Кіріспе

Британ жазушысы және Викка (1916–2000)

Фрэнк Стюарт Фаррар (28 маусым 1916 – 7 ақпан 2000) – ағылшын сценарисі, романист және Викка неопагандық дінінің көрнекті өкілі. Ол өмірінің көп бөлігін осы дінді жетінші әйелі Джанет Фаррардың, кейін досы Гэвин Боунның көмегімен таратуға арнады. Жастық шағында коммунистік көзқарасты ұстанған ол «Совет Weekly» және «Daily Worker» газеттерінде тілші болып жұмыс істеді, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ әскері қатарында қызмет етті. Ол «Др. Финлейдің ісі», «Үйреншікті театр» және «Крестовочный» телесериалдарына эпизодтар жазды, радиосценарийлері үшін Жазушылар гильдиясының сыйлығына ие болды. Ол қылмыс, романтика және фантастика сияқты әртүрлі жанрлардағы романдарды жариялады. 1970 жылы Максин Сандерс арқылы Александрия Виккасына қабылданып, осы жаңадан дамып келе жатқан дінді сипаттаған алғашқы кітаптардың бірін – «Сиқыршылар не істейді» (1971) атты еңбегін жариялады. Қабылданып алғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, ол Бас жұбай ретіне көтеріліп, Оңтүстік Лондонда Джанет Фаррармен бірге өз үйірмесін құрды, ол кейіннен оның Бас жұбайы болды және олар заңды түрде үйленді. 1976 жылы жұбайлар Ирландияға көшіп, онда Джордж Ноулздың сөзінше, «Республикада және Солтүстік Ирландиядағы Викка ісқерушілерінің шамамен жетпіс бес пайызы Фаррарларға қатысты тамырларын табуға болады» – жаңа үйірмелер құрып, жаңа адамдарды Виккаға енгізді. Джанетпен бірге ол осы тақырыпта кітаптар жазуға кірісті, ең танымалдары – «Сиқыршылар үшін сегіз мереке» (1981) және «Сиқыршылар жолы» (1984). Оның қолөнерді насихаттау жұмысы үшін тарихшы Рональд Хаттон оны Джеральд Гарднер мен Алекс Сандерспен салыстырып, «Викканы қалыптастырған үш ұлы ер және соңғысы» деп атады.

Ерте өмір: 1916-1937

Стюарт Фаррар Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде отбасының 239 Винчестер-роуд, Хигамс-парк, Эссекс мекенжайындағы үйінде дүниеге келді. Оның әкесі сол кезде британ әскерінде Грек елінің Салоника қаласында қызмет етіп жатқандықтан, отбасысымен бірге болмады. Олардың отбасы орта тапқа жатқан, жақсы білім алған және христиан ғылымын ұстанған адамдар еді. Христиан ғылымы – 1886 жылы құрылған, дәстүрлі медицинадан гөрі рухани емді маңыздырақ санайтын христиан дінінің бір саласы. Фаррар отбасы бұрыннан-ақ белгілі бір жетістіктерге қол жеткізген, олардың бірнеше мүшесі мәдени тұрғыдан маңызды болған. Мысалы, Атлантика арқылы радио арқылы таратылған алғашқы сөздер – Гульельмо Марконидің «Пиккен, мені естисің бе?» деген сұрағы, Стюарттың анасының інісіне қатысты болса, ал Стюарттың туысы белгілі ақын Джеймс Фаррар еді. Әкесі әскерден босатылғаннан кейін Гонконг пен Шанхай банкінің Лондон кеңсесінде жұмыс істеді, ал анасы Суррейдегі Уоллингтон қаласындағы жеке мектепті басқарды. Кейін ол Суррейдегі Эшер қаласындағы Христиан ғылымының бастауыш мектебі – Клермонт мектебінде сабақ берді, және Фаррар отбасы мектеп аумағындағы үйге көшіп орналасты. Оның әпкесі Жан 1920 жылы дүниеге келді, ол оған қатты қамқорлық жасады, бірақ сонымен бірге бастауыш мектепте басқа балаларға қатысты зорлық көрсетуші ретінде танылды. 1930 жылдан 1935 жылға дейін Стюарт жекеменшік Лондон қаласының мектебінде оқыды, сондықтан ол күн сайын қалаға ауылдық үйінен жол жүруге мәжбүр болды. Осы мектепте ол офицерлік дайындық корпусына қосылды, онда әскери стратегия туралы көп нәрсе білді, бірақ сонымен бірге милитаризмді сынады және консервативті тәрбиесіне қайшы келетін солшыл саясатқа бейімделе бастады. 17 жасында ол социалист болды, кейіннен өзін коммунист деп жариялап, христиан дінінен бас тартып, өзін «қызығушы агностик» деп сипаттады. 1935 жылы ол Лондон университетінің колледжіне түсіп, журналистиканы оқыды, сонымен қатар Лондон университетінің журналистика одағының президенті және «Лондон одағы» журналының редакторы болды. 1937 жылы университетті бітіргеннен кейін ол үш ай Германияның Дрезден қаласында студенттік алмасу бағдарламасы бойынша оқыды, онда неміс тілін жетік меңгерді және бұрынғыдан да зор жек көрумен Нацизмнің оңшыл идеологиясын қабылдады.

