират әкімшілігі тағайындауы немесе отбасылар бос нишалардың ішінде таңдауы мүмкін. Жақын орналасқан нишаларды резервтеу үшін депозит төлеуге болады, оларды басқа отбасы мүшелеріне пайдалану үшін сақтап қоюға болады. Тік немесе көлденең орналасқан жақын нишаларды пайдалану арқылы барлық нишаны қамтитын үлкен тақташа орнатуға болады, бұл жазу үшін көбірек орын береді. Қабірлердегідей, әр түрлі діндерге немесе соғыс ардагерлеріне арналған бөлек колумбарий қабырғалары болуы мүмкін. Алғашқыда адамдар тақта қабырғаларының қарапайымдылығын қаласады деп күтілген, бірақ гүлдерді қалдыру дәстүрі қалыптасқан. Зиярат етушілер гүлдерді (және басқа да заттарды) колумбарий қабырғаларының үстіне немесе тақташаға жақын жерге қояды. Кейде тақташаның астына сым немесе жіп салынып, гүл немесе гүл шоғын тікелей тақташаға қоюға болады немесе осы мақсатта клиптер жабыстырылады. Колумбарий қабырғаларының жаңа дизайны гүлдерді қалдыруға мүмкіндік беру үшін әр тақташаның жанына металл клип немесе ілмек қосады, ол бір гүлді немесе кішкентай гүл шоғын ұстауға арналған. Гүлдер шіріген кезде олар жерге түсіп, күтімді қиындатпайды.
Columbarium walls are a common feature of many cemeteries, reflecting the increasing use of cremation rather than burial. While cremated remains can be kept at home by families in urns or scattered in some significant or attractive place, neither of these approaches allows for a long lasting commemorative plaque to honour the dead nor provide a place for the wider circle of friends and family to come to mourn or visit. Therefore, many cemeteries now provide walls (typically of brick or rendered brick construction) with a rectangular array of niches, with each niche being big enough to accommodate a person's cremated remains. Columbarium walls are a very space efficient use of land in a cemetery compared with burials and a niche in a columbarium wall is a much cheaper alternative to a burial plot. A small plaque (about 15 cm x 10 cm) can be affixed across the front of each niche and is generally included as part of the price of a niche. As the writing on the plaques has to be fairly small to fit on the small size of the plaque, the design of columbarium walls is constrained by the ability of visitors to read the plaques. Thus, the niches are typically placed between 1 metre to 2 metres above the ground so the plaques can be easily read by an adult. Some columbarium walls have niches going close to ground level, but these niches are usually unpopular with families as it is difficult to read the plaque without bending down very low (something older people in particular find difficult or uncomfortable to do). As with graves, the niches may be assigned by the cemetery authorities or families may choose from the unoccupied niches available. It is usually possible to purchase (or pay a deposit) to reserve the use of adjacent niches for other family members. The use of adjacent niches (vertically or horizontally) usually permits a larger plaque spanning all the niches involved, which provides more space for the writing. As with graves, there may be separate columbarium walls for different religions or for war veterans. As with lawn cemeteries, the original expectation was that people would prefer the uncluttered simplicity of a wall of plaques, but the practice of leaving flowers is very entrenched. Mourners leave flowers (and other objects) on top of columbarium walls or at the base, as close as they can to the plaque of their family member. In some cases, it is possible to squeeze a piece of wire or string under the plaque allowing a flower or small posy to be placed on the plaque itself or clips are glued onto the plaque for that purpose. Newer designs of columbarium walls take this desire to leave flowers into account by incorporating a metal clip or loop beside each plaque, typically designed to hold a single flower stem or a small posy. As the flowers decay, they simply fall to the ground and do not create a significant maintenance problem.
