Кіріспе

Эдмондо Россони (1884–1965) – итальян саясаткері, революциялық синдикалистік қозғалыстың жетекшісі. Бенито Муссолини билігі тұсында фашистік синдикализмге қатысқан.

Ерте өмір

Феррара провинциясының шағын қаласы Тресигаллода жұмысшы отбасында туған Россони 1908 жылы синдикалист болғандықтан революциялық қызметі үшін түрмеге қамалды. 1910 жылы Италиядан Америка Құрама Штаттарына келгеннен кейін Россони Билл Хейвудпен бірге Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшылары одағының (IWW) ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді және революциялық синдикалистік «Il Proletario» («Пролетарий») газетін басқарды, ол 1912 жылға қарай IWW-нің итальян тіліндегі газетіне айналды. 1911 жылы Россони Нью-Йорктегі демонстрацияда Италия туына түкіргені үшін АҚШ-та танымал болды. АҚШ-та капиталистер мен басқа революциялық топтардың итальяндық иммигрант жұмысшыларға қаншалықты жаман қарағанын көрген соң, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда "ұлтшылдықты сыныптық күреспен біріктіру" мақсатымен Италияға оралды және соғыста әскери қызметке ерікті болып жазылды.

Саяси мансап

Социализмді ұлтшылдықпен біріктіруге бекінген Россони 1921 жылы Бенито Муссолинидің итальяндық фашистік қозғалысына қосылды. Римге жасалған шабуылдан кейін ол саяси қызметін жалғастырып, 1943 жылға дейін Муссолини әкімшілігіндегі маңызды саяси күшке айналды. Альфредо Рокко және Джузеппе Боттаймен бірге Россони Италияның фашистік мемлекетінің дамуында елеулі рөл атқарды деп есептеледі. Оның корпоративизм интеграл бағдарламасы Италияны "фашистік синдикат" мемлекетіне айналдыруға көмектесетін "синдикализм интегралының сыртқы түрінен өзгертілген нұсқасы" ретінде қарастырылды. "Фашистік синдикализмнің" негізін қалаушылардың бірі саналатын Россони Америка Құрама Штаттарында капиталистерге де, халықаралықтыққа шақыратын түрлі ортодоксалды социалистік қозғалыстарға да сенімсіздік таныған. 1922 жылғы маусымда фашистік кәсіби одақтардың бірінші съезінде әлеуметтік ұлтшылдыққа көшкенін еске түсіре келе ол былай деді:

"Біздің жұмысшыларымыз капиталистер ғана емес, басқа елдердің революциялық достары тарапынан да пайдаланылып, артық бағаланбағанын көрдік. Сондықтан халықаралықтықтың құмарлықтан туған әңгіме және екіжүзділік екенін тәжірибеден білеміз". Россонидің Италиядағы алғашқы синдикалистік бастамаларының бірі – 1918 жылғы маусымда Unione Italiana del Lavoro (UIL) ұйымын құруға көмектесу болды. Муссолинидің итальяндық фашистерінің қолдауымен 1919 жылғы наурызда ол Франчи-э-Грегорини болат зауытын қызыл тудың орнына үш түсті итальян туы астында басып алды.

Кейінгі жылдар

Фашистік синдикалдық корпорациялардың бас конфедерациясының төрағалығынан кетуге мәжбүр болғанына қарамастан, Россони Муссолини әкімшілігінде түрлі лауазымдарда қызметін жалғастырды: 1930–43 жылдары Фашистік Ұлы Кеңестің мүшесі, 1932–35 жылдары мемлекеттік хатшы, ал 1935–39 жылдары ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы министрі болды. Ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы министрі ретінде Россони өзінің туған қаласы Тресигаллоны рационалистік қағидалар бойынша қайта жоспарлау және қайта құруға бұйрық берді, оны Италияның "жаңа қаласына" айналдыруды ниеттенді. Россони 1943 жылғы 25 шілдеде Ұлы Кеңесте Муссолинидің басшылығына қарсы дауыс беріп, танымал болды (осылайша Дино Гранди бастаған төңкерілген мемлекеттік төңкерілгенге қолдау көрсетті). Муссолини Солтүстік Италияда билікті қайта орнатып, Италия Социалдық Республикасын құрғаннан кейін Россониге қатысусыз өлім жазасы берілді. Канадаға қашып кеткеннен кейін, ол 1947 жылы Италияға оралды, оның жазасы өмір бойына түрмеге отыруға ауыстырылғаннан соң. Ол жылдар бойы Виареджио курорт қаласында өмір сүрді.