Йохан Юлиус Экснер: Даниялық жанр суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Julius Exner
Йохан Юлиус Экснер (1825-1910) – даниялық суретші, жанрлық кескіндеменің шебері. Дания ұлттық романтизмінің өкілі, өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық суретші (1825–1910)
Danish painter (1825–1910)
Йохан Юлиус Экнер (30 қараша 1825 – 15 қараша 1910), даниялық жанрлық суретші, Копенгагенде Богемиядан шыққан чех музыканты Иоганн Готтлиб Экнер мен оның әйелі Карен Йоргенсдаттердің отбасында дүниеге келді. Иоганн Готтлиб Экнер Наполеон дәуірінде Данияға келген болатын. Экнер бастапқыда тарих суретшісі болуды ниеттенген, бірақ өте кешін жанрлық суретте өзінің шеберлігін тапты, ол оның заманының ең танымал және табысты сурет салу стилі еді. Оның жанрлық суреттері Данияның ұлттық романтизм дәуірінде маңызды орын алды, бұл Дания суретінің алтын ғасырынан кейінгі кезең болды, онда көркемдік назар қатаң түрде даниялық тақырыптарға бұрылды.
Johan Julius Exner, (30 November 1825 – 15 November 1910), Danish genre painter, was born in Copenhagen to Johann Gottlieb Exner, a Czech musician from Bohemia, who came to Denmark during the Napoleonic period, and his wife Karen Jørgensdatter. Exner originally intended on becoming a history painter, but quickly found his niche, however, in genre painting, the most popular and lucrative painting style of his era. His genre paintings figured prominently in Denmark's National Romantic period, an artistic period directly after the Golden Age of Danish Painting, when artistic focus was turned inwards to uniquely Danish themes.
Өнерге дайындық және алғашқы мансап
Жас Экнер ерте кезден сурет салу мен бояуға қызығушылық танытты және оның дінге бекітілуінен кейін жеке оқытуға жіберілді. Ол 1839 жылдың сәуір айында Дания Корольдік өнер академиясында (Det Kongelige Danske Kunstakademi) оқуға түсті, онда тарих суретшісі болуды жоспарлады. Ол профессор Дж. Л. Лундтың назарына ілігіп, одан тарих суреттерін үйренді. Кейіннен ол Дания суретінің алтын ғасырымен тығыз байланысты және Дания суретінің әкесі деп есептелетін Кристофер Вильгельм Эккерсбергпен оқыды. 1844 жылы ол өзінің алғашқы "Fra Kunstakademiets figursal" ("Академияның гипстен жасалған мүсіндер жинағынан") суретін таныстырды, ол 1843 жылы салынған; суретте Академияның гипстен жасалған мүсіндер жинағындағы мүсіннің гипстен жасалған көшірмесін сурет салатын студент бейнеленген, ал фондық екінші студент фигуралар арасында қозғалады. Ол 1843 жылы Академияның кіші күміс медалін, ал 1845 жылы үлкен күміс медалін жеңіп алды. Осы алғашқы жылдары ол бірнеше тарихи картиналармен қатар көптеген портреттерді де көрсете бастады. Осы портреттердің бірі, оның әпкесінің портреті, оған 1847 жылы Академияның Нойхаузенс сыйлығын (Neuhausens præmie) жеңіп алды. 1849 жылы оның тарихи картиналарының бірі – "Тхира Данебод тұтқынға алынған христиандарға қарсы Горм ақсақалдың ашуын басуға тырысады" ("Thyra Danebod Tries to Placate Gorm the Elder's Anger with Imprisoned Christians") Дания Корольдік суреттер жинағынан сатып алынды, қазір Дания Ұлттық галереясы (Statens Museum for Kunst) деп аталады. 1851 жылғы тағы бір картинасы – "Марск Стигтің қыздары" ("Marsk Stig's Daughters") граф Фредерик Кристиан Юлиус Кнутқа Кнуттенборг сарайында ілу үшін тапсырылды. Граф Экнерге жомарт болды, оған жақсы төлеп қана қоймай, бірнеше жылға студиямен қамтамасыз етті. Бұл екі картинаның екеуі де ежелгі Дания тарихы мен аңыздарын бейнелейді.
The younger Exner was interested in drawing and painting from an early age and was put in private training after his confirmation. He began to study at the Royal Danish Academy of Art (Det Kongelige Danske Kunstakademi) April 1839, where he intended on becoming a history painter. He caught the attention of Professor J. L. Lund, from whom he learned history painting. He studied later on with Christoffer Wilhelm Eckersberg, closely linked to the Golden Age of Danish Painting and commonly referred to as the Father of Danish Painting. In 1844 he exhibited his first painting "Fra Kunstakademiets figursal" ("From the Art Academy's Plaster Cast Collection") painted in 1843; the painting depicts a student sketching a plaster cast of a statue in the Academy's plaster cast collection, another student in the background moves between the figures. He won the Academy's little silver medallion in 1843, and the large silver medallion in 1845. In these early years he exhibited several history paintings as well a number of portraits. One of these portraits, a portrait of his sister, won him the Academy's Neuhausens prize (Neuhausens præmie) in 1847. In 1849 one of his history paintings, "Thyra Danebod forsøger at formilde Gorm den Gamles vrede mod nogle fangne kristne" ("Thyra Danebod Tries to Placate Gorm the Elder's Anger with Imprisoned Christians"), was purchased by the Danish Royal Painting Collection, now the Danish National Gallery (Statens Museum for Kunst). Another painting from 1851, "Marsk Stigs Døtre" ("Marsk Stig's Daughters"), was commissioned by Count Frederik Christian Julius Knuth to hang at Knuthenborg Palace. The Count was generous with Exner, not only paying him well but providing him with a studio for several years. Both of these painting depict an ancient Danish history and legend.
Амагердегі халық өмірін суреттеп беру
Бірақ тіпті Экнер де "тарих суретшісі болуға деген ықылас" бар екенін мойындады ("usalige lyst til at blive historiemaler"). Нильс Лориц Хойен, сыншы, Академия профессоры және ұлттық өнер қозғалысын қолдаушы, Экнердің болашақ көркемдік бағытына әсер етуге көмектесті, ал Экнер округте тұратын ерекше даниялық халық типтерін көркемдік тақырыптар ретінде іздестіре бастады. Бұл оны 1521 жылы қоныстанған, бірақ өздерінің даниялық әріптестеріне әлі де жақсы таныс емес голланд фермерлері орналасқан Копенгагеннің оңтүстігіндегі Амагер аралына жеткізді. Ол жерде ол шеберлікпен салған "En Amagerkone, der tæller sine Penge efter" ("Амагер әйелі ақшасын санайды") суретін жасады, ол 1852 жылы көрмеге қойылды және Ұлттық жинаққа сатып алынды. Ол Хойеннің ұлттық өнер қозғалысына ғана емес, сонымен қатар Наполеон соғыстарынан кейінгі патриотизмнің күшті сезіміне, сондай-ақ бейнелеу өнерінде ғана емес, әдебиет пен театр салаларында да "даниялық" тақырыптарды кеңінен қолдануына ықпал етті. Бұл тақырыптар Данияның әртүрлі аймақтарындағы, әсіресе ауылдық жерлерде және шаруашалықтарда тұратын халыққа арналған. Бейнелеу өнерінде суретшілердің бір буыны даниялық пейзаждар, даниялық және скандинавиялық тақырыптарды бейнелеу, мифологиялық оқиғалар мен тарих сияқты тақырыптарды зерттеген. Алдыңғы буын суретшілерінің көптегені Эккерсбергтің шәкірттері болды және олар Дания суретшілерінің Алтын ғасыры деп белгілі суретшілер тобын құрады. Олар Эккерсбергтің даниялық табиғатты мұқият зерттеуге және бейнелеуге берген назарынан, сондай-ақ осы мақсаттарға жету үшін оларға үйреткен техникалық дағдыларынан әсер алды. Оның алғашқы Амагер суретіне 1853 жылы салған "Et Besøg hos Bedstefaderen" ("Бабасының үйіне сапар") суреті оның кең танымалдылығы мен көптеген көшірмелерінің арқасында сәтті мансабын қамтамасыз етті. Ол бұл туындысы үшін Торвальдсеннің көрме медалін жеңіп алды, ал сурет Ұлттық жинаққа сатып алынды. Ол бірнеше жыл бойы Амагерде көптеген суреттер салған, ал оның шеберлігі көркемдік қиындықтардың үйлесімін бейнелеуде артып, адамдар тобын күрделендіру, ашық жерге көзқарас, жарқын халықтық киімдер және ескі шаруалар үйлерінің ішкі көрінісі сияқты жаңа мүмкіндіктерді ашты. Бұл суреттер қызығушылық танытқан көпшіліктің назарына ілікті, олар Данияда бірге тұратын шетелдіктердің ерекшелігіне жақыннан қарап, таң қалды. Бұл - бейтаныс адамдардың үйіне кірудің және олардың күнделікті өмірін көрудің мүмкіндігі болды. Экнер шеберлігімен, өз суреттеріндегі кейіпкерлерін сүйіспеншілікпен, қызығушылықпен және жұмсақ юмормен бейнеледі. Ол жаз айларында табиғаттан тікелей сурет салу үшін ауылға жиі саяхаттайтын, бұл сол кездегі әдеттегі практика еді, ал қыс айларында студияда аяқталған суреттерге жұмыс істеді. Ол Сейландтың басқа да аймақтарында тақырыптарды іздеуді бастады, нәтижесінде 1856 жылы салған "Et Bondegilde i Hedeboegnen" ("Хедебо аймағындағы шаруалар тойы") және осыған ұқсас суреттер дүниеге келді. Оның 1856 жылы салған "Lille pige lader en gammel mand lugte til en blomst" ("Шағын қыз қарт кісіге гүлдің иісін сезуге рұқсат береді") суреті Генрих Хиршпрунг коллекциясының бастамасы болды (қазір Копенгагендегі Хиршпрунг коллекциясы деп аталатын музей), ол оны 1866 жылы сатып алған.
But even Exner admitted to having an irrational "emotional desire to become a history painter" ("usalige lyst til at blive historiemaler"). Niels Lauritz Høyen, critic, Academy professor and advocate of a national art movement, helped influence Exner's future artistic direction, and Exner began seeking out the unique Danish folktypes living in the county as artistic subjects. This brought him to Amager, an island south of Copenhagen, where Dutch farmers had settled in 1521, but who were still relatively unknown to their fellow Danes. There he painted his masterly, life size "En Amagerkone, der tæller sine Penge efter" ("A Woman from Amager Counting Her Money"), which was exhibited in 1852, and was purchased by the National Collection. He was not only influenced by the national art movement promoted by Høyen, but also by the strong sense of patriotism during those times after the Napoleonic Wars, and by the general use of particularly "Danish" themes in not only the visual arts, but also in literature and theatre. These themes focused on the folktypes in various areas of Denmark, especially those living in the country and on the farm. In the visual arts a generation of artísts had been already exploring such themes as typical Danish landscapes, and the depiction of Danish and Nordic themes, mythological stories and history. Many of the artists in the preceding generation were students of Eckersberg, and comprised the group of artists collectively known as the Golden Age of Danish Painting artists. They had been affected by Eckersberg's stress on attentive study and representation of Danish nature, as well as by the technical skills he taught them to achieve those goals. A follow up painting to his first Amager painting was "Et Besøg hos Bedstefaderen" ("A Visit to Grandfather's House") painted in 1853, which assured him a successful career with its wide popularity and many reproductions. He won a Thorvaldsens exhibition medallion for the work, and the painting was purchased for the National Collection. He painted a number of painting on Amager over a period of years, and his skills grew as he depicted a combination of artistic challenges: increasingly complicated groups of people, a view out to the open land, colorful folk costumes, and the interiors of old farmer homes. These paintings attracted an interested public, who was fascinated by this close up look at the exotic foreigners living in Denmark side by side with them. It was a chance to come into the home of strangers and see their everyday life. Exner was skilled and portrayed his subjects with affection, interest and gentle humour. He often traveled to the countryside during the summers to do live studies from nature, as was common practice in these times, working up finished paintings in the studio during the winter. And he also began seeking out themes in other locations on Sjælland. as well, which resulted in "Et Bondegilde i Hedeboegnen" ("A Party on the Farm in the Hedebo Area") painted in 1856, as well as others of the same ilk. One of his paintings "Lille pige lader en gammel mand lugte til en blomst" ("A Little Girl Lets an Old Man Smell a Flower") painted in 1856, proved to be the start of Heinrich Hirschsprung's collection (the museum now known as the Hirschsprung Collection in Copenhagen), when he purchased it in 1866.
Саяхат
Академиядан Италияға студенттік сапар үшін екі жылдық саяхат стипендиясын (1857–1858) алды, бұл сапар оны Италияның Венеция, Парма, Флоренция, Неаполь және Рим қалаларымен қатар Дрезден, Вена, Швейцария және Париж қалаларына да жеткізді. Ол Италия бейнелерін әдетте суреттеді, соның ішінде 1859 жылғы жақсы танымал "En gondol" ("Гондола") суретін жасады, ол жабық гондоланың қараңғы ішінде сыртқа қарап тұрған көріністі бейнелейді. Суретте сол жақтағы жас әйел қараңғыдан сыртқа қарайды; орталық арканың оң жағындағы гондолье суреттің ортасына қарай еңкейіп, жарыққа шомырылған. Артта су жолы мен басқа қайықтар көрінеді. Ол 1862 жылы ақын Кристиан Винтердің "Billeder og Vers" ("Суреттер мен өлеңдер") атты туындысын суреттеді. 15 маусымда 1863 жылы Ингер Генриетта Софи Йенсин Рингстедке үйленді. 1863 және 1864 жылдар аралығында бірнеше рет Швецияға сапар шекті, ал Даниядағы саяхаттарында 1867 жылы Ютландияның ең солтүстік нүктесі Скагенге жетті – кейінірек бір ұрпақтан соң Скаген суретшілері деп аталатын суретшілер тобын қабылдаған балықшылар ауылы.
