Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дизайндық қорытынды: Шағын ықтималдықтар арқылы кездейсоқтықты жою – 1998 жылы ақылды жобалаудың жақтасы американдық философ және математик Уильям А. Дембскидің кітабы. Ол табиғи және әлеуметтік жағдайларда ақылды агенттіктің дәлелін анықтауға болатын тәсілдерді ұсынуды мақсат етеді. Кітапта ол басымдық ретімен бәсекелес түсіндірмелердің 3 негізгі түрін ажыратады: жүйелілік, кездейсоқтық және жобалау. Жүйелілік, кездейсоқтық және жобалау біртіндеп жоққа шығарылып, оқиғаға ақылға қонымды және жеткілікті түсіндірме ретінде біреуі ғана қалған процестерді ол «түсіндірме сүзгісі» деп атайды. Бұл әдіс бәсекелес түсіндірмелерді жүйелі түрде жоюға тырысады, соның ішінде өте төмен ықтималды оқиғаның өзінен тәуелсіз берілген анық үлгіге сәйкес келуі де осыған жатады. Бұл үлгі – Дембскидің ерекшеленген күрделілік тұжырымдамасы. Кітап барысында ол спонтанды жаратылысты анықтау, табиғи құбылыстардың пайда болуы, сондай-ақ сайлау бюллетендерін бұрмалау, плагиат, деректерді жалғандау сияқты алдау жағдайлары сияқты алуан түрлі мысалдар келтіреді. Сүзгінің мәні мынада: егер зерттеліп жатқан нәрсені жүйелілікпен түсіндіру мүмкін болмаса, және ол кездейсоқтықпен түсіндірілуі үшін статистикалық жағынан тым төмен ықтималды болса, сонымен қатар «тәуелсіз берілген үлгіні» қамтитын болса, онда оны жобалауға жатқызуға болады. Дембски өзінің тұжырымдамасының әртүрлі салалардағы дизайнды анықтаумен айналысатын мамандарға пайдалы екенін айтады: сот сарапшылары, детективтер, сақтандыру алаяқтығын тергеушілер, криптографтар, SETI зерттеушілері, сондай-ақ теологтар және әлемнің нәзік реттелгендігі және антрополық принцип тұжырымдамаларын қолдайтындар.
The Design Inference: Eliminating Chance through Small Probabilities is a 1998 book by American philosopher and mathematician William A. Dembski, a proponent of intelligent design, which sets out to establish approaches by which evidence of intelligent agency could be inferred in natural and social situations. In the book he distinguishes between 3 general modes of competing explanations in order of priority: regularity, chance, and design. The processes in which regularity, chance, and design are ruled out one by one until one remains as a reasonable and sufficient explanation for an event, are what he calls an "explanatory filter". It is a method that tries to eliminate competing explanations in a systematic fashion including when a highly improbable event conforms to a discernible pattern that is given independently of the event itself. This pattern is Dembski's concept of specified complexity. Throughout the book he uses diverse examples such as detectability of spontaneous generation and occurrence of natural phenomena and cases of deceit like ballot rigging, plagiarism, falsification of data, etc. The filter states that if the thing being examined cannot be explained by regularity, and if it is too statistically unlikely to be explained by chance, and contains "an independently given pattern", then it may be attributed to design. Dembski says his concept is useful to those concerned with detecting design in different fields: forensic scientists, detectives, insurance fraud investigators, cryptographers, and SETI investigators, as well theologians and others who argue for the concepts of the fine tuned universe and the Anthropic Principle.
