Кіріспе
Уақыт соғысы, сондай-ақ Соңғы Ұлы Уақыт соғысы деп аталады, британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Доктор Ху» әлеміндегі қақтығыс. Соғыс 1996 жылғы фильм мен 2005 жылғы қайта жаңғыртылған сериал арасында өтеді, Уақыт Лордтары екі жаратылыстың да өзара жойылуына дейін Далектермен күреседі. Шоу қайта оралғанда соғыс жиі айтылды, бірақ шоудың 50 жылдығына арналған арнайы эпизодқа дейін тікелей көрсетілмеді. Бірнеше эпизод бойында қақтығыс тек қысқаша меңзеулер мен түсіндірмелер арқылы, әсіресе 2007 жылғы «Драмдардың үні» эпизодындағы және 2010 жылғы «Уақыт соңы» эпизодының екінші бөлігіндегі талқылау арқылы білдіріледі. Уақыт соғысы 50 жылдығына арналған «Дәрігер күні» арнайы эпизодында толық көрсетілді, онда соңғы шайқастың мән-жайы мен Уақыт Лордтарының тағдыры бейнеленген. Бұл сәтсіз миссияға жауап ретінде Далектер «Далектердің қайта тірілуі» (1984) эпизодында Бесінші Дәрігердің көшірмелерін пайдаланып Уақыт Лордтарының Жоғарғы Кеңесіне енуге тырысты, содан кейін «Далектерді еске алу» (1988) эпизодында Далек Императорларының бірі ашық түрде соғыс жариялады. Соғысқа екі нақты оқиға себеп болды: Президент Романа «Мастерді қалпына келтіру туралы акті» арқылы бейбіт келісімге қол жеткізуге тырысты. Бұл әрекеттен кейін «Этра Прайм оқиғасы» («Апокалипсис Элементі») болды, оны кейбіреулер «оқиғалардың күшеюіне бастады» дейді. Уақыт Лордтары қолданған қару-жарақтарға Арқан кемелер, Қара тесік тасымалдаушылар және N формалары (соңғысы Дэвис жазған 1996 жылғы «Жаңа оқиғалар» романынан – «Зақымдалған тауарлар») кірді, ал Далектер «Готтың Өлім шеберлерінің толық күшін» (Алан Мур мен Дэвид Ллойдтың «Қара мұра» комикс оқиғасынан) пайдаланды және Император басқаратын үлкен флотты вихрьке жіберді.
The Time War, also called the Last Great Time War, is a conflict within the fictional universe of the British science fiction television series Doctor Who. The war occurs between the events of the 1996 film and the 2005 revived series, with the Time Lords fighting the Daleks until the apparent mutual destruction of both races. The war was frequently mentioned when the show returned, but was not directly seen until the show's 50th anniversary special. Over the course of several episodes, the conflict is only implied by short clues and comments, particularly the discussion in the 2007 episode "The Sound of Drums", and part two of the 2010 episode "The End of Time". The Time War is finally depicted in the 50th anniversary special "The Day of the Doctor", featuring the climax of the final battle and the Time Lords' fate. In retaliation for this ultimately unsuccessful mission, the Daleks attempt to infiltrate the High Council of the Time Lords with duplicates of the Fifth Doctor in Resurrection of the Daleks (1984), followed by an open declaration of hostilities by one of the Dalek Emperors in Remembrance of the Daleks (1988). Two specific events led up to the outbreak of the war: a peace treaty was attempted by President Romana under the "Act of Master Restitution". This attempt was followed by the "Etra Prime Incident" (The Apocalypse Element), which some say "began the escalation of events". Weapons used by the Time Lords included Bowships, Black Hole Carriers and N Forms (the last from Davies' 1996 New Adventures novel Damaged Goods), while the Daleks wielded "the full might of the Deathsmiths of Goth" (from the comic strip story Black Legacy by Alan Moore and David Lloyd) and launched a massive fleet led by the Emperor into the vortex.
