Кіріспе

Wiccan дініндегі дәстүр

Gardnerian Wicca, немесе Gardnerian witchcraft – бұл Wicca неопаган дініндегі дәстүр, оның мүшелері бастауын Джеральд Гарднерден (1884–1964) алады. Дәстүрдің өзі британдық мемлекеттік қызметкер және әуесқой сиқыр зерттеушісі Гарднер есімімен аталған. "Гарднериан" терминін, бәлкім, Cochranian Witchcraft-тың негізін қалаушы Роберт Кохран 1950-ші немесе 60-шы жылдары қолданған, ол өзі бұл дәстүрден шығып, жеке дәстүрін құрған. Осы себепті Гарднер Виккасы Викканың ең алғаш құрылған дәстүрі саналады, және көптеген кейінгі Викка дәстүрлері одан тараған. Гарднер, New Forest үйірмесінен бастап, өзінің Bricket Wood үйірмесін құрды, содан кейін көптеген сиқыршыларды, оның ішінде бірнеше Бас діни қызметкерлерді баулу арқылы, жаңа үйірмелер құрып, дәстүрге тағы көп Виккандарды қабылдады. Ұлыбританияда, Еуропада және көптеген Достастық елдерінде өзін Виккан деп жариялаған адам, әдетте Гарднерден бастаушылық туыстық байланысы бар деп түсініледі, ол Гарднер Виккасы немесе Александрия Виккасы сияқты туынды тармақ арқылы болуы мүмкін. Басқа аймақтарда бұл бастапқы дәстүрлер "Британдық дәстүрлі Викка" деп аталады.

Құрлық және бастамашы желілер

Гарднерлік виккандар ковендерге бірігеді, дәстүр бойынша, бірақ әрдайым емес, олардың саны он үш мүшемен шектеледі. Ковенді Бас Құдайша және оның таңдаған Бас Құдайы басқарады, олар Құдай мен Құдайшаны тойлайды.

Теология

Гарднерлік Виккада екі негізгі құдай бар: Мүйізді Құдай және Ана Құдай. Гарднерліктер өздерінің ритуалдарында Құдай мен Құдайшаға нақты есімдер қолданады. Гарднерлік Жоғары Жын Дорин Валиенте олардың біреуден көп екенін ашты. Бұл дін догматикалық емес, әрбір кіріп оқушыға ритуалдық тәжірибенің мағынасын ортақ ритуалдық дәстүрдің негізгі тілін қолданып, Құпиялар арқылы өздеріне қалай табуға мүмкіндік береді. Дәстүр көбінесе нанымнан гөрі ортақ тәжірибеге басымдық беретін жандар үшін ортодоксиядан (дұрыс ойлау) гөрі ортопраксия (дұрыс амал) ретінде сипатталады.

Гарднер мен Жаңа Орманның үйірмесі

20 ғасырдың басында Маргарет Мюррей қуғынға ұшыраған сиқыршылардың іс жүзінде жоғалып бара жатқан пұтқа табынушылық дінінің жақтастары болды деген теорияны алға тартты, бірақ бұл теория қазіргі таңда ғылыми қауымда қолдау таппады. Дегенмен, ол кейбір неоязықтарға әсер етті. Британдық отаршылдық қызметтен зейнетке шыққаннан кейін Джеральд Гарднер Лондонға көшіп келді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Англияның оңтүстік жағалауындағы Нью-Форест орман жанындағы Борнмуттың шығысындағы Хайклифке қоныс аударды. Розенкрейцерлер орденінің Кротона қауымы қойған қойылымына қатысқаннан кейін, ол тарихи оккульттік тәжірибелерін сақтап қалған адамдар тобымен кездескенін айтады. Олар оны «өздерінің бірі» деп танып, оны қабылдауға көндірді. Оның айтуынша, бастама рәсімінің ортасында ғана ол бұл топтың қандай екенін және Англияда сиқыршылық әлі де жасалып жатқанын түсінді. Гарднерді қабылдаған топ, «Жаңа Орман ковені» деп белгілі болды, өте шағын және құпия болды, себебі 1735 жылғы Сиқыршылық заңы болашақты болжауды, рухтарды шақыруды немесе сиқыр жасауды заңсыз етті, сондай-ақ сиқыршылыққа айыптауды қылмыстық құқық бұзушылық деп жариялады. Гарднердің ковенге деген ынтасы оны оны құжаттауға итермеледі, бірақ сиқыршылық заңдары мен ковеннің құпиялылығы оған қарсы болды, оның қуанышына қарамастан. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гарднердің бас жыншысы және ковен басшысы оларды қудалауға ұшыратпайтын, ойдан шығарылған туындыға рұқсат беруге жеткілікті көңіл бөлді: «Жоғары сиқырдың көмегі».

