Кіріспе

Тюбинген қаласындағы қоғамдық зерттеу университеті, Германия.

Соғыстан кейін

1966 жылы Жозеф Ратцингер, кейін Папа Бенедикт XVI атанған, Ханс Кюнгпен бірге жұмыс істеген Тюбингендегі католик теология факультетінің догматикалық теология кафедрасына тағайындалды. 1967 жылы Юрген Мольтманн (т. 1926), 20 ғасырдың ең ықпалды протестант теологтарының бірі, протестант теология факультетінің жүйелі теология профессоры болып тағайындалды. 1944 жылы нацистік Германияға шақырылып, 1945-1948 жылдары одақтастардың тұтқынында болды. Оған түбингендік әріптесі және досы, марксистік философ Эрнст Блохтың әсері тиді. 1970 жылы университет француз университеттерінің үлгісімен тәуелсіз оқу және зерттеу бөлімдері ретінде бірнеше факультеттерге қайта құрылды. 2009 жылдың қараша айында университет жаңалықтарға түсті, солшыл көзқарастағы студенттер тобы Купфербаудың негізгі лекциялық залының бірін бірнеше күнге басып алды. Студенттердің мақсаты оқу ақысына қарсылық білдіру және білімнің барлығына тегін болуын қамтамасыз ету болды. 2010 жылдың мамыр айында Тюбинген университеті Дартмут колледжі (АҚШ), Дурхам университеті (Ұлыбритания), Куинс университеті (Канада), Отаго университеті (Жаңа Зеландия), Батыс Австралия университеті (Австралия) және Уппсала университеті (Швеция) бірге Matariki University Network (MNU) желісіне қосылды. 2022 жылдың 27 сәуірінде алғаш рет Карла Поллман тұлғасында әйел ректор болып сайланды.

Зерттеу бағыты

Тюбинген университеті әр түрлі салаларда кең ауқымды ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асырады. Табиғи ғылымдардағы ең белгілілерінің қатарында жалпы, когнитивтік және жасушалық неврология, сондай-ақ нейродегенерацияға бағытталған Герти институты және ағза жүйелерінің ауруларын диагностикалау және емдеуде жасушалық биологиямен айналысатын Интердисциплинарлық клиникалық зерттеулер орталығы бар. Гуманитарлық ғылымдарда Тюбинген университеті Германиядағы жалғыз риторика факультетімен ерекшеленеді – бұл факультетті маңызды интеллектуал және әдеби сыншы Уолтер Йенс құрған. Университет сонымен қатар философия, теология және филология салаларындағы ғасырлар бойғы зерттеу дәстүрлерінде үздіксіз жетістіктерге қол жеткізеді. Кем дегенде XIX ғасырдан бері Тюбингенде тарихқа дейінгі кезеңді және ежелгі заманды зерттеуде, оның ішінде ежелгі Таяу Шығысты зерттеуде әлемдік деңгейдегі зерттеулер жүргізілуде. Осы салалардағы зерттеулердің назар ортасында Анатолия, мысалы, Тюбинген университетінің Троядағы үздіксіз қазба жұмыстары тұр. Тюбинген университеті бірнеше Ынтымақтастық зерттеу орталықтарына да үй иесі болып табылады, олар фундаментальды салааралық зерттеулер жүргізеді.

Кампус

Тюбинген университеті кампус университеті емес, ол қаланың ішінде орналасқан: Тюбинген – Германиядағы бес классикалық «университет қаласының» бірі. Қалған төртеуі – Марбург, Геттинген, Фрайбург және Гейдельберг. Тюбингенде университет мекемелерінің шоғырланған негізгі төрт аймағы бар. Университет Тюбингеннің ескі қаласындағы бірнеше ғимараттарды пайдаланады, олардың кейбіреулері университет негізі қаланған кезден сақталған. Бүгінде олар негізінен кіші гуманитарлық факультеттер үшін қолданылады, сондай-ақ жанындағы ортағасырлық Хоэнтюбинген сарайы да солардың бірі. Ескі қаланың солтүстік-шығысында Вильгельмштрассе ауданы, осы аттас көшенің маңында орналасқан. Осы аймақта университет кітапханасы мен негізгі асхана да бар. 1970 жылдары Тюбингеннің тарихи орталығынан солтүстікке қарай орналасқан Моргенштелле төбесінде ғылымдар үшін жаңа кампус салынды. Оған үлкен асхана да кіреді. Университеттің оқу ауруханалары Вильгельмштрассе ауданы мен Моргенштелле кампусы арасында, бірлесіп Клиникум деп аталатын аймақта орналасқан. Университеттің медицина факультетіне қарасты Тюбингендегі 17 аурухана 1500 төсек-орынға ие, олар жыл сайын 66 000 стационарлық және 200 000 амбулаторлық пациенттерді қабылдайды. Тюбинген студенттік ұйымы қаланың әртүрлі жерлерінде жатақханаларды ұсынады. Он бір жатақхананың ең ірілері қаланың солтүстік жағындағы Вальдхаузер Ост ауданында (1700 бөлме) және қаланың оңтүстік-шығысындағы Францшес Виртель ауданында (500 бөлме) орналасқан.