Прогрессия
Соғыстың "ұзақтығы" мен ауқымы белгісіз болды. Джек Харкнестің "Жолдардың айырылысы" атты эпизодында айтқан сөздері – Доктордың растауы бойынша – Далектердің соғыс үшін "уақыт пен кеңістіктен жоғалып кеткені" осы соғыстың қалыпты уақыт-кеңістікте болмағанын көрсетеді. Дегенмен, Галлифрей планетасында шайқас болды. Уақыт Лордтарына қарсы тұратын бірнеше нәсілдер, мысалы, Сонтарандар, қатысуға ниет білдірді, бірақ оларға рұхсат берілмеді. Доктор майдан желісінде шайқасқанын және Аркадияның құлауына куә болғанын мәлімдейді. Аркадия – Галлифрейдің төрт жүз "аспан траншеясымен" бекітілген екінші қаласы. Бұл траншеялар ешкімге жеңілмейтіндей сезілді, бірақ шабуылдаған Далек эскадрильясы оларды жойды (2013 жылғы "Соңғы күн" мини-эпизодында көрсетілгендей). 2013 жылғы "Доктордың түні" мини-эпизоды Сегізінші Доктордың бастапқыда соғысқа қатысудан бас тартқанын, оның орнына көмектесе алатын жерде көмектесуге тырысқанын көрсетеді. Бұл оны Карн планетасына құлай жатқан ғарыш кемесінен әйелді құтқаруға итермеледі, бірақ ол Доктордың көмегін қабылдамады, себебі ол Уақыт Лорды екенін және Уақыт Лордтарының Далектердей қиратқыш болғанына сенгенін айтты. Доктор апатта қаза тапты, бірақ Карнның қарындастары оны уақытша тірілтті, олар оны ғалам үшін күресуге көндірді. Олар сондай-ақ оның регенерациясын бақылайтын және міндетке ең қолайлы формаға ие болуға мүмкіндік беретін эликсир ұсынды. Доктор қабылдады, соғысқа толы ғаламда дәрігердің қажеті жоқ екенін айтып, Соғыс Докторына айналды.) оны қайтадан басшылыққа ие етті. Соғыстың алғашқы жылында Давростың басқару кемесі Елизиум қақпаларында, "Қорқыныш баласының" аузына ұшып түскендей болып жойылды. Доктор оны құтқаруға тырысқанмен, Давросты "Далектердің эволюциясы" (2007) оқиғаларынан құтылған Далек Каан құтқарып алды, ол шұғыл уақыттық ауысу арқылы қашып кеткен еді. Соғыс миллиардтаған өлімге әкелді, өйткені екі тарап та уақыт саяхатын қолданып, көптеген өлім-жұлымға себеп болған шайқастарды өзгертуге тырысты. Доктор соғыстың соңғы күндерін "тозақ" деп сипаттады, онда "Скароның құлдырауы, травестиялар тобы, Қорқыныш баласы, патша бола алатын және оның әскері – болғандар мен болмағандар" болды. Доктордың кейінгі инкарнациялары тіпті Он бірінші және Оныншы Докторлар шындықты біліп, оны заңды Доктор инкарнациясы ретінде қабылдамас бұрын, Соғыс Докторына деген жек көрушіліктерін көрсетті.