Отбасы
Бүгінде сирек кездессе де, отбасылық (немесе жеке) зираттар Америка қоныстану кезеңінде қажеттілік тудырған. Егер муниципалитет немесе діни зираттар құрылмаса, қоныс аударушылар өз егістіктерінің жанындағы орманды жерлерде көбінесе шағын жер учаскесін іздеп, отбасылық зират ашатын. Кейде бірнеше отбасы бірлесіп, қабірларын бір жерге жерлеуге келісетін. Мұндай зираттардың кейбіреуі уақыт өте келе толыққанды зиратқа айналса, ал көбісі отбасы басқа жерге көшіп кеткеннен немесе жойылғаннан кейін ұмытылып қалды. Бүгінде дамылмаған жерлерде бірнешеден ондаған қабір тастарынан тұратын топтарды кездестіруге болады. 20-шы ғасырдың соңында қала маңындағы кеңістіктің өсуі бұрынғы ауылдық аймақтардағы құрылыс қарқынын арттырғандықтан, қала сыртындағы ірі мүліктерде "діни жеңілдіктер" жиі кездеседі. Бұл – мүлік иесіне мүлікке толыққанды тиесілі болмаса да, оның ішінде орналасқан шағын жерлеу учаскелерін мерзімді түрде күтіп-ұстауға рұқсат берудің заңдық талабы. Көбінесе зираттар құрылыс жұмыстарына кедергі келтірмейтіндей басқа жерге көшіріледі. Дегенмен, егер зират көшірілмесе, онда сол жерге жерленген адамдардың ұрпақтары зиратқа барып, қабірлерін зиярат ете алады. Ірі мүліктері бар отбасылар өздерінің жерінде жерлеу орындары, ескерткіштер, крипттер немесе мавзолейлер түрінде жеке зираттар құруды қалайды. Мысалы, Фоллингвотердегі мавзолей осы практиканың бір үлгісі. Мәйіттің белгілі бір жерге жерленуі сол жердің қайта құрылуынан қорғайды, мұндай мүліктер көбінесе сенім қорының немесе қайырымдылық қорының қамқорлығына беріледі. АҚШ-тағы мемлекеттік ережелер жеке зираттар ашуды қиындатып, кейде тіпті мүмкін емес етеді, көпшілігі мүлікті мәңгілікке күтіп-ұстау жоспарын талап етеді. Жеке зираттар тұрғын үйлер салынған аймақтарда тыйым салынған. Көптеген адамдар сүйікті үй жануарларын отбасылық жерге көмеді.
While uncommon today, family (or private) cemeteries were a matter of practicality during the settlement of America. If a municipal or religious cemetery had not been established, settlers would seek out a small plot of land, often in wooded areas bordering their fields, to begin a family plot. Sometimes, several families would arrange to bury their dead together. While some of these sites later grew into true cemeteries, many were forgotten after a family moved away or died out. Today, it is not unheard of to discover groupings of tombstones, ranging from a few to a dozen or more, on undeveloped land. As late 20th century suburban sprawl pressured the pace of development in formerly rural areas, it became increasingly common for larger exurban properties to be encumbered by "religious easements", which are legal requirements for the property owner to permit periodic maintenance of small burial plots located on the property but technically not owned with it. Often, cemeteries are relocated to accommodate building. However, if the cemetery is not relocated, descendants of people buried there may visit the cemetery. There is also the practice of families with large estates choosing to create private cemeteries in the form of burial sites, monuments, crypts, or mausoleums on their property; the mausoleum at Fallingwater is an example of this practice. Burial of a body at a site may protect the location from redevelopment, with such estates often being placed in the care of a trust or foundation. In the United States, state regulations have made it increasingly difficult, if not impossible, to start private cemeteries; many require a plan to care for the site in perpetuity. Private cemeteries are nearly always forbidden on incorporated residential zones. Many people will bury a beloved pet on the family property.
Араб тайпалық
Әл-Бахадағы саудиялықтардың барлығы мұсылман, бұл олардың зираттары мен жерлеу рәсімдерінде көрініс тапқан. "Баханың оңтүстік тайпалық аймағы – әсіресе Аль-Гамди және Аль-Захрани тайпаларының мекені – ғасырлар бойы тайпалық зираттарымен танымал болған, бірақ олар қазір бірте-бірте жоғалып барады", – деп хабарлайды Asharq Al Awsat газеті. "Бір қарт ауыл тұрғыны тайпалық зираттардың қалай пайда болғанын түсіндірді: «Аурулардың салдарынан адамдар көптеп және өте жылдам қаза болатын. Сондықтан ауыл тұрғындары бір отбасының мүшелерін бірге жерлеу үшін жақын жерлерге қабір қазып, бір-біріне жақын жерлейтін. Осылай отбасылық және тайпалық зираттар пайда болды. Егер отбасыда орын жетпесе, олар бұрын жерленген қабірларды ашып, оларға тағы адамдар қосатын. Бұл процесс хашф деп аталады. Аштық пен эпидемиялар кезінде көптеген адамдар қайтыс болып, көптеген тайпалар ауа райының қиындығынан жаңа қабір қазуда қиындықтарға тап болды. Бұрын кейбір араб қыстары алты айдан астам созылып, нөсер жаңбыр мен тұманмен бірге жүретін, қимыл-қозғалысты қиындататын. Бірақ тайпалық бәсекелестіктердің салдарынан көптеген отбасылар өз зираттарын қорғап, кімді жерлеуге болатынына шектеу қойды. Баханың әр аймағында зираттар әртүрлі жолмен салынған. Кейбір зираттар жер астындағы бөлмелерден немесе бір уақытта көптеген денелерді қабылдай алатын бетоннан жасалған камералардан тұрады. Мұндай бөлмелерде терезелер болады, олар арқылы қарап көруге болады, және олар әдетте мәтіндермен, суреттермен және өрнектермен әшекейленген. Тұрғындардың бірі бұл зираттардың аймақтағы бірегейлігі олардың көпшілігі Меккеге қаратылмағанында екенін айтады, демек олар Исламнан бұрынғы дәуірге жатады деп санайды."