Мұражай

2006 жылдан бері Тюбинген университетінің мұражайы (MUT) университеттің барлық факультеттерінен жиналған 65-тен астам, кейде өте ескі және бірегей оқыту, көрсету және зерттеу жинақтарын жинақтау, кураторлық және ұйымдастыру тұрғысынан кәсібилендіруді өз міндеті етіп алды. Пәнаралық көрмелерде ғылым тарихы туралы ақпаратты кең жұртшылыққа жеткізу, сонымен қатар ғылым саласында зерттеулер жүргізу көзделеді. МТУ-дың "Музейлер және коллекциялар" магистрлік бағдарламасы алты гуманитарлық және мәдениеттану пәнінің қатысуымен студенттерді көрмелер саласында даярлауды ұсынады. "Өнердің бастауы", "Қазаншұңқырлар + келттер", "Клинопись", "Құдайлар + қабірлер", "Ежелгі өнер", "Ежелгі монеталар", "Ежелгі мүсіндер" сияқты сегіз ғылыми оқу жинағы Alte Kulturen мұражайында және Хохентюбинген сарайындағы WeltKulturen тұрақты көрмесінде жұртшылыққа ашық. Сонымен қатар, Хохентюбингенде ішінара қолжетімді басқа да ғылыми оқу жинақтары бар: "Биохимия зертханасы" (Schlosslabor), BildBestand, "Күнделікті мәдениет", AntikenBilder, "Профессорлар галереясы" (ішінара), сарай шіркеуі және TonSteineScherben. MUT – және осылайша Эберхард Карлс Тюбинген университеті – әлемдік мұра мәртебесіне ие артефактілерді, мысалы, адамзаттың ең көне сақталған бейнелі өнер туындыларын және музыкалық аспаптарын, мамонт сүйегінен жасалған мүсіндерді және сүйек флейталарының фрагменттерін сақтайтын әлемдегі жалғыз университет болып табылады. Бұл заттар 2017 жылдан бері ЮНЕСКО-ның "Шваб Юрасындағы үңгірлер мен мұз дәуірі өнері" Бүкіләлемдік мұрасының бөлігі болып табылатын Шваб Альбындағы Вогельхердхоле үңгірінен алынған.

Басқару

Университетті үш жеке құрам бөлісіп басқарады, олардың әрқайсысының өзгеше функциялары мен міндеттері бар. Дегенмен, кейбір адамдар бірден бірнеше құрамға кіреді. Ректорат – университет басқару органының атқарушы бөлігі. Қазіргі ректор, профессор Карла Поллманн, үш проректор мен бір проректордан тұратын төрт орынбасармен қамтамасыз етілген. Олардың барлығы университет сенатының тұрақты мүшелері болып табылады. Сенат – басқарудың заң шығару бөлімін құрайды. Ректорат мүшелерінен өзге, оған тең мүмкіндіктер жөніндегі комиссар, декандар және профессорлар, оқытушылар, студенттер мен академиялық емес қызметкерлерді өкілдік ететін 20 сайланған мүше кіреді. Университеттің оқу госпитальдарынан екі кеңесші өкілдік етеді. Университет кеңесі (Hochschulrat немесе Universitätsrat) 13 мүшеден тұрады, оның ішінде президенті мен вице-президенті, сондай-ақ тағы бес ішкі және алты сыртқы мүше бар.