Уақыт иелерінің жойылуы
Уақыт Лордтарының жойылуынан кейін Доктор өзінің нәсілінің соңғы өкілі екеніне сенді. Уақыт Лордтарының жойылуы уақыт саяхатына да зор әсер етті. 2006 жылғы "Киберлердің көтерілісі" эпизодында, Оныншы Доктор, Роза Тайлер және Микки Смит балама шындыққа қамалғанда, Доктор Уақыт Лордтары бар кезде параллель әлемдер арасында саяхаттау оңай болғанын, бірақ олардың жойылуымен әлемдер арасындағы жолдар жабылды деп түсіндірді. Уақыт Лордтары Розаның жол апатынан әкесінің өмірін сақтауға тырысқан әрекетінен туған парадокс сияқты парадокстарды болдырмауға немесе түзетуге қабілетті болды. Уақыт Лордтарының жоғалуынан кейін мұндай парадокс уақыттың "жарасын стерильдеуге" келген Жігіттерді шақырады, олар көз алдындағы барлық нәрсені жұтып қояды және тек Пит Тайлер өзін-өзі өлтіргеннен кейін тоқтатылады. Уақыт құлыптауының және парадокс тудыру қаупінің салдарынан Докторға уақытқа кері қайтып, Уақыт Лордтарын құтқару мүмкін емес. Оныншы Доктор басқа кейіпкерді өзінің уақытын өзгертуге тырыспауға ескертеді, себебі мұндай араласу "әлемнің үштен екісін жояды" және Криллитан Мистер Финчтің Скасис парадигмасын қолдану арқылы жасаған ұсынысына қарсы тұрады, бұл Докторға әлемді қайта құруға және соғысты тоқтатуға мүмкіндік бермек. Доктор тек "Дәрігер күні" оқиғалары кезінде Он бірінші Доктор ретінде өз үлесін қосқаннан кейін ғана шешімін өзгертіп, нәсілінің аман қалуын қамтамасыз етеді. Доктор тарихтан жойылған жарықтардың, оларды тұтынғандарды өшіретін, Дымқылдың салдарынан Доктордың ТАРДИС-і 2010 жылдың 26 маусымында жарылғанын біледі. "Ұлы жарылыс" оқиғалары кезінде Доктор Тардис жарылысын және Пандориканы пайдаланып, әлемді қалпына келтіретін екінші Ұлы жарылысты жасау үшін барлық жарықтарды жабуға тырысады. "Дәрігердің уақыты" оқиғалары кезінде Доктор Трензалор планетасында қалған бір жарықты табады, ол арқылы Уақыт Лордтары барлық тұрғындардың шындықты айтуын қамтамасыз ететін "ақиқат өрісін" жібереді, сонымен бірге Бірінші сұрақ: "Дәрігер кім?". Доктор өзінің нақты атын атауы керек, бұл Уақыт Лордтарына олардың әлемге қайтуы қауіпсіз екенін растайды. Әртүрлі нәсілдердің флоттары, соның ішінде бұрынғы соғысқа қатысушылар, Доктордың атын айтуына жол бермеу үшін немесе Уақыт Лордтары қайтып келсе, соғысты қайта бастау үшін Трензалор орбитасына жиналды. Паптық негізгі жүйе шіркеуі тыныштықты сақтауға арналған Тыныштық шіркеуіне айналды. Соңында Уақыт Лордтары жер аударылуда қалып, қалған жарықты жапты, бірақ Клараның Докторды құтқару туралы өтінішіне құлақ асып, Трензалорды қорғаудан шаршаған қарт Докторға жаңа жаңғыру циклын сыйлап, планетаны қоршап тұрған Далек флотын жоюға мүмкіндік берді. Үш Далекті қамтитын бір кеме кездейсоқ уақытқа құлап, жеңілістен құтылды, содан кейін таза Далек ДНК-сы бар Прогенитор құрылғысының ізін тапты. Алайда, бұл Далектер Давростың ДНК-сынан жасалғандықтан, Прогенитор оларды нағыз "Далектер" деп қабылдамады; Прогениторды қайта іске қосу үшін Далектер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Докторды оларды Далектер деп жариялауға көндіріп, оны іске қосуға мәжбүр етеді (құрылғы қабылдайды). Прогенитор құрылғысы іске қосылғаннан кейін бұрынғы Далектерді жойған және уақыт арқылы қашқан Далектердің жаңа "Парадигмасын" жасады, жаңа Далек нәсілін құрады. "Дәрігердің уақыты" оқиғалары кезінде Уақыт Лордтарының басқа да түрлі нәсілдермен бірге тірі қалғанын білген Далектер Трензалор планетасын ғасырлар бойы қоршап алды, Уақыт соғысын қайта бастау немесе Уақыт Лордтарын әлемге жіберместен бұрын Докторды өлтіру үшін. Соңында, Далек флотын Он бірінші Доктор өзінің жаңғыру кезеңінде жойды.