All of the Saudis in Al Baha are Muslims, and this is reflected in their cemetery and funeral customs. "The southern tribal hinterland of Baha – home to especially the Al Ghamdi and Al Zahrani tribes – has been renowned for centuries for their tribal cemeteries that are now slowly vanishing", according to the Asharq Al Awsat newspaper: "One old villager explained how tribal cemeteries came about. 'People used to die in large numbers and very rapidly one after the other because of diseases. So the villagers would dig graves close by burying members of the same family in one area. That was how the family and tribal burial grounds came about If the family ran out of space, they would open old graves where family members had been buried before and add more people to them. This process is known as khashf. During famines and outbreaks of epidemics huge numbers of people would die and many tribes faced difficulties in digging new graves because of the difficult weather. In the past, some Arab winters lasted for more than six months and would be accompanied with much rain and fog, impeding movement. But due to tribal rivalries many families would guard their cemeteries and put restrictions on who was buried in them. Across Baha, burial grounds have been constructed in different ways. Some cemeteries consist of underground vaults or concrete burial chambers with the capacity of holding many bodies simultaneously. Such vaults include windows for people to peer through and are usually decorated ornately with text, drawings, and patterns. At least one resident believes that the graves unique in the region because many are not oriented toward Mecca, and therefore must pre date Islam.
Террасты
Ямато зиратында қабірлер террасалармен жабдықталған, бұл Жапонияның Нагоя қаласындағы төбелі аймақта орналасқан қалалық зират, нәтижесінде төбелерді жабатын тас қабырғалар пайда болған.
Graves are terraced in Yagoto Cemetery, which is an urban cemetery situated in a hilly area in Nagoya, Japan, effectively creating stone walls blanketing hillsides.
Әр түрлі
"Крест-Бонз" – Лондон қаласындағы әйелдердің зираты. "Нептун мемориалдық рифі" – Ки-Бискейнге жақын орналасқан су асты колумбарийі.
The Cross Bones is a burial ground for prostitutes in London. The Neptune Memorial Reef is an underwater columbarium near Key Biscayne.
Онлайн-мемориалдар
2000-жылдар мен 2010-жылдар аралығында зираттар мен жерлеу қызметтерін көрсетуші мекемелер онлайн қызметтер ұсынуы көбірек кеңіне түсті. Find a Grave, Canadian Headstones, Interment.net және World Wide Cemetery сияқты жеке онлайн "зираттар" да пайда болды.
In the 2000s and 2010s, it has become increasingly common for cemeteries and funeral homes to offer online services. There are also stand alone online "cemeteries" such as Find a Grave, Canadian Headstones, Interment. net, and the World Wide Cemetery.
Гүлдер
Батыс елдерінде және тағы да көптеген елдерде, қабірлерге келушілер әдетте кескен гүлдерді қалдырады, әсіресе маңызды мерекелерде, туған күндерде немесе тиісті жылдық мерейтойларда. Көптеген зираттар осы гүлдерді бірнеше аптадан кейін алып тастайды, осылайша кеңістікті таза ұстайды. Кейбір компаниялар қабірдің әрқашан жаңа гүлдермен безендірілуін қамтамасыз ететін мәңгілік гүлдер қызметін ұсынады. Гүлдерді қабірге де отырғызуға болады, әдетте қабір тасының тіке алдына. Осы мақсатқа роза гүлдері жиі қолданылады. Кейбір аймақтарда гүлдерді белгілі бір күндері, «Гүлдер күні» сияқты арнайы уақытта қояды.