Рейтингтер мен бедел

QS World University Rankings 2024 жылғы басылымы бойынша Тюбинген университеті әлемдік деңгейде 213-ші орынды иеленсе, Германиядағы ұлттық рейтингте 11-ші орында тұр. Бұл сыйлық университет зерттеулеріне бес жылға қосымша қаржыландыру мүмкіндігін береді. 2018 жылы Германияның «Үздік университеттер» бағдарламасымен мақұлданған үш табысты зерттеу кластерінің арқасында Тюбинген Германиядағы ең жоғары зерттеу өнімділігін көрсеткен үш университеттің бірі және Оңтүстік Германиядағы университеттердің арасында көшбасшы. Неміс ғылыми қорының (DFG) 2018 жылғы есебінде 2014-2016 жылдар аралығында неміс университеттеріне бөлінген гранттар бойынша Тюбинген университеті жалпы рейтингте 8-ші, гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдарда 4-ші, ал медицинаны қоса алғанда, табиғат ғылымдарында 6-шы орынды иеленді. Бұл рейтинг ел бойынша таңдалған ең үздік зерттеу жобаларына негізделгендіктен, зерттеу сапасының маңызды көрсеткіші саналады. US News Best Global Universities рейтингі бойынша 2021 жылы Тюбинген Германиядағы ең үздік он университеттің қатарына енді. Тюбинген университеті дәстүрлі түрде гуманитарлық ғылымдар, әсіресе теология және дінтану, медицина және құқық салаларында күшті дамыған. Wirtschaftswoche University Ranking бойынша Тюбинген құқық мектебі Германия бойынша екінші орын алды. Халықаралық рейтингтерге сәйкес, Тюбинген Германияның үздік он құқық мектебінің ішінде тұрақты түрде көрінеді.

Даулар

2018 жылдан бері университет «Кибер-Долина» деп аталатын кең ауқымды жасанды интеллект зерттеу жобасының құрамына кірді. «Кибер-Долина» жобасына көпұлтты компаниялар зерттеу орталықтарын, зерттеу топтарын және профессорлық қызметтерді құруға инвестиция салды. Инвестиция жасаған ұйымдар мен корпорациялардың қатарында Google, Amazon, BMW, IAV, Daimler, Porsche және Bosch компаниялары бар. «Кибер-Долина» жобасы студенттік және белсенділер топтарынан сынға ұшырады. Университет зерттеулерінің коммерциялық сипатқа ие болуына және университеттің әскери зерттеулермен айналысатын ұйымдармен байланысқа түсуіне қарсылық білдіріп, ғимараттарды басып алу және демонстрациялар сияқты көптеген наразылық акциялары өтті.