Басқа түрлерге әсері
Басқа расалар мен планеталардың уақыт жолдары өзгерді, ал әсер еткен әлемдердің тұрғындары тарихтың өзгеруін сезбеді, себебі олар осы өзгерістердің бір бөлігі болды. Ең көп зардап шеккендер – Үлкен Анимустар, олар қырылды.
Уақыт соғысы және сабақтастық
Уақыт соғысы серияның сабақтастығындағы кез келген қайшылықтарға оқиға бойынша қолайлы түсіндірме береді: мысалы, жазушы Пол Корнелл Жердің "Әлемнің соңы" эпизодындағы, бес миллиард жылдан кейін кеңейіп жатқан күннің салдарынан болатын жойылуын, 1966 жылғы "Қақпа" (The Ark) эпизодындағы шамамен 10 000 000 жылы болатын жойылудың бастапқы бейнесімен салыстырғанда, соғыс салдарынан тарихтың өзгеруіне байланысты деп ұсынды. Стивен Моффат, «Доктор Кто» сериалының жазушысы және кейіннен атқарушы продюсері, одан да әрі барып, «параллель әлемдер идеясын және уақытты өзгерту концепциясын қабылдаған телесериалда сабақтастық қате болуы мүмкін емес – «Доктор Кто» қателеспейді, себебі біз жай ғана «ол уақытты өзгертті» деуіміз керек. Бұл Уақыт соғысынан туған уақыт толқыны».
Уақыт соғыстары бұқаралық ақпарат құралдарында
Соңғы Ұлы Уақыт Соғысы және оған дейінгі уақыт соғыстары да «Доктор Кто» туынды медиасында кеңінен көрсетіледі.
Сегізінші Доктордың оқиғалары (Жаратылыстағы соғыс)
Сегізінші Доктордың әңгімелері романдарының бірнешеуін қамтитын оқиғалық желіде (жаңа серия 2005 жылы басталғанға дейін жазылған), Доктор өзінің болашағында Уақыт Лордтары мен белгісіз Дұшпан арасында соғыс болатынын біледі. Сегізінші Доктор соғыс оқиғаларына алғаш рет «Шетелдік денелер» романында қатысады, онда ол соғысқа қатысқан түрлі тараптар бар аукционға қатысып, соғыс туралы біледі, олардың ішінде болашақ Уақыт Лорды, Дұшпанның өкілі, «Фракция Парадоксы», 2050 жылдардағы UNIT және «Селестис» деп аталатын бүлікшіл Уақыт Лордтарының агенттері бар. Ол соғыс туралы мерзімінен бұрын біліп қана қоймай, аукционның мақсаты – оның болашақ денесі екенін де біледі, себебі оның биодеректер кодтары соғыстың басында қайтыс болғаннан кейін Уақыт Лордтарының қауіпті құпияларына қол жеткізудің жалғыз жолы болып табылады. Кейінірек жазылған «5-жорықты алу» романында Доктор болашақ Уақыт Лордтарының тобын қорқынышты Фендалды қару ретінде пайдалануына тосқауыл қоюға тиіс, бұл «Селестис» қалталық өлшемінің жойылмауына әкеледі. Осы оқиғалардың барысында Галлифрей де жойылды, себебі Сегізінші Доктор соғыстың басталуын болдырмауға тырысады, ал Дұшпандар «The Ancestor Cell» романында алғашқы шабуылдарын бастайды. Ол өзінің тарихын «Фракция Парадоксы» өзгертіп, соғысты қасақана тудырғанын білгеннен кейін, Уақыт Лордтары соғысты бастан кешіруден гөрі қазір өлуі жақсы деп санайды, себебі соғыс оларды монстрларға айналдырады және олардың жеңіске жете алмайтыны айқын. Бұл апат сондай-ақ уақытта оқиғалар көкжиегін жасайды, ол кез келген адамның Галлифрейдің өткеніне кіруіне немесе одан қазіргі немесе болашаққа саяхаттауына кедергі келтіреді. Осы қақтығыстан кейін Галлифрей тарихтан мүлдем жойылды, ғалам хаосқа ұшырады, басқа түрлерге тарихты бақылауға мүмкіндік берді, сонымен