In Western countries, and many others, visitors to graves commonly leave cut flowers, especially during major holidays and on birthdays or relevant anniversaries. Cemeteries usually dispose of these flowers after a few weeks in order to keep the space maintained. Some companies offer perpetual flower services, to ensure a grave is always decorated with fresh flowers. Flowers may often be planted on the grave as well, usually immediately in front of the gravestone. For this purpose roses are highly common. In some regions flowers are put out at specific times called Decoration Days.
Тастар
Яһуди зираттарына барып, жақындарының жерленген жеріне келушілер қабір тасына кішкентай тас қояды. Қабір басында дұға оқылады, ал келуші кеткен кезде тас сол жерде қалады. Бұл – құрмет көрсету белгісі; жалпы ереже бойынша, яһуди қабірлеріне гүл қойылмайды. Гүлдер қысқа ғұмырлы, ал тас қолданудың мәні – жақындарының махаббаты, құрметі, естеліктері және жаны мәңгілік екенін көрсету. Осы дәстүр "Шиндлер тізімі" фильмінің соңғы сахнасында көрсетілген, бірақ сол жағдайда ол яһуди қабірі емес.
Visitors to loved ones interred in Jewish cemeteries often leave a small stone on the top of the headstone. There are prayers said at the gravesite, and the stone is left on the visitor's departure. It is done as a show of respect; as a general rule, flowers are not placed at Jewish graves. Flowers are fleeting; the symbology inherent in the use of a stone is to show that the love, honor, memories, and soul of the loved one are eternal. This practice is seen in the closing scene of the film Schindler's List, although in that case it is not on a Jewish grave.
Кресттер
Соғыс қабірлерінде көбінесе ортасына қызыл мак бекітілген шағын ағаш еске алу айқыштары қойылады. Мұндай айқыштарға естелік сөздер жазылуы мүмкін. Көптеген ресми сапарлар кезінде мак гүлдерінен жасалған шоғырлар тасталады. Яһудилердің соғыс қабірлері кейде ағаштан жасалған Дәуіт жұлдызымен белгіленеді.
War graves will commonly have small timber remembrance crosses left with a red poppy attached to its centre. These will often have messages written on the cross. More formal visits will often leave a poppy wreath. Jewish war graves are sometimes marked by a timber Star of David.
Шамдар
Өлгендерді еске алу үшін зиратта жанып тұрған қабір шамдарын қою, мысалы Польша сияқты католик елдерінде кең таралған дәстүр. Бұл көбінесе Барлық Жандар күнінде жасалады. Поляк тілінде мұндай қабір шамдарын "зникч" деп атайды. Шығыс православиелік христиан елдерінде де, сондай-ақ лютерандық христиандық скандинавия елдерінде де осыған ұқсас қабір шамдарын жағу практикасы бар.
Placing burning grave candles on the cemetery to commemorate the dead is a very common tradition in Catholic nations, for example, Poland. It is mostly practised on All Souls' Day. The traditional grave candles are called znicz in Polish. A similar practice of grave candles is also used in Eastern Orthodox Christian nations, as well as the Lutheran Christian Nordic countries.
Ойыншықтар
Американың оңтүстігінде балалардың қабірлері көбінесе балалық шақтың символымен безендіріледі. Оларға сүйікті ойыншықтар, шарлар, маусымдық әшекейлер, діни пішіндер және басқа да заттар жатады.
In the American South, graves of children are often decorated with emblems of childhood. These include favorite toys, balloons, seasonal decorations, religious figurines, and more.
Қазіргі заманғы басқару
Дәстүрлі түрде зираттарды басқару жерді жерлеу үшін бөлуді, қабірлерді қазу және толтыруды, сондай-ақ аумақты күтіп ұстау және көгалдандыруды қамтиды. Қабір тастары мен басқа да ескерткіштерді орнату және күтіп ұстау әдетте марқұмның туыстары мен достарының жауапкершілігінде болады. Дегенмен, көбінесе адамдар жеке қабір тастары, бетон плиталары және қоршаулар жиынтығын (олардың кейбіреулері тозуы немесе зақымдануы мүмкін) эстетикалық тұрғыдан ұнамсыз деп санайды, соның салдарынан жаңа зираттар қабір тастарының немесе тақташалардың пішінін немесе дизайнын стандартизациялауға көшеді, кейде зират тарапынан қызмет ретінде стандартты пішіндегі белгіні ұсынады.
