Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Идиофонның түрі
Type of idiophone
Шыны маримба – витрефон немесе кристаллофон деп те аталатын идиофонның бір түрі. "Маримба" сөзі африка тілінен, мүмкін банту тілінен аударғанда "ксилофонға ұқсас аспап" деген мағына береді. Шыны кілттер қатаң шыныдан (жақсы шыныдан) немесе жұмсақ шыныдан (көлемді шыныдан) жасалады. Кілттердің дыбысын күшейту үшін бір ашық үстінен жабылатын қорап немесе әрбір кілтке жеке резонаторлар қолданылады. Маримбада ойнауға қолданылатын соққыштар ағаш немесе синтетикалық таяқшаның бір жағына бекітілген қысылған силикон шардан (секіретін шардан) жасалуы мүмкін. Осындай соққыштар шыны маримбадан ең таза дыбысты шығарады. Әртүрлі эффекттер алу үшін басқа да соққыштар түрлері қолданылады. Шыны маримбаның құлағына жағымды дыбыс беру жүйесі кез келген түрде болуы мүмкін. Шыны маримбаны бразилиялық соққы аспаптар ансамблі, Уакти пайдаланады.
The glass marimba is a type of idiophone also known as a vitrephone or crystallophone. Marimba translates to "a xylophone like instrument" from an African language, probably Bantu. The glass keys are made of either hard glass (plate glass) or soft glass (stained glass). The keys are resonated with either a single open top box or individual resonators for each key. Mallets used to play the marimba can be constructed using a compressed silicone ball (bouncy ball) attached to one end of a wooden or synthetic dowel. These mallets bring out the purest sound from glass marimba. Other types of mallets are used for different effects. The tuning system of a glass marimba can be whatever is desired. Glass marimbas are utilised by the Brazilian percussion ensemble, Uakti.
Құрылыс
Шыны маримбаны әр түрлі тәсілдермен құрастыруға болады. Пернелердің қалай резонансқа келуі құрылыс әдісі мен дизайнын анықтайды. Резонансқа қол жеткізу үшін барлық пернелердің резонанс беретін бір резонаторды, мысалы, ашық үстіңгі бөлігі бар қорапты, немесе әрбір перне үшін жеке резонаторларды – түтік, қорап немесе шарды пайдалануға болады. Бір қорапты резонаторларды ағаш, шыны немесе металл сияқты әртүрлі материалдардан жасауға болады. Жеке резонаторларды лақтар, ағаш, бамбук, саз, шыны, ПВХ немесе металлтан жасауға болады. Пернелердің түйіндер деп аталатын нүктелерде тірелуі және пернелердің ұзындығының біртіндеп өзгеруі мен оларды қалай тіреуге болатыны маримбаның пішінін анықтайтындықтан, пернелер де маримбаның дизайнына әсер етеді. Сонымен қатар, пернелердің ені, оны біртіндеп өзгертуге болады, жалпы ұзындығын анықтайды. Пернелерден тақта шыны немесе боялған шыныдан жасалуы мүмкін. Боялған шынымен, ең көп таралған шыны маримбаның дыбысталуын алу үшін екі бөлікті пеште біріктіру қажет, бірақ төменгі және жоғары дыбыстар үшін жұқарақ және қалың пернелерді де қолдануға болады. Дыбыс күйіндеу көбінесе нотаны жоғарылату үшін перненің соңынан шыныны алып тастау арқылы жасалады. Перненің астынан шыныны алып тастау нотаны төмендетіп, бірақ бұл тек пернелер үшін мөлдір емес шыны қолданғанда ғана мүмкін болады. Пернелерді ашық ұяшықты көбіктен жасалған, жұқа ағашқа бекітілген және матамен қапталған төсемге орналастыру керек. Пернелер екі жақты мөлдір таспамен бекітіледі. Силиконды желім де қолданылады. Балама бекіту әдісі – әрбір перненің бір жағында тіректерді, ал екінші жағында пернедегі тесіктен өтетін бір тіректі пайдалану. Тағы бір әдіс – пернелердің түйін нүктелеріне ілгек және тікұштал лентасын жабыстыру, ал резонатор қорабының үстіне мата жолақтарын жабыстыру.
Glass marimba can be constructed in a variety of ways. How one resonates the keys governs the construction method and design. Resonation can be accomplished using a single resonator which all the keys resonate into, such as an open top box, or individual resonators for each key which can be a tube, box, or sphere. Single box resonators can be constructed from wood, glass, or metal among a variety of materials. Individual resonators can be made from gourds, wood, bamboo, clay, glass, pvc, or metal, to name a few. The keys also govern the design of the marimba due to the fact that the keys are supported at points called nodes and these dictate the shape of the marimba due to the graduated lengths of the keys and how one supports them. Also, the width of the keys, which can be graduated, determines the overall length. Keys can be made from plate glass or stained glass. With stained glass, two pieces must be fused together in a kiln to obtain the necessary thickness of 1/4" for the most common glass marimba tunings, though thinner and thicker keys can be used for low and high tunings. Tuning is accomplished most commonly by removing glass from the end of the key which causes the note to go up. Removing glass from the bottom of the key will cause the note to go down but is only feasible if one is using opaque glass for the keys. The keys are best supported on a pad of open cell foam mounted to a thin piece of wood and encased in cloth. The keys are attached with double sided clear tape. Silicone glue is also used. An alternate method of attachment is to use posts between each key on one side and a single post going through a hole in the key on the other side. Another method glues a piece of hook and loop hook tape to the bottom of the bars at the node points, and strips of felt along the top of the resonator box.