Ройстон Эллис: Британ жазушысының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Британ жазушысы (1941–2023)

Кристофер Ройстон Джордж Эллис (10 ақпан 1941 – 27 ақпан 2023), Ройстон Эллис ретінде танымал, ағылшын романисі, саяхат жазушысы және бұрынғы бит қарулы ақыны болған.

Өмірбаян

Пиннерде туған Эллис 16 жасында жазушы болуды шешкенге дейін Миддлсекстегі Харроу округінің ұлдар мектебінде білім алған. Екі жылдан кейін оның алғашқы өлеңдер жинағы – «Jiving to Gyp» жарық көрді. Ол өлеңдерін сахнада және телеарнада Клифф Ричардтың алғашқы тобы The Shadows пен Джимми Пейджтің сүйемелдеуімен орындады, сондай-ақ Дэниел Фарсон ұсынған 1960 жылғы «Living for Kicks» деректі фильмінде пайда болды. Бұл оны жасөспірімдердің өмір салты туралы пікірлерімен және өзінің буынының өкілі ретінде ұлттық назарға және дау-дамайға ие етті. Эллис есірткі қолданды, некеге дейінгі қатынастарды жақтады және белсенді бисексуал болды. Эллис 1959 және 1961 жылдары Клифф Ричард пен The Shadows-пен гастрольдеу туралы екі кітап жазды, олар 2014 жылы Tomahawk Press баспасынан рок-н-ролл мемуарлары ретінде қайта басылды. 1960 жылдың маусымында ол Ливерпуль университетінде поэзия оқу үшін Ливерпульге сапар шекті. Әдетте өлеңдерін джаз музыканттарының сүйемелдеуімен оқыған Эллис, өзін сүйемелдеу үшін жергілікті музыканттарды іздеді және Джон Леннон, Пол Маккартни, Джордж Харрисон және Стюарт Сатклиффтен тұратын жас топпен кездесті. Леннон Эллисті «рок-н-ролл мен әдебиеттің қиылыс нүктесі» деп қарастырды. Эллис кездесу туралы: «Сол кезде мен олар үшін жұлдыз болдым, себебі мен Лондоннан келдім, ал ол олар үшін жақсы білмейтін әлем еді» деді. International Times газетінде Леннонның айтуынша: «Алғашқы есірткі, Бензедрин ингаляторынан, Битлз (Джон, Джордж, Пол және Стюарт) тобына Аллен Гинзбергтің ағылшын тіліндегі нұсқасы – Ройстон Эллис, «бит-ақын» деп танымал болған адам берді. Сондықтан, қасиеттіге тиісін беріңіз». Эллис Битлз әнінің атауын «Beetles» емес, «Beatles» деп өзгертуді ұсынғанын айтты, бірақ Битлз туралы өмірбаян жазған Марк Льюисон бұл туралы күмәнданды, себебі соңғы жазу «[Леннон, Маккартни және Харрисон] Эллиспен танысқанға дейін бір ай бұрын баспа бетінде пайда болған». Эллистің 1964 жылғы «Мен даңқ үшін» романындағы ойдан шығарылған поп-жұлдыз туралы тарау 1960 жылы «The Beetles» тобымен болған оқиғаларын еске түсіргендей. 1980 жылы Джон Леннон былай деді: «Бұл менің Джерсидегі әйелмен болған шағын оқиғаны еске түсіруім. Ол Англияның Аллен Гинзбергке берген жауабы еді. Ол полиэтиленге киінгенін айтты, ол солай істеді. Ол жапсырма аяқкиім мен кильтті кимеді, мен оны жай ғана толықтырдым. Полиэтилен қапшықтағы бұзық секс. Мен жай ғана жазуға болатын нәрсені іздеп жүрдім». 20 жасында Эллис жасөспірім битниктер мен рок-н-ролл ортасынан зейнеткерлікке шығып, Англиядан шығыс Берлин мен Мәскеуге саяхат жасады, онда ол орыс ақыны Евгений Евтушенкомен бірге сахнада өлеңдерін оқыды. Содан кейін Гернси арқылы, ол тіркелген паром кемесінің инженері болды, ол Канар аралдарына барды және Клифф Ричардпен «Ғажайып өмір» фильмінде араб рөлін ойнады. Ол Лас-Пальмаста үш жыл тұрып, аралдардың ағылшын тіліндегі газеті «The Canary Islands Sun» редакторы болды және үш роман жазды. Эллис Батыс Африканы аралап, кейін Британдық Виргин аралдарына қоныс аударды. 1966 жылы ол Доминикаға қоныстанды, онда Ричард Тресиллиан ретінде «Bondmaster» сериясының ең көп сатылатын тарихи романдарын жазды, сондай-ақ Доминика Крикет Ассоциациясының президенті, МКК және Виндвард аралдары Крикет Бақылау кеңесінің мүшесі және Корольдік одақтастық қоғамының өмірлік мүшесі болды. 1979 жылы Доминикадағы дөңестегі қаптамалы үйі «Дэвид» даулынан қирағаннан кейін ол Шри-Ланкаға көшіп барды, онда Үнді мұхитына қарап тұрған отарлық коттеджде тұрды. 60-тан астам кітаптың авторы (нұсқаулықтар, романдар, өмірбаяндықтар және поэзия жинақтары) ол сонымен қатар ұшақта, халықаралық және Шри-Ланка журналдарында саяхаттық мақалалар жазды. 2013 жылы оның «Бейбіт адам» атты поэзия жинағы Америка Құрама Штаттарында Norton Records серіктесі «Kicks Books» баспасынан жарық көрді. Оның шығармаларының таңдауы 2014 жылы «Kindle» үшін «Kicks Books» электронды кітаптар түрінде жарияланды. Әдеби жетістіктері үшін Редонданың өзін-өзі патшасы деп атаған Гюпино и Тинтинабуляция де Редонда герцогы деген атақ берілді. Эллис 2023 жылдың 27 ақпанында 82 жасында Шри-Ланканың Индурува қаласындағы үйінде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.