Traditionally, cemetery management only involves the allocation of land for burial, the digging and filling of graves, and the maintenance of the grounds and landscaping. The construction and maintenance of headstones and other grave monuments are usually the responsibilities of surviving families and friends. However, increasingly, many people regard the resultant collection of individual headstones, concrete slabs and fences (some of which may be decayed or damaged) to be aesthetically unappealing, leading to new cemetery developments either standardising the shape or design of headstones or plaques, sometimes by providing a standard shaped marker as part of the service provided by the cemetery.
Қабыр қазу
Қабірлерді күтушілер әдетте қабір қазу үшін тұрақты штатты жұмысқа алады. «Қабір қазушы» термині күнделікті сөйлеуде әлі де қолданылады, бірақ көптеген зираттар «күзетуші» терминін қабылдады, өйткені олардың міндеттері көбінесе зират аумағы мен құрылыстарын күтіп ұстауды қамтиды. Қабір дайындау үшін білікті персоналды жұмысқа алу қабірдің дұрыс жерде және дұрыс тереңдікте қазылуын қамтамасыз ету үшін ғана емес, сонымен қатар отбасыларды жақында қайтыс болған туысының қабірін қазудан босату үшін, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздік үшін, тәжірибесіз келушілердің жарақат алуын болдырмау үшін, пайдаланылмаған қабірлердің дұрыс жабылуын қамтамасыз ету және дұрыс қазылмаған немесе жабылмаған қабірге байланысты зақымданудан туындайтын заңдық жауапкершіліктен аулақ болу үшін жасалады. Қабірді дайындау әдетте аза тұтушылар жерлеуге келгенге дейін басталады. Күзетушілер жерлеуден кейін, әдетте аза тұтушылар кеткеннен кейін қабірді толтырады. Қазу және толтыру еңбек шығындарын азайту үшін экскаватор сияқты механикалық жабдықтар қолданылады, бірақ кейбір қолмен жұмыс қажет болуы мүмкін. Ұлыбританияда беттен ең жоғарғы қақпаққа дейінгі ең төменгі тереңдік болуы керек, әр сандық арасындағы қашықтық орташа есеппен биік болуы керек. Егер топырақ су өткізгіш және кеуекті болса, тек үстіңгі топырақ қажет. Қорымдар бетон камераға орналастырылған жағдайда, оларды аз тереңдікте немесе тіпті жер бетінде жерлеуге болады. 1977 жылға дейін екі қабір 2 метрге дейін, ал бір қабір 2 метрге дейін қазылатын. Қазіргі кезде бір қабір қазылып жатқандықтан, ескі зираттарда «ескі топырақ» жерінде жаңа бір қабір қазуға болатын көптеген аймақтар бар. Бұл ресурстарды басқарудың тиімді әдісі болып саналады және ескі зираттарды қолдау үшін кіріс әкеледі, осылайша олардың жұмыс күшін қысқартуға әкелетін тұрақты жабылу қажеттілігін болдырмайды.
Cemetery authorities normally employ a full time staff of caretakers to dig graves. The term gravedigger is still used in casual speech, though many cemeteries have adopted the term caretaker, since their duties often involve maintenance of the cemetery grounds and facilities. The employment of skilled personnel for the preparation of graves is done not only to ensure the grave is dug in the correct location and at the correct depth, but also to relieve families from having to dig the grave for a recently dead relative, and as a matter of public safety, in order to prevent inexperienced visitors from injuring themselves, to ensure unused graves are properly covered, and to avoid legal liability that would result from an injury related to an improperly dug or uncovered grave. Preparation of the grave is usually begins before mourners arrive for the burial. The cemetery caretakers fill the grave after the burial, generally after the mourners have departed. Mechanical equipment, such as backhoes, are used to reduce labour cost of digging and filling, but some hand shovelling may still be required. In the United Kingdom the minimum depth from the surface to the highest lid is There must be between each coffin, which on average is high. If the soil is free draining and porous, only of soil on top is required. Coffins may be interred at lesser depths or even above ground as long as they are encased in a concrete chamber. Before 1977, double graves were dug to 8 feet (2 m) and singles to 6 feet (2 m). As a single grave is now dug to , old cemeteries contain many areas where new single graves can be dug on "old ground". This is considered a valid method of resource management and provides income to keep older cemeteries viable, thus forestalling the need for permanent closure, which would result in a reduction of their work force.