қатар ғаламда сиқыр сияқты нәрселердің пайда болуына себеп болды, өйткені негізгі уақыт сызығында Уақыт Лордтары осындай нәрселерді ғаламның басында жойған. Сегізінші Доктордың әңгімелерінің соңғы романы, «Галлифрей хроникасы», Доктордың планетаны және оның тұрғындарын қалпына келтіруге қабілетті екенін көрсетеді, себебі Галлифрейдің жойылған сәттерінде ол Матрикс мазмұнын өзінің санасына жүктеді, бірақ бұл оның естеліктеріне нұқсан келтірді. Роман Галлифрейді қалпына келтіруге қол жеткізген-жетпегенін ашпайды. Алайда, Доктор көп ұзамай кітаптан алған болашақ көрінісі Галлифрейдің болашақта қайта тірілетінін көрсетті. Сериалдың атқарушы продюсері Рассел Т. Дэвис кітаптардағы соғыс пен телесериалдағы Уақыт Соғысының арасында ешқандай байланыс жоқ екенін мәлімдеді, Галлифрейдің екі рет жойылғанын Жердегі екі дүниежүзілік соғысқа теңеді. Ол сондай-ақ «ескі және жаңа жанкүйерлердің Доктордың толық тарихын өздерінің ойларында еркін құрастыруына қуанышты екенін, өндіріс тобының ыстық және ауыр ықпалынан мүлдем азат» екенін айтты. Сегізінші Доктордың әңгімелеріндегі Соғыста Сегізінші Доктор жойған Уақыт Соғысының болашағы, «Жаратылыстағы соғыс» деп аталады, сондай-ақ Лоренс Майлз ойлап тапқан «Фракция Парадоксы» романдарында (оның кейінірек тарихтағы жойылғандығының салдары) да кездеседі.
Доктор Who комикстері
1980 және 1981 жылдары Алан Мур жазған үш комикс-архивтерде Уақыт Лордтары, Арнайы атқарушылардың көмегімен, өз тарихының басында, болашақтағы отыз мың жылға негізделген "Қара Күн Орденіне" қарсы уақыт соғысын жүргізеді. Соғыстың алғашқы шабуылы, Уақыт Лордтарының көзқарасы бойынша, Қара Күннің агенты уақытқа кері оралғанда және олар Qqaba жұлдызын уақыт эксперименттері үшін қуат көзіне айналдыруға дайындалып тұрғанда оларға шабуыл жасаған кезде болды. Бұл сондай-ақ ғарыш инженері Омеганың жоғалуына себепкер болды. Уақыт Лордтары Қара Күннің (олар шабуылға дейін ешқашан кездеспеген) неге оларға шабуыл жасауға ниеттенгенін білмейді және бұл олар әлі істемеген бір нәрсеге байланысты болуы мүмкін деп болжайды. Big Finish-тің бұрынғы продюсері Гэри Расселл Outpost Gallifrey форумындағы хабарламасында бұл "Уақыт Соғысы" телесериалына сілтеме екенін айтты. Gallifrey-дің алтыншы сериясында Далектер Gallifrey-ге шабуыл жасайды, бірақ бұл шабуыл Романа, Лила, K9 және Нарвиннің күшімен, сондай-ақ Романаның болашақ нұсқасының көмегімен жеңіліске ұшырады. Тоғызыншы серияда Уақыт Соғысы тікелей көрсетілді, онда Романа мен Лила маңызды рөлдерді ойнады, соның ішінде Лила Дерек Якобидің Мастерімен бірге миссияға жіберілді, Ирвинг Браксиатель Эйсті соғыстағы күресу қабілетін сынау үшін миссияға алып кетті және Рассилон күрделі Уақыт Лордтары жобасы арқылы қайта тірілді, бұл Рассилонның санасына басқа Уақыт Лордының денесін басып алуға мүмкіндік берді. Кейінгі Companion Chronicles аудио әңгімесіндегі "The Catalyst" Лиланың Уақыт Соғысынан аман қалғанын көрсетеді; ол өзінің асырап алған туған әлемі енді жоқ екенін және Уақыт Лордтары оны жас ұстай алмайтындықтан тез қартайып бара жатқанын айтады.