Коммунизм, әскер және журналистика: 1937-1957

Британияға оралғаннан кейін Фаррар коммунизмді таратуға бел буды, Ұлыбритания Коммунистік партиясына қосылды және «Daily Worker» коммунистік газетінде жұмыс істеді. 1939 жылы ол Жан Кларк атты әріптес коммунистіне ғашық болып, үйленді. 1939 жылы нацистік Германияға қарсы соғыс басталғанда, ол әскери тәжірибесін фашизмге қарсы күресте пайдалы болатынын сезініп, британ әскеріне дер кезінде ерікті болып қосылды. Оны шетелге соғысуға жібермей, Ұлыбританияда қалдырып, жаңа сарбаздарды түрлі жауынгерлік дағдыларға оқытуға дайындады, сондықтан ол әртүрлі казармаларда орналасты. 1940 жылы Уитстеблде орналасты, бірақ көп ұзамай Эшфордқа көшірілді, ал келесі жылы тұңғыш ұлы Тони дүниеге келді. Кейін Уэльстегі Пемброкширге көшірілді, онда хатшысымен сырласқанды бастады. Ұзақ өтпей әйелінен ажырасып, ол да басқа біреумен сырласқан екен. Осы кезде соғыстағы жұмысы көбінесе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде зениттік артиллерия бойынша нұсқаушы болып жұмыс істеуден тұрды. 1945 жылы қайтадан үйленді, бұл жолы Аумақтық қызметтегі ланцевый капрал Жан Маккинлейге. Кейін ол оған екінші баласын, Эндиді сыйлады, Фаррар Германия жеңілгеннен кейін 1946 жылы әскерден босатылғаннан кейін. Содан кейін ол Берлинге жіберілді, онда Германия бойынша одақтас бақылау комиссиясының азаматтық қызметкері болып жұмыс істеді, және екінші әйелінен ажырасып, жеке көмекшісі Хилке Карстенспен сырласқанды бастады. Фаррардың өмірбаянының авторы Элизабет Гера оны «өмірінің махаббаты және жылдар бойы естелігін мазалаған әйел» деп сипаттады. Бірнеше жылдан кейін тамақтан уланудан қайтыс болған Хилкеге деген сезіміне қарамастан, Фаррар Англияға оралды, онда әйелі мен ұлымен бірге Бедфордқа көшіп, 1948 жылы екінші баласы, қызы Линдси дүниеге келді. Өзін тағы да журналист ретінде таныстырып, Фаррар қысқа уақытқа Reuters халықаралық ақпарат агенттігінде жұмыс істеді, содан кейін Кеңес елшілігі басып шығарған «Совет Weekly» газетінің ағылшын тіліндегі редакторы болды. Осы лауазымға тағайындалғаннан кейін ол елшіліктің бірінші хатшысы болған көрнекті коммунист Петрович Байковпен жақын дос болып кетті. Осы аралықта ол коммунистік партияның жастар ұйымын басқаратын еврей мұғалімі Рейчел «Рэй» Каплинмен сырласқанды бастады және ақыры әйелі мен балаларын тастап, онымен бірге тұруға шешім қабылдады. 1950 жылы ғана әйелінен ажырасып, содан кейін Каплинге үйленді, оны үшінші әйелі етіп алды; 1951 жылы ол төртінші және соңғы баласы, Джудитті дүниеге әкелді. Коммунистік партия оны Британдық-Польша Достық қоғамының хатшысы етіп тағайындады, ол британдық кәсіподақ өкілдерінен тұратын делегацияны Польшаға алып барып, бұрынғы нацистік Освенцим концлагері мен Польшаның бірнеше көмір шахталарын аралады. Бірақ, Британияға оралғаннан кейін, ол коммунистік Кеңес Одағынан және оның саясатынан алшақтады, әсіресе 1957 жылы Венгриядағы көтеріліске қатыгездікпен қарағаннан кейін. Солшыл көзқарасын сақтап қалғанмен, ол Ұлыбритания Коммунистік партиясымен байланысын үзді және «Daily Worker» газетінде жұмысын тоқтатты.