Зират кілті
Кілт – христиан дінінің маңызды элементе. Өлім мен тозақтың кілттері, көбінесе зират кілті ретінде осылардың метафорасы және синонимі болып табылады. Бүгінде ол көптеген ойындарда "құрым кілт иесі" ретінде де қолданылады.
The key is a central element of Christianity. Keys of death and hell as a metaphor and synonym for these often stands the cemetery key. Today it is also integrated in many games as the "graveyard key holder".
Жерлеу тізілімдері
Көбінесе зират ішінде жерлеулер (немесе күлді жерлеу) туралы тіркемелерді сақтау заңмен міндеттелген. Мұндай жерлеу тізілімдері әдетте (кемінде) жерленген адамның аты-жөні, жерлеу күні және зираттағы жерлеу орындарының орналасқан жерін қамтиды, бірақ кейбіреулерінде одан да толыққанды ақпарат болады. АҚШ-тың ең ірі әскери зираттарының бірі – Арлингтон ұлттық зиратында қабір тастарының алдыңғы және артқы жақтарының суреттері сияқты деректерді қамтитын ANC Explorer атты тізілім бар. Жерлеу тізілімдері генеалогиялық зерттеулер үшін маңызды ресурс болып табылады.
Usually there is a legal requirement to maintain records regarding the burials (or interment of ashes) within a cemetery. These burial registers usually contain (at a minimum) the name of the person buried, the date of burial and the location of the burial plots within the cemetery, although some contain far more detail. The Arlington National Cemetery, one of the United States' largest military cemeteries, has a registry, The ANC Explorer, which contains details such as photographs of the front and back of the tombstones. Burial registers are an important resource for genealogy.
Жерді пайдалану
Зираттың ішіндегі кеңістікті физикалық тұрғыдан басқару (бар қабірлерге қайта жерлеуден сақтану үшін) және жерлеу тізіліміндегі орналасқан жерлерді тіркеу мақсатында, көптеген зираттарда қабірлер қатарлармен жүйелі түрде орналастырылады, және қажеттілікке қарай олар үлкен бөліктерге топтастырылады. Көбінесе зират осы ақпаратты карта түрінде ұсынады, оны зират әкімшілігі жерді пайдалануды басқару үшін, ал туыстары мен жақындары белгілі бір қабірді іздеу үшін пайдаланады.
In order to physically manage the space within the cemetery (to avoid burials in existing graves) and to record locations in the burial register, most cemeteries have some systematic layout of graves in rows, generally grouped into larger sections as required. Often the cemetery displays this information in the form of a map, which is used both by the cemetery administration in managing their land use and also by friends and family members seeking to locate a particular grave within the cemetery.
Қысым
Зираттарды басқару мәселесі бойынша зираттар басшылары бірқатар керістіктерге тап болады. Бір мәселе – шығындарға байланысты. Дәстүр бойынша жерлеу кезінде бір рет төлем жасалады, бірақ зираттар басшылығы көптеген жылдар бойы зираттарды күтіп ұстауға шығын жұмсайды. Көптеген зираттар басшылары жинақталған қаражаттарының ұзақ мерзімді күтім шығындарын өтеуге жеткіліксіз екенін мойындайды. Күтімге қаражаттың жетіспеуі үш негізгі нұсқаға әкеледі: жаңа жерлеулерге әлдеқайда жоғары баға белгілеу, мемлекеттік субсидия алу немесе күтімді ескермеу. Жаңа жерлеу орындары жоқ зираттардағы мүмкіндіктер одан да шектеулі. Субсидияларға қатысты қоғамдық көзқарас