Қара көздер
Dark Eyes аудио сериясы Доктордың көзқарасынан Соңғы Ұлы Уақыт соғысына дейінгі дайындық ретінде де қарастырылады, ал бірінші серия – Далектердің Уақыт Лордтарын құртуға бағытталған күрделі жоспары. Dark Eyes 2-де Ұстаздың қайта тірілгені және соғысқа дайындалуы көрсетіледі.
Қазалылық коалициясы
Doom Coalition сериясы Сегізінші Доктор мен оның серігі Лив Ченкаға Он Бірді қайта ұстау міндеті тапсырылған кезде басталады. Ол – Уақыт Лорды қылмыскер, ол ерекше психикалық аурудан зардап шегеді, онда оның барлық өткен бейнелері бір уақытта миында белсенді болады. Екеуі тез арада Хелен Синклерді жаңа серік ретінде қабылдайды. Саяхаттары барысында Доктор, Лив және Хелен олардың Он Бірді іздеуіне Доктордың бұрынғы досы Падрактың араласатынын біледі. Падрак Галлифрейдің болашақта жойылатынына көз жеткізген және осылайша Галлифрейдің аман қалуын қамтамасыз ету үшін ғаламның қалған бөлігін жоюдың күрделі жоспарын құрады. Он Бірдің іс-әрекеттері Докторды Падрактың жоспарына қажетті құралдарды табатын жағдайға түсіреді. Падрак құралдарын жинап, ғаламды жоятын қуатты психикалық жарылыс жіберуге дайындалғанда, Доктор соңғы сәтте Падрактың құралдарын бұзу арқылы осы жоспарды тойтара алады. Ол бұрынғы досына егер болжам дұрыс болса, Галлифрейдің болашақтағы жойылуының жауапкершілігін өзі көтеретінін айтады, бірақ бір планетаны сақтау үшін ғаламның қалған бөлігін жоюдың қабылданбас екенін мәлімдейді.
Құс
Ravenous сериясы Doom Coalition-ның салдарын көрсетеді, онда сегізінші Доктор мен Лив жоғалған Хеленді іздеп, саяхаттарын жалғастырады және Ravenous-тің қайта оралуын біледі – бұл жандардың нәсілі қайта жаңғыру энергиясын "жеп" қояды. Deeptime Frontier аудиосында Доктор, Лив және Хелен Гармония Көзі жоғалған жағдайда жаңа қуат көздерін алу үшін жасалған Уақыт Иесінің экспериментін ашады, бұл Галлифрейдің жойылғаннан кейін Доктордың TARDIS-інің осындай тәуелсіздікке қалай ие болатынын болжайды. Сериалдың финалы, "Шебер күні", Соғыс Шеберінің (Дерек Якоби) өзінің өткен және болашақ өзіне Артронның Матрикс көшірмесін алуға көмектесетінін көрсетеді – Артрон ежелгі Уақыт Иесі ғалымы, ол Уақыт Иесінің қайта жаңғыру циклын ұзартудың жолын тапқан. Шеберлер осыны өздерінің қайта жаңғыру қабілетін қалпына келтіру үшін пайдаланады, бұл Dark Eyes-те көрінген Шебердің болуын түсіндіреді; Соғыс Шебері осы біліммен өзін құтқару үшін Уақыт Иелерімен келісім жасағанын тікелей айтады, бірақ бұл тек өзіне жаңа стандартты қайта жаңғыру циклын алу үшін жасалған.
Доктор Ху оқиғалары
Бұл комикс сериясында Skrawn деп аталатын жәндік тектес жаратылыстар пайда болды, олардың Kolox планетасы Доктордың айтуынша, Уақыт соғысында қираған.
