Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стивен Хейс (26 желтоқсан 1902 – 28 желтоқсан 1974) 1939 жылдың сәуірінен 1941 жылдың маусымына дейін Ирландия Республикалық Армиясының мүшесі және жетекшісі болды.
Stephen Hayes (26 December 1902 – 28 December 1974) was a member and leader of the Irish Republican Army from April 1939 to June 1941.
Ерте өмір
Хейз Вексфорд округіне қарасты Эннискорти қаласында дүниеге келген. Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде ол Фианна Эйранның Вексфорд бригадасының командирі болды. Ирландия Азамат соғысы кезінде ол келісімге қарсы жаққа қосылды және тұтқындалды. Хейз Вексфордтағы Гейлдік атлетикалық қауымдастықта белсенді болды. 1925 жылы ол Вексфордтың Лейнстер футбол чемпионатын жеңіп алуына көмектесті. Сонымен қатар, 1920-1930 жылдар аралығында он жыл бойы округтік кеңестің хатшысы болып қызмет етті (S жоспарына қараңыз). ИРА штабының бастығы Шон Рассел АҚШ-қа (кейіннен нацистік Германияға) ИРА ісімен кеткен кезде, Хейз ИРА штабының бастығы болды. Оның қызметі дау-дамайларға толы болды және ол Ирландия полициясы – Гарда Сихоанаға ақпарат берген деген күдік туды. ИРА штабының бастығы ретінде Хейз 1940 жылдың сәуір айында Германияға Солтүстік Ирландияға неміс әскерлерін басып кіру жоспарын жіберді. Бұл жоспар кейіннен «Кэтлин жоспары» деп аталды. Ол сондай-ақ 1940 жылдың 5 мамырында Ирландияға парашютпен түскен неміс агенті Герман Гертцпен 1940 жылдың 21 мамырында Дублинде кездескені белгілі. Хейз Солтүстік Ирландияда науқан жүргізу үшін Гертцтен ақша мен қару-жарақ сұрады, бірақ Гертц қаржы беруге келіспеді. Осы кездесуден кейін «Кэтлин жоспарының» бастапқы нұсқасы ашылды. Жоспардың ашылуы британдық және ирландтық әскерилерінің Германияның басып кіруіне қарсы бірлескен жоспарлауын жеделдетті, бұл жоспар «W жоспары» деп аталды.
Hayes was born in Enniscorthy, County Wexford. During the Irish War of Independence, he was commandant of the Wexford Brigade of Fianna Éireann. He took the Anti Treaty side during the Irish Civil War, during which he was interned. Hayes was active in Gaelic Athletic Association circles in Wexford. In 1925, he helped Wexford win the Leinster Senior Football title. He also served as secretary to the county board for ten years, from the 1920s to 1930s. (see the S Plan). When IRA chief of staff Seán Russell departed on IRA business to the United States (and subsequently to Nazi Germany), Hayes became IRA Chief of Staff. His time in office was marred by controversy and it is widely believed that he served as an informer to the Irish Police the Garda Síochána. As IRA Chief of Staff, Hayes sent a plan for the invasion of Northern Ireland by German troops to Germany in April 1940. This plan later became known as Plan Kathleen. He is also known to have met with German agent Hermann Görtz on 21 May 1940 in Dublin shortly after the latter's parachuting into Ireland on 5 May 1940 as part of Operation Mainau. Hayes is known to have asked Görtz for money and arms to wage a campaign in Northern Ireland but Gortz was reluctant to provide funds. Shortly after this meeting the original Plan Kathleen was discovered. The discovery of the plan led to the acceleration of joint British and Irish military planning for a German invasion known as Plan W.
1940 жылдың 15 тамызында Хейз Дублиндегі Ратгар көшесіндегі мекенжайда IRA басшыларының кездесуін ұйымдастырды (Хейз өзі қатыспады). Полиция кездесуге шабуыл жасап, екі детективті өлтіріп, біреуін жаралады. IRA-ның аға офицерлері Пэдди Макграт пен Том Харт тұтқындалды, оларға кісі өлтіру айыпталды және 1939 жылғы Төтенше жағдайлар заңына сәйкес құрылған Әскери трибуналда сотталды. Олар заңға наразылық білдіріп, жоғары соттан хабеас корпус жарлығын талап етті және соңында Жоғарғы сотқа шағымданды. Оларды сотта Сеан МакБрайд қорғады. Шағым қабылданбады және олар 1940 жылдың 6 қыркүйегінде Дублиннің Маунтджой түрмесінде атылып өлтірілді. Осы тұтқындаулар кезінде Хейз ИРА штабының бастығы болды. Жазбаша берген куәлігінде Хейз кездесудің мекенжайын үкімет шенеуніктеріне бергенін мойындады, нәтижесінде Харт пен Макграт тұтқындалды. 1941 жылдың 30 маусымында Солтүстік Ирландиядағы IRA мүшелері Хейзді Ирландия еркін мемлекетінің шпионы деп айыптап, оны ұрлады. Хейз Корктан келген Чарли Маккарти, Коннемарадан келген Том Фаррелл және Тайроннан келген Пирс Келлиден құралған әскери соттың алдында сотталды. Өзінің айтуынша, ол жолдастарынан сатқындық үшін сотталды, азапталды және өлім жазасына кесілмек болған, бірақ өзіне уақыт беру үшін өте ұзақ мойындау жазды (160 бет). 1941 жылдың 8 қыркүйегінде ол қашып, өзін қорғау үшін Гардаға тапсырды. ИРА-ның Солтүстік командасының офицері (Хейздің әскери сотында прокурор болған) Шон Маккаухи тұтқындалды және кейіннен (1941 жылдың 18 қыркүйегінде) Хейзді ұрлауы үшін сотталды. Портлоуз түрмесінде ұзақ аштық пен сусыздықтан кейін Маккаухи 1946 жылдың 11 мамырында қайтыс болды. Кейіннен Хейз ИРА қызметіне байланысты Арнайы қылмыстық сотта бес жылға бас бостандығынан айырылды. ИРА ортасында Хейз әлі де сатқын және ақпарат беруші деп есептеледі. Оған тағылған басты айыптардың бірі – ол Гарда Сихоанаға Вексфордтағы ИРА қару-жарақ қоймалары туралы хабарлаған. Алайда, кейіннен бұл кінә Вексфордтан келген Майкл Девероға тағылды, ол ИРА-ның Вексфорд батальонының офицері болды және Хейзтің бұйрығымен Типперри округінде ИРА жасағының жасағына ұрланып, өлтірілді. Джордж Плант, протестант ИРА ардагері, кейіннен Девероның өліміне байланысты Портлоузде өлім жазасына кесілді.
On 15 August 1940 Hayes organized meeting of senior IRA men at an address on Rathgar Road, Dublin (Hayes was not in attendance). The meeting was raided by police and resulted in a gun battle in which two Detectives were killed and one wounded. Senior IRA men Paddy McGrath and Tom Harte were arrested, charged with the murders and tried by Military Tribunal, established under the Emergency Powers Act 1939. They challenged the legislation in the High Court, seeking a writ of habeas corpus, and ultimately appealed to the Supreme Court. They were represented in the courts by Seán MacBride. The appeal was unsuccessful, and they were executed by firing squad at Dublin's Mountjoy Prison on 6 September 1940. At the time of these arrests Hayes was the IRA Chief of Staff. In his written confession Hayes admits to providing the address of the meeting to government officials which resulted in the capture of Harte and McGrath. On 30 June 1941, Northern based IRA men kidnapped Hayes, accusing him of being a spy for the Irish Free State government. Hayes was court martialed by senior IRA men Charlie McCarthy from Cork, Tom Farrell from Connemara and Pearse Kelly from Tyrone. By his own account, he was tortured and court martialed for treason by his comrades, and would have been executed, but he bought himself time composing an enormously long confession (160 pages). He managed to escape on 8 September 1941 and handed himself in to the Garda for protection. The Officer Commanding (O/C) of the IRA's Northern Command, Seán McCaughey (who was the prosecutor at Hayes court martial), was arrested and later convicted (18 September 1941) for the Hayes kidnapping. After a long hunger and thirst strike in Portlaoise prison, McCaughey died on 11 May 1946. Hayes was later sentenced to five years' imprisonment by the Special Criminal Court on account of his IRA activities. Within IRA circles, Hayes is still considered a traitor and an informer. One of the main allegations against him was that he informed the Garda Síochána about IRA arms dumps in Wexford. However, this was later blamed on a Wexford man named Michael Deveraux, an officer of the Wexford Battalion of the IRA who was subsequently abducted and executed by an IRA squad in County Tipperary on Hayes’ orders. George Plant, a Protestant IRA veteran, was later executed in Portlaoise for Devereux's murder.
Кейінгі өмірі
Бостандыққа шыққаннан кейін Хейс Вексфорд округі кеңесіндегі кеңсе қызметін қайта бастады. Ол 1974 жылдың 28 желтоқсанында Эннискорти қаласында қайтыс болды.
After his release, Hayes resumed his clerical position at Wexford County Council. He died in Enniscorthy on 28 December 1974.