Студенттік өмір

Университет студенттері Тюбинген халқының шамамен үштен бірін құрайды және қала мәдениетіне олардың ықпалы зор. Сондықтан университет демалысында, әсіресе жазда, әдеттегідей көптеген шаралар өткізілмейді, белсенділік төмендейді. Университетпен 30 студенттік бірлестік, неміс үлгісіндегі студенттік бауырластықтар байланысты. Олар партияларымен, қоғамдық академиялық лекцияларымен және Некар өзеніндегі жыл сайынғы "Stocherkahn Rennen" қайық жарысымен танымал болғанымен, олардың кейбіреулері оңшыл саяси көзқарастарына байланысты дау тудырып, солшыл топтардың қарсылығына ұшырады. Университет өзі бұл мәселеде бейтарапты сақтайды. Дегенмен, Тюбингендегі барлық студенттік бауырластықтар, қатаң оңшыл принциптерді ұстанады деп сынға алынған Deutsche Burschenschaft бауырластықтарынан өзін алшақтатады. Университетпен тығыз байланыста, негізінен өнер және саяси партияларды білдіретін студенттік қоғамдар бар. Ең танымалдары – қазіргі заманғы тілдер факультетіне қарасты хорлар мен студенттік театр ұжымдары, олардың кейбіреулері шетел тілдерінде қойылымдар қояды. Radio Uniwelle Tübingen – университет радиостанциясы, аптасына жеті сағаттық хабарларды, университет қызметкерлерінің бақылауымен студенттер дайындайды. Университетте сондай-ақ гимнастика және спорт сабақтары ұйымдастырылады. Тюбингенде спорт ғылымдары факультетінің жақсы жабдықталған базасы бар, сондықтан басқа мамандықтардың студенттері де командалық немесе жеке түрде түрлі спорт курстарына қатыса алады. Сонымен қатар, парашютпен секіру немесе жекпе-жек сияқты экзотикалық спорт түрлері де ұсынылады. Студенттер курстарға тегін немесе жеңілдікпен қатыса алады. Спорт бөлімі университет ғимараттарының Вильгельмштрассе аймағына жақын орналасқан және көптеген автобус бағдарларымен қамтамасыз етілген. Көптеген ірі қалалардың айырмашылығы, Тюбингенде студенттерге жеңілдіктер кеңінен ұсынылмайды. Әсіресе кинотеатрлар мен қалалық кітапханада студенттерге жеңілдік жасалмайды, ал тамаққа жеңілдікпен қызмет ететін мейрамханалар да аз. Алайда студенттер 6 айға шамамен 62,50 еуроға пойыздар мен автобустарда шексіз саяхаттау мүмкіндігі беретін, жеңілдікпен берілетін "Semesterticket" (семестрлік билет) маусымдық билетінен пайдалана алады. Тюбингендегі театр мен барлық бассейндерде де студенттерге жеңілдіктер бар. Тюбингендегі түнгі өмір ескі қаладағы көптеген пабтар мен клубтардың шамасынан асып түседі, олардың көпшілігі арнайы емес музыканы ұнатады. Оқу жылында Вильгельмштрасседегі университет аймағының ортасындағы Студенттер жұмысының иелігіндегі клуб кешінде әдеттегідей жұма күндері клуб кеші өтеді. Бұл танымал, тегін кіретін клуб кешін студенттік қоғамдар мен студенттік өкілдіктер ұйымдастырып, жарналарын студенттерді қолдауға жұмсайды.

Атақты түлектер

Тюбинген университетінде белгілі түлектер мен қызметкерлердің ұзақ тізімі бар. 2023 жылға қарай университетте 11 Нобель сыйлығының лауреаты, 18 Лейбниц сыйлығының лауреаты және 5 Александр фон Гумбольдт профессорлық лауазымы бар. Германияның бірнеше федералды министрлері мен Германия штаттарының министр-президенттерінен бөлек, Тюбинген университетімен байланысты саясаткерлердің арасында Германия Федеративтік Республикасының алты негізін қалаушысы, Германияның канцлері, Германияның екі президенті және бірнеше Еуропалық комиссар бар. Тюбинген дәстүрлі түрде Германиядағы ең беделді заң мектептерінің бірі болып келгендіктен, заңгерлік мамандықтағы түлектердің арасында Германия Федералдық Конституциялық сотының кем дегенде 19 судьясы, Еуропалық соттағы алғашқы неміс әйел судьясы, Еуропалық соттағы Бас адвокат, сондай-ақ Федералдық сотта, Федералдық салық сотында және Федералдық еңбек сотында бірнеше судьялар бар. Тюбингенмен байланысты белгілі заң ғалымдары Дитер Медикус, Клаус Хопт және Вольфганг Эрнст. Діни зерттеулер саласындағы оқылымдардың қатарында соңғы ғасырлардағы ең ықпалды теологтардың көптегені бар, мысалы, Папа Бенедикт XVI, Карл Барт, Дитрих Бонхоффер, Эдуард Мёрике, Мирослав Вольф, Пол Тиллих, Дэвид Штраус және Филип Меланхтон. Тюбингендегі діни зерттеулер саласы сонымен қатар философтар Фридрих Вильгельм Йозеф Шеллинг, Фридрих Хёльдерлин және Георг Вильгельм Фридрих Гегельдің білім беру орталығы болды. Сондықтан Тюбинген кейде неміс идеализмінің отаны ретінде қарастырылады – бұл философиялық ағым қазіргі батыс ойлауына зор әсер етті.

Дәйексөздер

"Тюбингенде университет жоқ, Тюбинген – университет." – Уолтер Йенс.
"Неміс философиясының мәнін түсіну үшін жай ғана «Тюбинген семинариясы» деу жеткілікті: ол – жасырын теология. Швабтар Германиядағы ең шебер өтірікшілер: олар әдейілеп емес, адал өтірік айтады." – Фридрих Ницше, 1888 жыл.