" Doctor Who " журналы
Доктор Who журналының "Сағат жүрісімен адам" комиксі, он екінші Доктордың дәуірінде өрбітіп, Уақыт соғысына және Соғыс Докторының өмірінің басына қарайтын флешбэктерді қамтиды. Онда Доктордың ескі досы Фей Трускотт Садтың көрінеу өліміне соққан оқиғалар мен Соғыс Докторының өзінің атын тастау шешімі көрсетіледі.
Ұмытылғандар
IDW комикстерінің "Естен кеткендер" мини-сериалында Оныншы Доктор Марта Джонсқа Сегізінші Доктордың Уақыт соғысына қатысуы туралы оқиғаны айтады. Сегізінші Доктор бірнеше апта бойы соғыстың ортасындағы планетада роботтардың біріккен күштерімен тұтқынға алынды, содан кейін Малмут тұтқынымен бірігіп, қашып кету үшін өлімін сахналады. Оның тұтқындалуының өзі ұйымдастырғаны белгілі болды, себебі ол Медуза каскадын жабуға арналған, өңделген Де Мат мылтығын қаруландыру үшін қажетті Ұлы кілтті алуды көздеген. Оныншы Доктор сондай-ақ Сегізінші Доктор Уақыт соғысының соңында жалғыз және серігізсіз қаза тапқанын айтады. Бұл "Доктордың түні" және "Доктордың күні" атты туындылардағы Уақыт соғысының суреттемесімен келіспейді, онда Сегізінші Доктордың қайтыс болғаны және Тоғызыншы Докторға айналудан бұрын Соғыс Докторына жаңарғаны көрсетілген, ал Сегізінші Доктор Соғыс Докторына жаңарғанға дейін соғысудан бас тартқан.
Соғыс дәрігерінің аудио сериясы
Соғыс дәрігері сериясы Джон Херттің "Доктордың күні" фильміндегі Соғыс дәрігері рөлінен кейін Big Finish Productions компаниясымен жасалды. Херт Джеклин Пирспен бірге Кардинал Оллистра рөлін қайта ойнады, ол жиі Соғыс дәрігерін Далектерге қарсы уақыт лордтарына басымдық беру үшін миссияларға жіберетін. Джон Херттің қайтысынан кейін, серия 2017 жылдың ақпан айында төрт томнан соң аяқталды. Кейіннен Сегізінші Докторды көрсететін және Уақыт соғысының басында өтетін жаңа серия басталды.
Сегізінші Доктор: Уақыт соғысы аудио сериясы
Соғыс Дәрігерінің жариялануымен бірге Big Finish Productions соғыстың басындағы Сегізінші Дәрігер туралы преквел жинағын да жариялады. Кейін бұл "Доктордың түнінде" жаңарғанға дейін, бірақ "Құтқарылу коалициясының" жалғасы "Ашкөздік" оқиғасынан кейін төрт томдық серияға дейін кеңейтілді. Пол МакГанн өзінің рөлін қайта ойнайды, ал Раки Тхакрар оның жаңа серігі Блис рөлінде көрінеді. Үшінші томда Валейардтың да қайта оралуы көрсетіледі, ол Уақыт Лордтарының соғыста сарбаз болуға тырысуымен тартылады, себебі ол Дәрігер биологияны өзгерте алатын құрылғыны алып жүргенде трансматты қолданған кезде болған апат салдарынан "қайта жаратылады".
