Кіріспе

Американдық заңгер

Генри Т. Кинг (1919 жылдың 27 мамырында Коннектикут штатының Мериден қаласында туған, 2009 жылдың 9 мамырында Огайо штатының Кливленд қаласында қайтыс болған) – 1946-47 жылдарғы Нюрнберг процесінде АҚШ прокуроры қызметін атқарған американдық заңгер. Өмірінің соңында ол заң профессоры, халықаралық құқық және соғыс қылмыстары саласындағы белсенді, жазушы және лекторы болды; Дэвид М. Крейн Кингті «қазіргі заманғы халықаралық құқықтың Джордж Вашингтоны» деп сипаттаған.

Өмір және жұмыс

Кинг 1941 жылы Йель колледжінде А. дәрежесін, ал 1943 жылы Йель заң мектебінен LL.B. дәрежесін алды (1943). Екінші дүниежүзілік соғыста жүрек қақтырысы оны әскери қызметке алудан шығарды. Бірнеше жыл Милбанк, Твид және Хоуп фирмасында заңгерлік тәжірибеден кейін Кинг Нюрнберг процесінде АҚШ прокурорларының бірі болды, ол 1946 жылдан 1947 жылға дейін қызмет етті. Ол бастапқыда неміс бас штабы мен жоғарғы қолбасшылығына қарсы қылмыстық істерді жүргізуге тағайындалды, Вальтер фон Браухич, Хайнц Гудериан және Эрхард Милхке қарсы Нюрнберг әскери трибуналында сотталуға арналған материалдарды дайындады. Гудериан ешқашан сотталған жоқ, ал фон Браухич сот күтіп жүріп қайтыс болды. Милхке тағылған үш айыптың екеуі бойынша кінә тағылып, 20 жылға бас бостандығынан айырылды. Кинг сондай-ақ «Министрліктер ісі» және «Әділет ісі» бойынша жұмыс істеді. Нюрнбергтегі қызметінен кейін Кинг TRW Corporation сияқты бірнеше корпорациялардың кеңесшісі ретінде ұзақ жылдар бойы жұмыс істеді, ол 1981 жылы зейнетке шықты. 1990 жылдары Кинг Америка құқық қорғау қауымдастығының бұрынғы Югославиядағы соғыс қылмыстары жөніндегі топтастығының мүшесі болды. Ол кейін Халықаралық қылмыстық соттың жарғысына ықпал етті. 1998 жылы 131 елдің делегаттары қылмыстық сотты құрғанда, агрессиялық соғыс бастауды соғыс қылмысы ретінде қарастырмады. Нюрнбергтен келген тағы екі прокурор – Уитни Харрис және Бенджамин Ференцпен бірге Кинг Римдегі конвенцияға барып, мұндай соғыстарды бастаушыларға қатысты соттың юрисдикциясын қолдау үшін сәтті лобби жасады. Майкл Шарф олардың Римдегі рөлін былай сипаттады: «Олар моральдық беделін пайдаланды; олар жаратқан қиындықтарды жеңіп, ақырында делегаттар сот жарғысына агрессиялық соғыс қылмысы туралы сілтеме енгізді». Кинг онда: «Технологиялық әлемде зұлымдық жасаудың сиқырлы құралы – Гитлер сияқты зұлым және агрессивті көшбасшы басқаратын Шпеер сияқты соқыр технократтар» деп жазды. Кинг 60-тан астам ғылыми мақала жазды. 1980 жылдардың ортасынан бастап өмірінің соңына дейін Кинг Кейс-Уэстерн Резерв университетінің құқық мектебінде профессор болып жұмыс істеді, сонымен қатар ол Канада-АҚШ құқық институтының АҚШ директоры болып қызмет етті. Кинг сонымен қатар Нью-Йорк штатының Джеймстаун қаласындағы Роберт Х. Джексон орталығының аға кеңесшісі болды; Джексон Нюрнберг процесінде бас прокурор болған. Кинг 2006 жылы BBC-нің «Нюрнберг: сотталып жатқан нацистер» атты деректі фильміне сұхбат берді. Кинг бұрынғы Бетти Мэй Скрантонмен елу жыл бойы некеде тұрды. Олардың үш баласы болды: Сюзанна Вагнер, 1993 жылы қайтыс болған Генри Т. Кинг III және романист Дейв Кинг.

Құрметтер

2002 жылы Питтсбург университетінің құқық мектебі Кингті Халықаралық құқықтық білім беру орталығының құрметті мүшесі (Fellow honoris causa) деп атады. Сондай-ақ 2002 жылы Кингке Батыс Онтарио университеті азаматтық құқық докторының құрметті дәрежесі берілді. 2003 жылдың 11 наурызында Кинг Нидерланд үкіметінің шақыруымен Гаагадағы Халықаралық қылмыстық соттың ашылуына қатысты.