Кіріспе

"The Angel of the Odd" - Эдгар Аллан Поның сатирикалық әңгімесі, алғаш рет 1844 жылы «The Columbian Lady's and Gentleman's Magazine» журналында жарияланды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиғада аты аталмаған баяндаушы, тамағына тігілген инеден қаза тапқан адам туралы оқиды. Ол адамзаттың мұндай алдануға сенгеніне ашуланады. Мұндай есімсіз оқиғаларға ешқашан сенбеуге уәде береді. Сонымен бірге, шарап бөтелкелерінен және бөшкеден жасалған ерекше жаратылыс пайда болады. Жаратылыс қалың акцентпен өзін Таңғажайып Періште деп таныстырып, осындай ерекше оқиғалардың себепшісі екенін мәлімдейді. Баяндаушы періштені қуа жөнеп, ішімдік ішіп ұйықтап қалады. 20 минуттық ұйқы орнына, ол екі сағаттан кейін оянады, өртке қарсы сақтандыруын жаңартуға кешігіп қалғанын байқайды. Аяныштысы, үйі өртеніп кеткен, ал ол терезеден төмен, баспалдақ арқылы қашуға мәжбүр болады. Төмен түсіп бара жатқанда, шошқа баспалдаққа соғылып, баяндаушы құлап, қолын сындырады. Кейін, бай әйелге үйлену үшін әрекеттенгені сәтсіз аяқталады, себебі ол өрт салдарынан шашы күйіп қалғандықтан, перука кигенін әйел байқайды. Содан кейін ол тағы бір әйелге ұнауға тырысады, бірақ ол да оны тастап кетеді, өйткені ол өзінен өткенде оны елемегені үшін оны қынжырлатады. Шындығында, оның көзіне ұсақ бөлшек кіріп, ол әйел өтіп бара жатқанда бір сәтқа соқыр болып қалған. Соңында, баяндаушы өзінің бақытсыздығына байланысты өмірін аяқтауға шешім қабылдайды. "Біз туған кездегідей өлмеуімізге ешқандай себеп жоқ" деп, киімдерін шешіп, өзенге батып өлуге бел буады. Бірақ бір қарға оның "ең қажетті" киімін ұшырып алады, ал ол оны қуа жетеді. Қашқанда, ол тік жардан құлайды. Алайда, ол ыстық ауа шардың ұзын арқанына ілігіп, шардың астынан өте бара жатқанда құлап кетпейді. Таңғажайып Періште қайтадан пайда болып, оған ерекше нәрселердің орын алатынын мойындауға мәжбүр етеді. Баяндаушы келіседі, бірақ сынған қолының кесірінен Таңғажайып Періште талап еткен сертіне орындай алмайды. Періште арқанды кесіп тастайды, ал адам түтін арқылы, жаңадан салынған үйінің ас бөлмесіне құлайды. Ол бұл оның жазасы екенін түсінеді. "Осылайша Таңғажайып Періште өзіне кек алды".

Айтуға арналған сөздер

Әңгіменің кіріспе абзацы бірнеше авторларды, әсіресе Гловер мен Уилкині тек тегі бойынша еске алады. Әңгімеде сондай-ақ Руфус Вилмот Грисуолдтың "Әдебиеттің қызықты жайттары" және Генри Теодор Таккерменнің "Изабел, немесе Сицилияға саяхат" кітаптарына сілтеме жасалған.

Талдау

Бұл оқиға әсіресе қызықты, өйткені ол Эдгар Аллан Поның өзі жасаған "Баллон туралы жалған хабар" атты үлкен әстегінен кейін алты ай өткен соң жарияланды. Көптеген адамдар оның ерекшеліктеріне қарамастан, оны шындық деп санды. Періште ерекше диалектпен сөйлейді, Эдгар Аллан Поның өмірбаянын жазған Артур Хобсон Куинн: "Бұл диалектті дүние жүзінде ешбір жерде естімедім" деген.

Жариялану тарихы

"The Angel of the Odd" алғаш рет 1844 жылдың қазанында Нью-Йоркте "The Columbian Magazine" журналында жарияланды. Оның түпнұсқа толық атауы "The Angel of the Odd: An Extravaganza" ("Тақ нәрселердің періштесі: керемет ойын") болды.