Блокцитата: «Қалай болса да, мен көп ұзамай шеңберге кіріп, сектаның құпиясын ашпауға міндеттейтін әдеттегі құпиялылық сертіне қол қойдым. Бірақ, ол құрып бара жатқан секта болғандықтан, барлық білім жоғалып кетуіне өкінемін деп ойладым, сондықтан соңында маған көркем әдебиет ретінде сиқыршының неге сенетіні туралы жазуға рұқсат берілді, «Жоғары сиқырдың көмегі» романында. Гарднердің жыншыларының бірі Дорин Валиенте Гарднерді бастаған Дороти Клаттербак есімді әйелді анықтады, оның есімі Джанет және Стюарт Фаррардың «Сиқыршылардың Киелі кітабында» айтылған. Валиентенің анықтамасы Гарднер «Ескі Дороти» деп атаған әйелге жасаған сілтемелеріне негізделген. Биограф Филипп Хесселтон Валиентені түзетіп, Клаттербак (Дороти Сент-Квинтин Фордхэм, туған Клаттербак) жалған тәңірлерге табынушы әйел екенін, және Нью-Форест ковені Гарднердің бастама рәсімін өткізген Милл Хаусына ие болғанын түсіндірді. Ғалым Рональд Хаттон өзінің «Айдың жеңісі» атты еңбегінде Гарднердің дәстүрі негізінен Розенкрейцерлер орденінің Кротона қауымының мүшелерінің, әсіресе «Дафо» сиқырлы есімімен белгілі әйелдің шабыттанғанын айтады. Доктор Лео Руикби өзінің «Көлеңкеден шыққан сиқыршылық» атты еңбегінде құжатталған деректерді талдап, Алистер Кроули Гарднерді жаңа пұтқа табынушылық дінін құруға шабыттандыруда маңызды рөл атқарғанын көрсетті. Руикби, Хаттон және басқалар Гарднер Виккасы туралы жарияланған көптеген материалдар Блейк, Йейтс, Валиенте және Кроули жазған және басқа анықталатын көздерден алынған қарыздарды қамтиды деп мәлімдейді. Гарднер қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң ол Гарднер Виккасына қабылданды.

Викканың рәсімдерін қайта құру

Гарднер қазіргі топтың ырымдары ең жақсы жағдайда фрагментті болды деп мәлімдеді және ол өзінің кітапханасы мен оккультист және әуесқой фольклоршы ретінде білімін пайдаланып, оларды толықтыруға кірісті. Гарднер басқа суретшілер мен оккультистерден тиісті материалдарды қарыз алып, бірге тоқыды, ең бастысы Чарльз Годфри Лиландтың «Арадия, немесе Салқындардың Ішкі Жүзді Жақсы Жаңалықтары», С. Л. Макгрегор Матерс басылымындағы «Соломон Кілті», масондық рәсімдер, Кроули және Рудярд Киплинг. Дорин Валиенте ең танымал өлеңдердің көп бөлігін жазды, соның ішінде жиі цитата келтірілетін «Құдайшаның Ережесі». 1953 жылы Гарднер Дафодан кейін оның Жоғары Жындысы болатын Дорин Валиентемен танысты. Жария ету мәселесі Дорин мен басқаларды он үш ұсынылған «Кәсіптік Ережелерді» жасауға итермеледі, онда баспасөзбен байланысқа шектеулер кірді. Гарднер кенеттен Виккан Заңдарын жария етіп жауап берді, бұл оның кейбір мүшелерінің, соның ішінде Валиентенің, ковеннен кетуіне әкелді. Күш-қуатты арттырумен қатар, «байлау және жазалау» жаңадан кіргендердің сезімталдығы мен рухани тәжірибесін күшейтуі мүмкін. Гарднер Мэн аралында өткізген уақытынан кейін, ковен шеңбер биін балама ретінде сынап көре бастады. Осы шамада кішігірім 4 Сегіз Саббаттың маңыздылығы артты. Брикет Вуд ковенінің мүшелері Саббат тойларын осылай ұнатқандықтан, оларды толық ай жиынына ғана шектеудің қажеті жоқ деп шешті және оларды жеке мерекелерге айналдырды. Гарднер Брикет Вуд ковені ұсынған бұл өзгеріске қарсы болмағандықтан, бұл ұжымдық шешім қазіргі Викка дөңгелегіндегі стандартты сегіз мерекеге әкелді. Хатқа қол қойғандар биологиялық гендерлік эссенциализм Гарднериандық практиканың негізгі екенін және осы гендерлік көзқараспен келіспейтін жаңадан кіргендер Гарднериандық дәстүрден шынымен кетіп қалғанын мәлімдеді. Бұл мәлімдемелер Гарднериан қауымының алты мүшесінен трансфобиялық айыптауларға ұшырады. Pagan блогы The Wild Hunt Гарднериандық Викканың орталықтандырылмаған құрылымы мен ковен автономиясына баса назар аударғандықтан, «жариялау тиімді түрде тек құжатқа қол қойғандар басқаратын немесе олардан тараған ковендерге ғана қатысты» деп атап өтті.