Кіріспе

a song by Tyla Вокалды музыкалық композиция, әдетте пианиномен сүйемелденетін бір дауысқа арналған.

Көркем ән – батыс вокалды музыкалық композиция, көбінесе пианиномен сүйемелденетін бір дауысқа арналған, және әдетте классикалық көркем музыка дәстүрінде жазылған. Сондай-ақ, «көркем ән» термині мұндай әндердің жиынтық жанрына қатысты қолданылады (мысалы, «көркем ән репертуары»). Көркем ән көбінесе тәуелсіз өлеңнің немесе мәтіннің музыкалық безендірілуі болып табылады, «концерт немесе басқа да ресми әлеуметтік оқиғаның бөлігі ретінде». Көптеген вокалды музыкалық туындыларды көркем әндер ретінде оңай тануға болады, ал басқаларын жіктеу қиын. Мысалы, классикалық композитордың сөзсіз вокализі кейде көркем ән деп есептеледі.

Көркем әндерді анықтауға көмектесетін басқа факторлар да бар:
Сахналық қойылымның бөлігі болып табылатын әндер (мысалы, операдан ария немесе мюзиклден ән) әдетте көркем ән деп саналмайды. Дегенмен, кейбір барокко ариялары «концерттік орындауларда жиі кездеседі». Дауыс пен оркестр үшін бастапқыда жазылған әндер «оркестрлік әндер» деп аталады және әдетте көркем ән деп саналмайды, егер олардың бастапқы нұсқасы жеке дауыс пен пианиноға арналмаса. Халық әндері мен дәстүрлі әндер әдетте көркем ән деп саналмайды, егер олар белгілі бір композитордың пианиномен сүйемелденген көркем музыка стиліндегі концерттік аранжировкалары болмаса. Мұндай әндердің мысалдарына Аарон Копландтың «Ескі американдық әндерлер» екі томы, Бенджамин Бриттеннің халық әндеріне жасаған аранжировкалары және Мануэль де Фалланың «Жеті испан халық әні» (Siete canciones populares españolas) жатады. Киелі әндер туралы пікір білдіру қиын. Көптеген библейлік немесе қасиетті мәтіндерге жазылған әндер концерт сахнасы үшін жазылған, діни қызметтер үшін емес; олар кеңінен көркем әндер ретінде танылады (мысалы, Иоганнес Брамстың «Төрт қасиетті ән» (Vier ernste Gesänge)). Басқа қасиетті әндер көркем ән болып саналуы немесе саналмауы мүмкін. Наративтік немесе драмалық тұтастық құру үшін бір топта орындалатын көркем әндер жиынтығы ән циклі деп аталады.

Тілдер мен ұлттар

Көркем әндер көптеген тілдерде жазылған және әр түрлі атаулармен белгілі. Неміс көркем әндері композициясы, әлдебір ең танымал дәстүр болып табылады; ол Лидер (Lieder) деп аталады. Францияда "мелодия" термині көркем әндерді басқа француздық вокалдық шығармалардан, атап айтқанда шансондардан ажыратады. Испан "кансьон" (canción) және итальян "канцона" (canzone) әдетте әндерді ғана білдіреді, нақты көркем әндерді емес.