Сценарий жазуы: 19571969

Коммунистік күштердің бағытынан көңілі қалған және Кеңес Одағымен, сондай-ақ Ұлыбританиядағы оның одақтастарымен байланысты болғысы келмейтін ол алдымен R. H. Radford қоғамдық қатынастар фирмасында, содан кейін Associated British Pathé-де жұмыс істеді, ақырында деректі фильмдер сценарисін жазушы болып көтерілді. Осы арада, оның адалсыздығы 1953 жылы Каплинмен ажырасуға әкелді, бірақ ол 1963 жылы ғана ресми түрде ажырасты. Осы кезеңде ол Бет Донован есімді әйелмен жаңа қарым-қатынасқа түсті, ол оны бұрынғы қарым-қатынастардан туған балаларын көруге ынталандырды, кейін өмір бойы оларды ұмытқанына өкінді; алайда, 1958 жылы олар да ажырасып кетті. 1959 жылы ол тағы бір қарым-қатынас орнатты, бұл жолы география пәнінің мұғалімі Барбара Уильямспен, олар алғашқы кездесуден кейін 11 күн өткен соң бірге тұрды. Олар 1967 жылы ажырасып, 1968 жылы қайтадан үйленді, бірақ келесі жылы тағы да ажырасты. 1958 жылы Фаррар өзінің алғашқы романын – «Жылан 99-да» атты туындысын жариялады, ол уэльстік детектив Элвин Морганды бейнелейтін қылмыстық оқиға болды. 1961 жылы оған «Есік алдындағы нөл» атты тағы бір детективтік романы жарық көрді, бұл жолы газет компаниясы төңірегіндегі оқиға, ол бұрынғы тәжірибесіне сүйенді. Екі жылдан кейін оның үшінші романы «Өлім дұрыс емес төсекте» жарық көрді, содан кейін оның баспагерінің кеңесімен Лори Стюарт псевдонимімен «Дельфин, жаным» атты романтикалық роман жарық көрді. 1961 жылы Фаррарды Pathé Сауд Арабиясына жіберді, онда компания деректі фильм түсіріп жатты, сапар барысында ол Сауд Арабиясы мен көршілес Иорданияның шөлдерін аралады. Келесі жылдың соңында ол ABC теледидарының жоғары діни оқу курсына жұмысқа орналасты, діни қызметкерлерді теледидар техникасына оқытты, бұл жұмысты екі жыл бойы атқарды, кейін ол бірде екі архиепископпен ішімдік ішкенін еске түсірді. 1963 жылы оған фильм сценарийін жазу мүмкіндігі берілді, нәтижесінде «Барша қаладан» атты фильм түсірілді, онда актер Фрэнки Вон қатысты. Фаррардың тағы бір маңызды туындысы – ол жазған «Өмір бойы саяхат» атты деректі фильмдер сериясы, онда ол Таяу Шығыстағы қасиетті жерлерге саяхаттап, зерттеу жүргізді, содан кейін ортағасырлық Петра қаласын аралағанда рухани тәжірибе сезімін бастан өткерді. 1964 жылы ол әртүрлі британдық телесериалдар үшін еркін жазуды бастады, доктор Финлейдің іс кітабының эпизодынан бастап, кейінірек Armchair Theatre және Crossroads телесериалы үшін эпизодтар жазды. Фаррар сонымен қатар өзінің досы, кейіннен поэзия лауреаты болған сэр Джон Бетджеманмен бірлесіп «Аббатхана туралы жағымсыздық» атты 90 минуттық сценарий жазды. «Аббатхана туралы жағымсыздық» Вестминстер аббатшылығының жол салу үшін қиратылуын көрсететін оқиға, Фаррардың маңызды немесе әдемі құрылымдарды бұзудың қазіргі үрдісін сатиралық тұрғыдан бейнелеуі болды. Бұл фильм 1965 жылдың шілдесінде BBC телеарнасында көрсетілді. 