Ирландиялық дін қызметкері Людовик XVI-ның сыршысы
Henry Essex Edgeworth
Ирландиялық дін қызметкері Генри Эссекс Эджворт (1745-1807), Луи XVI-ның рухани кеңесшісі. Өмірі, отбасы тарихы және Париж шаһарындағы діни білімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық діңгез Генри Эссекс Эджворт (1745 - 22 мамыр 1807), сондай-ақ Л'Аббе Эджворт де Фирмонт деп белгілі, ирландиялық католик діңгез және Людовик XVI-ның сырласқысы болды.
Irish priest
Henry Essex Edgeworth (174522 May 1807), also known as L'Abbé Edgeworth de Firmont, was an Irish Catholic priest and confessor of Louis XVI.
Өмір
Ол Ирландияның Лонгфорд графтығындағы Эджвортстаун қаласында, Эджвортстаун шіркеуінің пасторы Роберт Эджворттың ұлы болып дүниеге келді. Оның анасы Марта Ушерді көбінесе архиепископ Ушердің немересі деп есептейді, бірақ ол, шындығында, сол әулеттің басқа тармағынан шыққан. Шамамен төрт жасында әкесі Рим католицизміне көшті, қызметін тастап, Тулузаға эмиграциялады, онда бала иезуиттер тәрбиесінде өсті. 1769 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол дін қызметкері болу үшін Парижге оқуға барып, сан берген соң, Эджвортстаун маңындағы Фермонт мүлігінен Фирмонт деген қосымша тегін алды. Бастапқыда миссионер болуды жоспарлағанмен, ол Парижде қалып, ирланд және ағылшын католиктеріне көбірек қызмет етуге бел буды. Әкесі мен Париж архиепископының арқасында ол Париж епархиясының бас викариі және корольдік отбасының досы болды, сонымен қатар Франция революциясы кезінде олармен бірге болды. 1791 жылы ол Людовик XVI-ның қарындасы Мадам Элизабеттің рухани кеңесшісі болды және батылдығы мен адалдығымен тіпті «сан-кюлоттардың» да құрметіне ие болды. Мадам Элизабет Луидің сот процесі алдында оны патшаға ұсынды; Луи өлім жазасына кесілгеннен кейін ол оған арнап қасиетті мисса өткізуге және эшафодқа бірге баруға рұқсат алды, онда ол патшаға: «Мырза, осы жаңа зұлпылымда Мен сіздің Ұлылығыңыз бен сізге сыйлық ететін Құдай арасындағы соңғы ұқсастықты көремін» деген сөздермен қолын байлауға кеңес берді. Осы сәтте рухани кеңесші: «Сент-Луистің ұлы, жұмаққа көтеріл!» деген сөздерді айтқан деседі (бірақ бұл сөздердің растығы даулы, өйткені Эджворт өзінің естеліктерінде оларды нақтылай да, жоққа да шығара алмады). Қауіпке қарамастан, Эджворт Франциядан кетпеді, себебі ол әлі де хат алмасып жүрген Мадам Элизабетке көмектесе алатын. Соңғы кезде, 1795 жылы анасы түрмеде қайтыс болғаннан кейін, оның қарындасы да сол жерде қамауда болған, ол Англияға, содан кейін Шотландияға қашып кетті. Генридің ағасы Ушер, Эджвортстаунның жанында тұрып, сол жердегі туыстарымен бірге (соның ішінде романшы Мария Эджворт) оны Ирландияға қайтаруға ынталанды. Бірақ ол Брансвиктегі Бланкенбургке Луи XVIII-ге бірнеше құжаттармен барды, ол оны Ресейдегі Миттауға ертіп алып, 1807 жылы француз тұтқындарына көмек көрсету кезінде жұқтырған қызбадан қайтыс болды. Луи XVIII оның қабір тасын жазды, оның бір көшірмесі және көңіл айту хаты Луидің бұйрығымен Ирландиядағы Ушер Эджвортқа жіберілді.
He was born in Edgeworthstown, County Longford, Ireland, the son of Robert Edgeworth, the Church of Ireland rector of Edgeworthstown. His mother Martha Ussher is often referred to as a granddaughter of Archbishop Ussher, but was in fact drawn from a different branch of that family. When he was about four, his father converted to Roman Catholicism, resigned his living and emigrated to Toulouse, where the boy was brought up by the Jesuits. In 1769, after his father's death, he went to Paris to be trained for the priesthood. On taking orders he assumed the additional surname of de Firmont, from the family estate of Firmount near Edgeworthstown. Though he originally studied with a view to becoming a missionary, he decided to remain in Paris, devoting himself especially to the Irish and English Roman Catholics. Through his father and the Archbishop of Paris he became vicar general of the diocese of Paris and friend of the royal family and stayed with them during the French Revolution. In 1791 he became confessor to Madame Élisabeth, sister of Louis XVI, and earned the respect even of the sans culottes by his courage and devotion. By Madame Elizabeth he was recommended to the king when Louis' trial was impending; and after Louis' condemnation to death he was able to obtain permission to celebrate Mass for him and attend him on the scaffold, where he recommended the king to allow his hands to be tied, with the words: "Sire, in this new outrage I see only the last trait of resemblance between your Majesty and the God who will be your reward." It is said that at the moment of the execution, the confessor uttered the celebrated words: "Son of St Louis, ascend to heaven" (although this is disputed; Edgeworth himself, in his memoirs, could neither affirm nor deny them). In spite of the danger he now ran, Edgeworth refused to leave France so long as he could be of any service to Madame Elizabeth, with whom he still managed to correspond. At length, in 1795, his mother having meanwhile died in prison, where his sister was also confined, he succeeded in escaping to England, then Scotland, carrying with him Elizabeth's last message to her brother, the future King Charles X whom he found in Edinburgh. Henry's brother, Ussher, who resided near Edgeworthstown, along with relatives there (including novelist Maria Edgeworth), were keen for him to return to Ireland. Instead, he went with some papers to Monsieur (Louis XVIII) at Blankenburg in Brunswick, by whom he was induced to accompany him to Mittau, in Russia, where he died of a fever contracted while attending French prisoners in 1807. Louis XVIII wrote his epitaph, a copy of which, together with a letter of condolence, was sent by Louis' orders to Mr Ussher Edgeworth in Ireland.
Мемуарлар мен хаттар
Эджворттың «Мемуарлары», С. С. Эджворттың редакциясымен, алғаш рет ағылшын тілінде (Лондон, 1815) жарық көрді, ал француз тіліне аудармасы (негізінен хаттар мен әртүрлі жазбалар және т.б.) 1816 жылы Парижде жарияланды. «Аббэ Эджворттың хаттары және өмірбаяны» атты туындының аудармасы 1818 жылы Парижде мадам Элизабет де Боу арқылы, ал Томас Ричард Англия редакциялаған «Аббэ Эджворттың достарына хаттары, өмірбаянымен бірге» 1818 жылы Лондонда баспадан шықты.
Edgeworth's Mémoires, edited by C. S. Edgeworth, were first published in English (London, 1815), and a French translation (really the letters and some miscellaneous notes, etc.) was published in Paris in 1816. A translation of the Lettres de l'abbé Edgeworth avec des mémoires sur sa vie was published by Madame Elizabeth de Bow in Paris in 1818, and Letters from the Abbé Edgeworth to his Friends, with Memoirs of his Life, edited by Thomas Richard England, in London in 1818.