Сегізінші Доктор уақыт соғысында
Уақыт соғысы сериясының өзінде сегізінші Доктор басқа сериялардың бөлігі болып табылатын түрлі аудиоларда Уақыт соғысында рөл атқарып жүргенін көрсетеді. "Классикалық дәрігерлер, жаңа монстрлар" аудиоларында: "Сонтарлық сынақ" атты эпизодта ол, Уақыт соғысымен "лауласқан" планетаға сотандықтардың шабуылына тап болады, нәтижесінде бұл планетаның бұрынғы бейбіт тарихы ғасырлар бойы соғыс пен қақтығыстарға толы болып өзгереді. "Вашта Нерада күні" эпизодында Доктор Вашта Нераданы соғыста қару ретінде пайдалану үшін жасанды түрде өзгертуге жасалған тәжірибе туралы біледі. Роб Нисбеттің "Екі жақтағы жүрек" және Эдди Робсонның "Барлық қолдар палубада" атты "Қысқа сапар" аудиолары Доктордың соғыстағы рөлін зерттейді. "Екі жақтағы жүрек" эпизодында сегізінші Доктор бұрынғы серігі Ниссаға көмекші ретінде, оны болашақта Ниссаның госпитальдық кемесіне ұқсас кеменің жойылғаны туралы естіген қорқыныштан қорғау үшін жасырын есіммен жұмыс істейді. "Барлық қолдар палубада" эпизодында Доктордың немересі Сьюзан Уақыт соғысына қосылып, Доктордың наразылық білдіруіне қарамастан Жердегі өмірін тастап кетеді. "Ривер Сонг күнделігі: Бірінші серия. Әлемді билеушілер" атты эпизодта Доктор ежелгі әлем құрушылардың Уақыт соғысының тарпысымен болашаққа тартылғанын және олардың стандарттарына сай келмейтін өркениеттердегі планеталарды жойғанын біледі. Ол болашақ әйелі Ривер Сонгпен (оны тануына жол бермеу үшін бұрмаланған радио арқылы байланыс жасайды) бірлесіп галактикалық орталықтағы жоспарланған бомбаларын тоқтатуға тырысады. "Уақыт мұрасы" аудиосында "Өтіріктер қирағанда" атты эпизодта Доктор Ривермен және оның алдыңғы серігі Бенни Саммерфилдпен, Рия есімді әйелмен бірге саяхаттап жүргенде кездеседі. Екі археолог Галлифрейдің фрагменті сияқты көрінетін нәрсені табады, бірақ бұл "фрагменттің" іс жүзінде прототиптік TARDIS-тің бөлігі екені және Рияның Доктордың соғыстан қашуға тырысқанда оның дұрыс екенін айту үшін жасаған андроиді екені анықталады. Эпизодтағы оқиғалар Докторды соғыстан қашуға талпынса да, қақтығысты елемеуге болмайтынын мойындауға мәжбүр етеді.
"Соғыс шебері" аудио сериясы
"Соғыс шебері" сериясы 2017 жылдың маусым айында желтоқсан айында жарық көретіні жарияланды. Бұл шығарылымда Дерек Джейкоби 2007 жылғы "Утопия" эпизодындағы Қожайын рөлін қайта ойнайды және оқиға Уақыт соғысы кезінде өрбуі тиіс. Аудиожазбалар барысында Қожайын өзіне жаңа күш көздерін іздеп жүргені көрсетіледі, бірақ ол Көктегі парадигманың күшін бақылай алмайтыны белгілі болғаннан кейін, бұл Уақыт соғысындағы екі тараптың да бұрынғы жеңілістерін өктемдікке айналдырады. Серия Қожайынның қорқынышпен алыс болашаққа қашуымен аяқталады, бұл оның болашақ өмірін 'Профессор Яна' ретінде қалыптастырады.
Доктор Ху және уақыт соғысы
Рассел Т. Дэвис 50 жылдық мерекеге дейін Doctor Who Magazine журналы үшін жазған бұл қысқа әңгіме "Роза" эпизодынан бұрынғы оқиғаларды көрсетеді. Онда Уақыт соғысының басқаша аяқталуы бейнеленген: Сегізінші Доктор "Мүгедек" құралын қолданып, Уақыт Лордтары мен Далектерді бірдей жойып, Соңғы Ұлы Уақыт соғысын мүлдем аяқтайды. Содан кейін ол TARDIS-ке құлап, Тоғызыншы Доктор болып жаңарады.
Болашақ
"Доктор Ху" журналы Big Finish тағы бір "Уақыт соғысы" ауқымын жасайтынын мәлімдеді.