He received a two year travel stipend from the Academy (1857–1858) for a student travel to Italy, which took him also to Dresden, Vienna, Switzerland and Paris, in addition to the Italian cities of Venice, Parma, Florence, Naples and Rome. He occasionally painted depictions of Italy, including his well known "En gondol" ("A Gondola") from 1859, a view looking out from the dark interior of a covered gondola. A young woman at the left hand side of the canvas peers out from the dark; a gondolier on the right hand side of the central archway leans in towards the center of the painting, bathed in light. Beyond is a glimpse of the waterway and other boats. He illustrated poet Christian Winther's "Billeder og Vers" ("Pictures and Verses") in 1862. He married Inger Henriette Sophie Jensine Ringsted on 15 June 1863. He traveled to Sweden several times between 1863 and 1864, and on his travels in Denmark he reached Jutland's northernmost point Skagen—in 1867, the fishing village that, a generation later, would play host to the group of artists known as the Skagen Painters.
Академияның мүшесі
1864 жылы Дания академиясының, ал 1866 жылы Швецияның Стокгольм академиясының мүшесі болды. Ол 1866 жылы Амагер халқының тағы бір әйгілі суретін – балалар ойнап жүрген шаруа үйінің ішін бейнелейтін "Көзі жоқ адамның ойыны" ("Blindebuk") атты көңілді суретті салды. Өнеркәсіптің дәстүрлі шаруа өміріне жылдам үлкен әсер ете бастаған дәуірде, Экнер бірнеше буын шаруаларды идеалданған және қуанышты үйлерінде жиналған, өздерін-өздерімен қамтамасыз ететін және бақытты көрсететін мәңгілік бейнеде суреттеді. Кейінгі буын суретшілері осы идеалға қарсы шығып, сол адамдардың қажеттіліктері мен қиындықтарын шынайы бейнеледі. Ол сондай-ақ, 1868 жылы бизнесмен, банкир және саясаткер Дэвид Барух Адлердің әйелі Джени Адлерді қыздарымен бірге, ал 1869 жылы ақын Кристиан Винтердің "Серуенде" ("Christian Winther paa Spaseretur") атты портретін салды. 1872 жылдан бері модель суретшілігі мектебінде ассистент профессор болғаннан кейін, 1876 жылы Дания академиясының профессоры атанды.
In 1864 he became a member of the Academy in Denmark, and in 1866 the Academy in Stockholm, Sweden. He painted another famous painting of Amager folk, the cheerful "Blindebuk" ("Blind Man's Bluff") depicting a farmhouse interior with children at play, in 1866. In an age where industrialisation was fast encroaching on traditional farmlife, Exner depicted a timeless vision of several generations of farm folk, gathered around in their idealised and cheerful house, self sufficient and happy. A later generation of artists would rebel against this idealisation with their realistic depictions of want and need among the same types of people. He also painted portraits of the day's prosperous and prominent, such as Jenny Adler, wife of businessman, banker and politician David Baruch Adler, with her daughters in 1868, and the elderly poet "Christian Winther paa Spaseretur" ("Christian Winther on a Walking Tour") in 1869. He was named Professor at the Danish Academy in 1876 after having been an assistant professor in the School of Model Painting since 1872.