1967 жылы Стюарттың әйелі оның ең жақсы достарының бірі Норманға ғашық болды, сондықтан ол оған ажырасуға рұқсат берді, бірақ олар екеуі де Норманмен достық қарым-қатынасты сақтап, оларға ешқандай реніш ұстамады. Жалғыздық сезіміне беріліп, ол екінші әйелі Жан Маккинлейге жүгінді, ол өзінің екінші күйеуімен жақында ғана ажырасқан еді, бірақ ол оның қарым-қатынасын қайта жандандыру туралы ұсынысын қабылдамаса да, олар тағы да достасқан. 1968 жылы ол бұрынғы сүйіктісі Бет Донованмен қайта қосылып, үйленді, бірақ 1969 жылдың маусымында Изабель Сазерлендпен танысқаннан кейін оны тастап кетіп, онымен және оның қызымен бірге тұрды. Осы арада, 1968 жылы ол өзінің алты бөлімді радиосериалы «Қабырғаны бақылаңыз, жаным» үшін Жазушылар гильдиясының сыйлығын жеңіп алды, ол өзінің сүйікті ақындарының бірі Рудьярд Киплингтің «Көміскер әні» поэмасына негізделген. Осыдан кейін, келесі жылдың ақпан айында ол тағы да журналистикаға оралып, танымал апталық «Reveille» журналында жұмысқа орналасты. Максин Сандерс сонымен қатар, Фаррардың олардың іс-әрекетін қалай сипаттау туралы сұрақтарына жауап ретінде Александрия дәстүрінің аталғанын атап өтті. Фаррар өзінің болашақ әйелі, содан кейін Джанет Оуэнмен (одан 34 жас кіші) кездесуде танысты. Джанет Фаррар екеуінің де 1970 жылдың 17 қазанында Сандерлер «Сайденхемдегі бос үйде» екінші дәрежеге көтерілгенін және 1971 жылдың 24 сәуірінде өз пәтерлерінде үшінші және соңғы дәрежеге ие болғанын айтады. Жанет пен Стюарттың «Дон мен Барбара» кланынан екеуі, Сандерс кланы қатысты. Джанет Фаррар осы инициацияны жақсы есте сақтайды, өйткені Максин бір клан мүшесін қуу үшін Секхметті шақырды, соның салдарынан ол өз шыбығын сындырды. Жақында олардың үшінші дәрежедегі инициациясы кейбір Александриялық «жаңартушылармен» күмәндалған. «Сиқыршылар не істейді» кітабы 1971 жылы жарық көрді. Бұл кітап Фаррардың Сандерстің «Джеральд Б. Гарднерден және Алестер Кроули мен Элифас Леви сияқты сиқырлық жетістіктері тұрғысынан жоғарырақ деңгейде қарастырылуы керек» деген пікіріне байланысты «даулы» деп аталды. Фаррарлар, Дорин Валиенттің қолдауымен, кітапта осы материалды жариялау олардың құпиялылыққа берген сертін бұзуға қарамастан, ақпаратты түзету қажеттілігімен қатарлы екенін айтты. Үшеуі тағы екі кітаптың авторы болды: «Емдік өнер» және «Пайган жолы» (жаңа пайғамдықтардың көптеген түрлерін зерттеу). 1999 жылы Фаррарлар Ирландия үшін Aquarian Tabernacle Church жарғысын алды және үшінші деңгейдегі дін қызметкерлері болып тағайындалды.

Өлім

Фаррар қысқа аурудан кейін 2000 жылдың 7 ақпанында қайтыс болды. Элизабет Гераның "Шаруадағы жазушы" атты Стьюарт Фаррар туралы биогафиясы 2008 жылдың ақпанында R. J. Stewart books баспасынан шықты.