Born in Pinner, Ellis was educated at the Harrow County School for Boys in Middlesex until he left aged 16, determined to be a writer. Two years later, his first book, Jiving to Gyp, a sequence of poems, was published. He performed his poetry on stage and TV to backing by Cliff Richard's original group, the Shadows, as well as Jimmy Page, and featured in a 1960 TV documentary, Living for Kicks, presented by Daniel Farson, which brought him to national attention and controversy through his remarks on teenage lifestyle, and as a spokesman of his generation. Among other things, Ellis used drugs, advocated premarital sex, and was actively bisexual. Ellis wrote two books in 1959 and 1961 about touring with Cliff Richard and The Shadows, republished in 2014 by Tomahawk Press as a rock and roll memoir. In June 1960, he travelled to Liverpool to perform a poetry reading at Liverpool University. As he usually read his poetry with backing from jazz musicians, Ellis searched among the locals for suitable musicians to accompany him and met the young group comprising John Lennon, Paul McCartney, George Harrison and Stuart Sutcliffe. Lennon saw Ellis as "the converging point of rock 'n' roll and literature". Ellis said of the meeting, "I was quite a star for them at that time because I had come up from London and that was a world they didn't really know about". According to Lennon in the International Times: "The first dope, from a Benzedrine inhaler, was given to the Beatles (John, George, Paul and Stuart) by an English cover version of Allen Ginsberg—one Royston Ellis, known as 'beat poet' So, give the saint his due." Ellis said he suggested the re spelling of Beetles to Beatles, a claim disputed by Beatles biographer Mark Lewisohn on account of the fact that the latter spelling "had appeared in print a month before [Lennon, McCartney, and Harrison] met [Ellis]". Ellis's novel, Myself For Fame (1964), about a fictional pop star, has a chapter set in Liverpool that seems to recount his experiences with "The Beetles" in 1960. In 1980, John Lennon said:That was me, remembering a little event with a woman in Jersey, and a man who was England's answer to Allen Ginsberg I met him when we were on tour and he took me back to his apartment and I had a girl and he had one he wanted me to meet. He said she dressed up in polythene, which she did. She didn't wear jack boots and kilts, I just sort of elaborated. Perverted sex in a polythene bag. Just looking for something to write about." At 20, Ellis retired from the teenage beatnik and rock and roll scene and left England permanently for a life of travel that took him to East Berlin and Moscow, where he read his poetry on stage with the Russian poet Yevgeni Yevtushenko. Then, via Guernsey, where he became a registered ferry boat engineer, he sailed to the Canary Islands, and acted as an Arab with Cliff Richard in the movie Wonderful Life. He stayed in Las Palmas for three years, becoming the editor of the islands' English language newspaper, The Canary Islands Sun, and wrote three novels. Ellis hiked around West Africa, then landed up in the British Virgin Islands before settling, in 1966, in Dominica where he wrote the best selling Bondmaster series of historical novels as Richard Tresillian; as well as becoming President of the Dominica Cricket Association, a member of the MCC and of the Windward Islands Cricket Board of Control, and a Life Fellow of the Royal Commonwealth Society. In 1979, after his hillside log cabin in Dominica was blown down by Hurricane David, he moved to Sri Lanka where he lived in a colonial cottage overlooking the Indian Ocean. The author of over 60 published books (guides, novels, biographies and volumes of poetry) he also wrote travel features for inflight, international and Sri Lankan magazines. In 2013, a collection of his beat poetry, Gone Man Squared, was published in the United States by Kicks Books, an associate of Norton Records. A selection of his oeuvre was published by Kicks Books for Kindle as ebooks during 2014. For his literary achievements, the self styled king of Redonda awarded him the title Duke Gypino y Tintinabulation de Redonda. Ellis died of heart failure at his home in Induruwa, Sri Lanka, on 27 February 2023, at the age of 82.