Өмірінің соңғы жылдары
1870-ші жылдардың аяғынан бастап Экнер Данияның материгі Ютландияның батыс жағалауындағы Солтүстік теңіздегі Фано аралының тақырыптарын суретке түсіре бастады. Ол алғаш рет 1877 жылы осы аралға келді. Ол отбасымен бірге көп жыл бойы жыл сайын жаздарды өткізді. Оның Сёндерхо Кроде студиясы болды. Ол онда өзін қатты қызықтырған, сол кездегі әлеуметтік өзгерістер салдарынан жоғалып бара жатқан халықты кездестірді. Осы тақырыптар оның өмірінің соңына дейін сурет салу үшін тамаша материал болды. Оның туындылары 1878 жылы Парижде өткен әлемдік көрмеде көрсетілді. 1887 жылы ол Трешоу сыйлығын алды. 1879 жылы Шарлоттенборг көрме комитетінің мүшесі болды, ал 1890 жылы комитет төрағасы болып тағайындалды. Ол осы лауазымда бес жыл қызмет етті. 1883 жылдан 1905 жылға дейін Мектеп Кеңесінің (Skolerådet) мүшесі, 1884 жылдан бастап қазынашы, ал 1887 жылдан бастап Академия Кеңесінің (Akademirådet) мүшесі болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол бірнеше автопортрет салған, олардың бірі 1906 жылы, екіншісі 1910 жылы жазылған. Ол 1910 жылдың 15 қарашасында Копенгагенде 85 жасқа толуына екі апта қалғанда қайтыс болды. Ол Копенгагеннің орталық бөлігіндегі Холмен зиратында жерленген. Ол 1844 жылдан бастап 1910 жылы қайтыс болғанға дейін жыл сайын Шарлоттенборг көктемгі көрмесіне қатысты, тек бірнеше рет қана қатыспады.
Starting in the late 1870s Exner began painting themes from Fanø, a Danish island in the North Sea off the west coast of Jutland, the Danish mainland. He came to the island for the first time in 1877. He and his family spent the summers there annually for many years to come. He had a studio at Sønderho Kro. There he found a group of people whose lives interested him deeply, a folk who were fast becoming extinguished in the social changes of that time. These themes made excellent subjects for his painting until his death. His work was exhibited at the world exhibition in Paris in 1878. He received a Treschow award in 1887. He became a member of the Exhibition Committee at Charlottenborg in 1879, and was named head of the committee in 1890. He served in this capacity five years. He was a member of the School Council (Skolerådet) between 1883 and 1905, was Treasurer from 1884, and member of the Academy Council (Akademirådet) from 1887. He painted several self portraits in his final years, one in 1906 and one in 1910. He died on 15 November 1910 in Copenhagen two weeks shy of his 85th birthday. He is buried in Holmen's Cemetery in central Copenhagen. He exhibited at the Charlottenborg Spring Exhibition annually from 1844 until his death in 1910, with few exceptions.
Шығармалары
Оның туындылары Копенгагенде (1872, 1883, 1888) және 1881 жылы Швецияның Гётеборг қаласында, 1882 жылы Австрияның Вена қаласында өткен алғашқы халықаралық көркемсурет көрмесінде, сондай-ақ 1891 жылы Берлиндегі халықаралық көркемсурет көрмесінде қойылды. Оның өнері Данияда да, халықаралық аренада да көптеген даниялық өнер көрмелерінде, оның ішінде 1928 жылы Парижде өткен көрмеде көрсетілді. Оның жұмыстары көптеген даниялық мұражайлардың қорында сақталады, соның ішінде Ұлттық өнер мұражайы (Statens Museum for Kunst), Hirschsprung Collection, және Орхус, Рандерс, Рибе, Амагер, Солтүстік Ютландия, Фредериксборг және Фюн қалаларындағы жергілікті өнер мұражайларында. Экнер – голланд және неміс суреттерінен шабыттанған, кейіпкерлер, киімдер және интерьерлердің көшпенді композициясын, сонымен қатар жасырын сюжетті шеберлікпен бейнелей білген суретші. Ол бейнелеген адамдарға қызығушылық танытты, олардың өмірін идеализациялады, ал оның еңбектері реализм деп аталатын бағыттың қалыптасуына ықпал етті. Оның замандас даниялық жанрлық суретшілерінің арасында Кристен Далсгаард және Фредерик Вермехрен болды. Олардың барлығы даниялық шаруаларды бейнелеген.
His works were exhibited at the Nordic Art Exhibition in Copenhagen (1872, 1883, 1888) and in Gothenburg, Sweden in 1881, at the first International Art Exhibition in Vienna, Austria in 1882 and at the International Art Exhibition in Berlin in 1891. His work has been shown posthumously both in Denmark and internationally in numerous exhibitions of Danish art, including an exhibition in Paris in 1928. His works are in the collection of many Danish museums including the National Art Museum (Statens Museum for Kunst), the Hirschsprung Collection, and local art museums in Aarhus, Randers, Ribe, Amager, northern Jutland, Frederiksborg CountyFrederiksborg and Funen. Exner was a master of composition setting up a lively combination of characters, costumes, and interiors, along with an underlying anecdote, that showed an inspiration of Dutch and German paintings. He was interested in the people he portrayed. He idealised their lives, and his work led to the rebellion known as realism. Other Danish genre painters of his generation were Christen Dalsgaard and Frederik Vermehren. They all depicted Danish country folk.