Қабылдау
Дизайн қорытындысы, айқын стратегияда, интеллектуалды дизайн қозғалысының бес жылдық мақсаттарының біріне жетудің мысалы ретінде көрсетілген: «Дизайн және оның мәдени салдары туралы отыз жарияланған кітап (секс, гендерлік мәселелер, медицина, құқық және дін). Дискавери институтының мәлімдемесіне сәйкес, бұл кітап «дарвинизмге қарсы қуатты балама» болып табылады. SETI институтының және басқа да салалардың ғалымдары Дембскидің түсіндірме сүзгісі мен оған байланысты белгілі бір күрделілік концепциясын қолдануға болмайтынын, керісінше, өз жұмыстарын қарапайым әдістерге және (SETI жағдайында) жасанды қарапайымдылықты іздеуге негіздейтінін айтады. 2000 жылы биолог Массимо Пиглиуччи BioScience журналында «Дизайн қорытындысын» сынға алып, «Өкінішке орай, ол осы жұмбақтың шешімін жіберіп алды, ол соңғы бірнеше ғасырлар бойы бірнеше рет ұсынылды, ең бастысы (және әртүрлі формада) Юм (1779), Дарвин (1859) және Жак Монод (1971) ұсынған. Бұл ойшылдардың пікірінше, егер белгілі бір құбылыс аз ғана ықтималдықпен орын алса және алдын ала белгіленген үлгіге сәйкес келсе, онда екі мүмкін қорытынды бар: интеллектуалды дизайн (бұл концепция адамның араласуымен теңдес) немесе қажеттілік, ол табиғи іріктеу сияқты кездейсоқ емес, детерминистік күштің нәтижесі болуы мүмкін». Пиглиуччи былай деп жазды: «Өкінішке орай, Кембридж университетінің баспасы Дембскиге «материалистік ғылымға» шабуыл жасау үшін лайықты платформа ұсынды, оған, әрине, эволюция да кіреді. Менің үмітім, ғалымдар бұл кітапты Американың зияткерлік аймағында пайда болған тағы бір әуесқойлық деп қарастырмайды. Неокреационизм ғылыми қауымдастыққа қарулы шақыру болуы керек. Бұл күрес қазірдің өзінде қызу жүріп жатыр, және ғалымдар мен педагогтар осы мәселеге назар аудару керек пе, жоқ па, соны әлі білмейді». 1999 жылы теңіз биологы және креационизмді сынға алатын Уэсли Р. Элсбери бұл кітапты қарастырды. Элсбери кітапты «көрнекті академиялық басылымнан күтілетіндей, ашық жазылған, мысалдармен толық және нақты аргументтер келтірілген жіңішке және ғылыми еңбек» деп сипаттады. Алайда, еңбек эволюцияға қарсы күшпен қозғалады және оның кемшіліктері эволюцияға қарсы мақсатқа жету қажеттілігінен туындайды. Эволюцияға қарсылық бұл жерде Дембскидің басқа еңбектеріндегідей айқын емес. Элсбери кітапты «дизайн» анықтамасын кездейсоқтық пен жүйелілік жойылғаннан кейін қалған нәрсе ретінде пайдаланғаны үшін және табиғи іріктеуді дизайнердің бар екенін қорытындылау үшін априори жоққа шығаратын аргумент қолданғаны үшін сынға алады, ал шын мәнінде табиғи іріктеу Дембскидің аргументіне оңай сәйкес келеді. Элсбери қорытындылайды:
The Design Inference is specifically mentioned in the Wedge Strategy as an example of accomplishing one of the intelligent design movement's five year goals of "Thirty published books on design and its cultural implications (sex, gender issues, medicine, law, and religion). Described by the Discovery Institute as offering "a powerful alternative [to Darwinism]," the book is touted as being "published by major secular university publishers." Some scientists from the SETI Institute and other fields, argue that they do not find application for Dembski's explanatory filter and the related concept of specified complexity, but rather base their work upon more prosaic methods and (in the case of SETI) a search for artificial simplicity. In 2000, biologist Massimo Pigliucci criticized The Design Inference in BioScience writing, "Too bad he missed the solution to this riddle, which has been proposed several times during the last few centuries, most prominently (and in various fashions) by Hume (1779), Darwin (1859), and Jacques Monod (1971). According to these thinkers, if a given phenomenon occurs with low probability and also conforms to a pre specified pattern, then there are two possible conclusions: intelligent design (this concept is synonymous with human intervention) or necessity, which can be caused by a nonrandom, deterministic force such as natural selection." Pigliucci wrote "Unfortunately, Cambridge University Press has offered a respectable platform for Dembski to mount his attack on 'materialist science' which, of course, includes evolution. My hope is that scientists will not dismiss this book as just another craze originating in the intellectual backwaters of America. Neocreationism should be a call to arms for the science community. The battle is already raging, and scientists and educators are still not sure if they should even bother paying attention." Marine biologist Wesley R. Elsberry and critic of creationism reviewed the book in 1999. Elsberry described the book as " a slim and scholarly volume, as one expects from a distinguished academic press [with] clear writing, illustrative examples, and cogent argumentation. The work, though, is motivated and informed by an anti evolutionary impulse, and its flaws appear to follow from the need to achieve an anti evolutionary aim. The anti evolutionary bent is not as overt here, though, as it is in other works by Dembski". Elsberry criticizes the book for using a definition of "design" as what is left over after chance and regularity have been eliminated, and for using an argument that excludes natural selection a priori in order to conclude the existence of a designer when in fact natural selection fits Dembski's argument just as easily. Elsberry concludes: