Кіріспе

Игнац Аврелий Фесслер, әйгілі Фесслер (Fessler Ignác Aurél; 18 мамыр 1756 – 15 желтоқсан 1839) – венгр дін қызметкері, саясаткер, тарихшы және масон.

Өмірбаян

Фесслер Мосон округінің Зурндорф ауылында дүниеге келді. 1773 жылы Капуцин монахтарының орденіне қосылды, ал 1779 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. Ол осы арада классикалық және филологиялық зерттеулерін жалғастырды, ал либералдық көзқарастары оны басшыларымен жиі қақтығысқа түсірді. 1784 жылы Венаға жақын Модлинг монастырында болғанда, ол император Иосиф II-ге хат жазып, дін қызметкерлерінің білімін жақсартуды ұсынды және монастырлардағы тәртіпсіздіктерге оның назарын аударды. Одан кейін болған тергеу оған қарсы көптеген бейшара жауларды тудырды. 1784 жылы ол Лемберг университетінде Шығыс тілдері мен герменевтика профессоры болып тағайындалды, сонда құдайлық ғылым докторы дәрежесін алды; және көп ұзамай императордың араласуымен монахтық антына адал болудан босатылды. 1788 жылы ол «Сидней трагедиясы» атты пьесасын жариялады, онда Джеймс II-нің тираниясы және Англиядағы рим католиктерінің фанатизмі әшкереленді. Бұл пьеса дінсіз және революциялық деп шабуылға ұшырады, сондықтан ол қызметінен кетуге және Силезияда пана табуға мәжбүр болды. Бреслауда ол баспагер Г. В. Комннан жылы қарсылық көрді, сондай-ақ кейіннен Кэролаф Шбнайх князі оны ұлдарына ұстаз ретінде жұмысқа алды. 1791 жылы Фесслер лютеран дініне ауысты, ал келесі жылы бақытсыз некеге тұрды, ол 1802 жылы қайтадан үйленгенде бұзылды. 1796 жылы ол Берлинге барып, гуманитарлық қоғам құрды. 1800 жылдың сәуір айында философ Иоганн Готлиб Фихте Берлиндегі ложада Фесслердің ұсынуымен масондыққа қабылданды. Фесслер масондықтармен бірге Фихтенің ложасының жарғыларын және рәсімдерін реформалауға көмектесуді тапсырды. Бастапқыда Фихте Фесслерге жоғары баға берді және оның жоспарланған реформасын қолдауға дайын болды. Бірақ кейін ол Фесслердің қатал қарсыласына айналды. Олардың дау-жанжалы масондықтардың арасында көп назар аударды. Осыдан кейін көп ұзамай Фесслер жаңадан қосылған Польша провинцияларымен байланысты үкіметтік қызметке тағайындалды, бірақ Йена шайқасы (1806) салдарынан ол бұл қызметтен айырылды және 1809 жылға дейін өте қиын жағдайда қалды. Сол кезде Александр I оны Санкт-Петербургке шақырды. Бірақ ол өздігінен атеист екендігіне байланысты бұл лауазымнан бас тартуға мәжбүр болды, бірақ кейіннен император оны заң шығару комиссиясының мүшесі етіп тағайындады. 1815 жылы ол отбасымен бірге Сарептаға көшіп, моравиялық қауымға қосылып, қайтадан православиеге берік сенімді болды. Бұл оған жалақысынан айырылды, бірақ ол 1817 жылы оралғаннан кейін оған қайтадан төленді. 1820 жылдың қараша айында ол Саратовтағы евангелистік қауымдардың консисториялық президенті болып тағайындалды, кейіннен Санкт-Петербургтегі лютеран қауымдарының бас инспекторы болды. Тарихшы ретінде Венгрияға сіңірген еңбегі үшін 1831 жылы Венгрия Ғылым академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. Санкт-Петербургте қайтыс болды.