Франц Генрих Рейш: Ескі Католик теологының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Франц Генрих Ройш (4 желтоқсан 1825 – 3 наурыз 1900) – көне католик теологы. Вестфалиядағы Брилон қаласында дүниеге келген, Падерборнда жалпы әдебиетті, ал Бонн, Тюбинген және Мюнхенде теологияны оқыған. Дёллінгердің досы және шәкірті болған ол Мюнхенде теология ғылымының докторы дәрежесін алды. 1849 жылы дін қызметкері болып тағайындалды және бірден Кельн қаласында капеллан қызметін атқарды. 1854 жылы Бонндағы католик теологиялық факультетінде Ескі Ғимаратты зерттеу бойынша приват-доцент болды; 1858 жылы ерекше, ал 1861 жылы сол университетте теология профессоры болды. 1866-1877 жылдары «Боннер теологишес литетурблат» басылымының редакторы болды. Папаның қатесіздігі туралы пікір таластарында Ройш Дёллінгердің жақтастарының қатарында болды, ал ол және оның әріптестері Бернхард Йозеф Хилгерс, Франц Петер Кнодт және Йозеф Ланген 1871 жылы Кельн архиепископынан лекцияларын оқуға тыйым салынды. 1872 жылы Ройш шіркеуден қуылды. Одан кейін көп жыл бойы ол Бонндағы көне католик пасторы лауазымын, сондай-ақ көне католик епископы Рейнкенстің бас викари лауазымын атқарды, бірақ 1878 жылы екеуінен де бас тартты, себебі ол Дёллінгермен бірге Германиядағы көне католик шіркеуінің дін қызметкерлеріне үйленуге рұқсат беруіне қарсы болды. Ол мирян қатарына қайта оралды, бірақ Бонн университетінің көне католик теология факультетінде дәріс беруді және теологиялық тақырыптар бойынша жазуды жалғастырды. 1873 жылы осы университеттің ректоры болды. 1874 және 1875 жылдары ол сол жылдары Боннда өткен және шығыс және англикан қауымдастықтарының көптеген көрнекті теологтары қатысқан есте қаларлық қайта қосылу конференциясының ресми хатшысы болды. Ройш терең білімді және тынбай еңбек ететін ғалым еді. Оның көптеген еңбектерінің ішінде Люцернде өткен көне католик конгресінің бастамасымен Бернде жарық көрген «Revue internationale de theologie» журналына қосқан үлесі бар. Ол сондай-ақ Ескі Ғимарат туралы еңбектер жазды; «Die Deutschen Bischöfe und der Aberglaube» атты памфлет; және гректерге қарсы Аквинастың трактатында кездесетін жалғандықтар туралы тағы бір еңбек; сондай-ақ Иса қоғамының тарихы туралы мақалалар мен дұғалар кітабы. Оның даңқы негізінен ол және Дёллінгер бірлесіп жариялаған еңбектерінде жатыр. Бұл еңбектер кардинал Беларминнің «Өмірбаян», XVI ғасырдан бері Рим-католик шіркеуіндегі моральдық даулар тарихы» және «Әйгілі Лигуоридің өмірі мен еңбектері туралы зерттеулер» еңбектерінен тұрады. Өмірінің соңғы жылдарында ол сал ауруына шалдықты. Ол Боннда қайтыс болды, соңғы естелік ретінде Рим кардиналдары мен прелаттары туралы Бунзенге жазған хаттар жинағын қалдырды, ол кейіннен жарияланды.

Franz Heinrich Reusch (4 December 1825 – 3 March 1900) was an Old Catholic theologian. He was born at Brilon, in Westphalia, studied general literature at Paderborn, and theology at Bonn, Tübingen and Munich. The friend and pupil of Döllinger, he took his degree of Doctor in Theology at Munich. He was ordained a priest in 1849, and was immediately made chaplain at Cologne. In 1854 he became Privatdozent in the exegesis of the Old Testament in the Catholic Theological Faculty at Bonn; in 1858 he was made extraordinary, and in 1861 ordinary, professor of theology in the same university. From 1866 to 1877 he was editor of the Bonner Theologisches Literaturblatt. In the controversies on the infallibility of the Pope, Reusch belonged to Döllinger's party, and he and his colleagues Bernhard Josef Hilgers, Franz Peter Knoodt and Joseph Langen were interdicted by the Archbishop of Cologne in 1871 from pursuing their courses of lectures. In 1872 Reusch was excommunicated. For many years after this he held the post of Old Catholic curé of Bonn, as well as the position of vicar general to the Old Catholic Bishop Reinkens, but resigned both in 1878, when, with Döllinger, he disapproved of the permission to marry granted by the Old Catholic Church in Germany to its clergy. He retired into lay communion, but continued to give lectures as usual in the Old Catholic Faculty of Theology in the University of Bonn, and to write on theological subjects. He was made rector of that university in 1873. In 1874 and 1875 he was the official reporter of the memorable Reunion Conferences held at Bonn in those years and attended by many distinguished theologians of the Oriental and Anglican communions. Reusch was a profound scholar and an untiring worker. Among his many works were contributions to the Revue internationale de theologie, a review started at Bern at the instance of the Old Catholic Congress at Lucerne. He wrote also works on the Old Testament; a pamphlet on Die Deutschen Bischöfe und der Aberglaube; and another on the falsifications to be found in the treatise of Aquinas against the Greeks; as well as essays on the history of the Society of Jesus, and a book of prayers. His fame mainly rests on the works which he and Döllinger published jointly. These consisted of a work on the Autobiography of Cardinal Bellarmine, the Geschichte der Moralstreitigkeiten in der Römisch Katholischen Kirche seit dem XVI. Jahrhundert, and the Erörterungen über Leben und Schriften des hl. Liguori. During the last few years of his life he was stricken with paralysis. He died in Bonn leaving behind him in manuscript a collection of letters to Bunsen about Roman cardinals and prelates, which has since been published.