өте өзгермелі. Жергілікті зираттарда жерленген туыстары бар адамдар, әдетте, зираттарды күтіп ұстауға немкетті қараудан алаңдайды және жергілікті зираттарды күтіп ұстауға мемлекеттік субсидия беруді қолдайды, ал зиратқа тікелей қатысы жоқ адамдар жеке зираттарға мемлекеттік субсидиялар олардың салығын тиімсіз пайдалану деп санайды. Кейбір заңнамалар белгілі бір соманы мәңгілікке бөліп, инвестициялауды талап етеді, сонда алынған пайыздар күтімге жұмсалады. Алайда, тіпті зираттың қабірді қайта пайдалануға заңдық құқығы болса да, күшті қоғамдық пікір билікті бұл қадамнан бас тартуға мәжбүр етеді. Сонымен қатар, тіпті жерлеу орындарында иелену мерзімі шектеулі болса да, қаржыландыру тапшылығы оларды бастапқы шарттарда қарастырылған мерзімнен бұрын қайта пайдалануды қарастыруға итермелейді. Қайта пайдалануға болатын қабірлердің тағы бір түрі – жылдар бұрын сатып алынған, бірақ ешқашан пайдаланылмаған бос орындар. Принцип бойынша мұндай қабірлерді «қайта пайдалану» оңайырақ көрінеді, себебі қастерлеу туралы талаптар тумайды, бірақ бұл көбінесе алдын ала сатып алу арқылы алынған жерлеу құқығымен қиындатылады, өйткені кез келген шектеулі иелену шарттары жерлеу болғаннан кейін ғана күшіне енеді. Зираттар басшылары көп жағдайда осы жерлеу құқығының иелерінің қайтыс болғанын болжамдайды және ешкім бұл құқықты пайдаланбайды, бірақ кейбір отбасылар өздерінің құқығын біледі және туыстары қайтыс болғанда оны пайдалануды жоспарлайды. Бұл жерлеу құқығының иелерін табудың қиындығы бұл қабірлерді қайта пайдалануды усложняет. Тарихи зираттар толыққанды жерлеуге арналған орындардың лимитіне жеткенде, жаппай ескерулер, мысалы, кремацияланған адамдарға арналған ұжымдық мемориалдар жиі кездеседі. Әртүрлі мәдениеттерде зираттарды жоюға және жерді салуға қатысты әртүрлі көзқарастар бар. Кейбір елдерде қабірлерді жою қалыпты жағдай, ал басқаларында қабірлер дәстүр бойынша бір ғасыр немесе одан да көп уақыт бойы құрметтеледі. Көп жағдайда, белгілі бір уақыт өткен соң, қабір тастары алынып тасталады және бұрынғы зират демалыс паркіне немесе құрылыс алаңына айналады. Соңғы тренд, әсіресе Оңтүстік Америка қалаларында, қабірлерді орналастыру үшін биік ғимараттар салу болып табылады. АҚШ-тағы зираттар, егер жер басқа мақсаттар үшін қажет болса, басқа жерге көшірілуі мүмкін. Мысалы, АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы көптеген зираттарды Теннесси аңғарының басқару органы бөгет құрылысынан суға батуы мүмкін аймақтардан көшірді. Зираттар көліктік инфрақұрылымдар, қоғамдық ғимараттар немесе тіпті жекеменшік құрылыстар үшін қайта пайдалануға болады. Зиратты көшіру әлемнің басқа бөліктерінде мүмкін болмайды; мысалы, Канаданың Альберта провинциясындағы «Зираттар туралы» заң зираттарды көшіруге немесе белгіленген қабірлерді кез келген себеппен жаппай эксгумациялауға тыйым салады. Бұл Калгаридің оңтүстік жартысына көлік қызметтерін ұсынуда елеулі қиындықтар тудырды, өйткені қаланың оңтүстік бөлігін орталықпен байланыстыратын негізгі оңтүстікке қарайтын жол 1930 жылдары құрылған зираттар арқылы өтеді. Оңтүстікке қарайтын жеңіл рельстік көлік желісі жолдың астынан салынды. Сингапурда жерлеу 15 жылға ғана шектеледі, содан кейін қабірлер эксгумацияланады. Бұл Сингапурлықтардың жерлеуден гөрі кремацияны артық көруіне себеп болды.
Cemetery authorities face a number of tensions in regard to the management of cemeteries. One issue relates to cost. Traditionally, a single payment is made at the time of burial, but the cemetery authority incurs expenses in cemetery maintenance over many decades. Many cemetery authorities find that their accumulated funds are not sufficient for the costs of long term maintenance. This shortfall in funds for maintenance results in three main options: charge much higher prices for new burials, obtain some other kind of public subsidy, or neglect maintenance. For cemeteries without space for new burials, the options are even more limited. Public attitudes towards subsidies are highly variable. People with family buried in local cemeteries are usually quite concerned about neglect of cemetery maintenance and will usually argue in favour of public subsidy of local cemetery maintenance, whereas other people without personal connection to the cemetery often argue that public subsidies of private cemeteries is an inappropriate use of their taxes. Some jurisdictions require a certain amount of money be set aside in perpetuity and invested so that the interest earned can be used for maintenance. However, even when the cemetery has the legal right to re use a grave, strong public opinion often forces the authorities to back down on that re use. Also, even when cemeteries have a limited tenure provision in place, funding shortages can force them to contemplate re use earlier than the original arrangements provided for. Another type of grave site considered for re use are empty plots purchased years ago but never used. In principle it would seem easier to "re use" such grave sites as there can be no claims of desecration, but often this is made complicated by the legal rights to be buried obtained by the pre purchase, as any limited tenure clause only takes effect after there has been a burial. Again, cemetery authorities suspect that in many cases the holders of these burial rights are probably dead and that nobody will exercise that burial right, but again some families are aware of the burial rights they possess and do intend to exercise them as and when family members die. Again the difficulty of being unable to locate the holders of these burial rights complicates the re use of those graves. As historic cemeteries begin to reach their capacity for full burials, alternative memorialization, such as collective memorials for cremated individuals, is becoming more common. Different cultures have different attitudes to destruction of cemeteries and use of the land for construction. In some countries it is considered normal to destroy the graves, while in others the graves are traditionally respected for a century or more. In many cases, after a suitable period of time has elapsed, the headstones are removed and the now former cemetery is converted to a recreational park or construction site. A more recent trend, particularly in South American cities, involves constructing high rise buildings to house graves. Cemeteries in the US may be relocated if the land is required for other reasons. For instance, many cemeteries in the southeastern United States were relocated by the Tennessee Valley Authority from areas about to be flooded by dam construction. Cemeteries may also be moved so that the land can be reused for transportation structures, public buildings, or even private development. Cemetery relocation is not necessarily possible in other parts of the world; in Alberta, Canada, for instance, the Cemetery Act expressly forbids the relocation of cemeteries or the mass exhumation of marked graves for any reason whatsoever. This has caused significant problems in the provision of transportation services to the southern half of Calgary, as the main southbound road connecting the south end of the city with downtown threads through a series of cemeteries founded in the 1930s. The light rail transit line running to the south end eventually had to be built directly under the road. In Singapore, burials are limited to 15 years before graves are exhumed. This has led a preference of cremation over burial among Singaporeans.
Өнертану
Көптеген елдерде зираттар – ырым-жырымдар мен аңыздарға толы орындар саналады. Олар көбінесе түнде қара сиқыр рәсімдерін өткізуге, немесе құпия іс-әрекеттерге, мысалы, шайтанға табынуға, қабір қазуға (әсіресе алтын тістер мен әшекейлерге қызығушылық танытады), құмарлыққа немесе зираттың әсеріне байланыссыз есірткі мен алкогольге тәуелділікке ұшырауға пайдаланылады. Уэйд Дэвис "Жылан және Көкжұлдыз" кітабында романтикалық бейнелеген зомби туралы аңыз, зират аңыздарының арасында ерекше емес, себебі зираттар – әдетте бақталар мен сиқыршылардың зұлымдыққа толы амалдары үшін қажетті бас сүйектері мен сүйектерін алатын жерлер деп есептеледі. Афро-бразилиялық қалалық мифологияда (мысалы, Умбандада) зираттар мен олардың аурасымен байланысты кейіпкер бар: Зе Пилинтра (бірақ Зе Пилинтра көбінесе зираттарға қарағанда богемиялық өмір мен түнгі ойын-сауықпен байланысты. Ал зиратта билік ететін тұлға – Эксу Кавейра немесе Эксу Cemitério, Вуду дәстүріндегі Барон Самедиге ұқсас).
In many countries, cemeteries are places believed to hold both superstition and legend characteristics, being used, usually at night times, as an altar in supposed black magic ceremonies or similarly clandestine happenings, such as devil worshipping, grave robbing (gold teeth and jewelry are preferred), thrilling sex encounters, or drug and alcohol abuse not related to the cemetery aura. The legend of zombies, as romanticized by Wade Davis in The Serpent and the Rainbow, is not exceptional among cemetery myths, as cemeteries are believed to be places where witches and sorcerers get skulls and bones needed for their sinister rituals. In the Afro Brazilian urban mythos (such as Umbanda), there is a character loosely related to cemeteries and its aura: the Zé Pilintra (in fact, Zé Pilintra is more related to bohemianism and night life than with cemeteries, where the reigning entity is Exu Caveira or Exu Cemitério, similar to Voodoo Baron Samedi).