Кіріспе

Шағын бал арасы колониясы

Нук, немесе ядролық колония – үлкен колониялардан, пакеттерден немесе ұсталған шоғырлардан құрылған шағын бал арасы колониясы. Нук ұясының ортасында – бал арасы колониясының ядросы – ары патшайымы орналасқан.

Орналасу

Нук-орман стандартты 10 кадрлы Лангстрот-орман сияқты барлық мүмкіндіктерге ие, бірақ ені кішірек. Әдеттегі нуктеде 5 Лангстрот кадры қатар орналастырылған. Нук-орманды басқа ұя өлшемдерін қолдана отырып жасауға болады, Ұлыбританияда ең көп таралғаны – британдық модификацияланған ұлттық ұя. FERA (Азық-түлік және қоршаған ортаны зерттеу агенттігі) Ұлттық ара шаруашылығы бөлімінің нұсқауларына сәйкес, ядрода патшайым, жұмысшы аралар, барлық даму сатысындағы жұмыртқалар және бал қоры бар 3-6 кадр ара болуы керек.

Жасау

Нук қуысы, немесе нук деп те аталады, – бұл қалыпты ара ұясының кіші нұсқасы, көбінесе азырақ қаңқаларды (кадрларды) орналастыруға арналған. Кіші кеңістік араларға колонияның температурасы мен ылғалдылығын бақылауды жеңілдетеді, бұл жұмыртқа салу үшін өте маңызды. Лангстрот ара ұясын пайдаланғанда, нук қолдағы колониядан екі-бес қаңқаны алып жасалады. Осы қаңқалар мен оларға жабысқан аналық аралар нук колониясының негізін құрайды. Нук құрылған кезде патшайым берілуі де, берілмеуі де мүмкін. Егер нукте патшайым немесе патшайымдық ұя болмаса, бірақ жұмыртқалар болса, жұмысшы аралар сол жұмыртқалардың бірінен жаңа патшайымды өсіреді. Егер нукке жаңа патшайым берілсе, патшайым оның патшайымдық қуысында колонияға таныстырылады. Бұл нук негізгі колониядан бөлінген кезде немесе патшайымсыз қалғаннан кейін жасалады, бұл жаңа патшайымның қабылдану мүмкіндігін арттырады.

Қолданылуы

Нюкалар көбінесе үлкен колонияда үйірілудің алдын алу үшін королева жасушалары бар қаңқаларды алып тастау арқылы және жаңа королеваларды пайдаланып жасанды түрде жаңа колония құруға қолданылады. Королева жасушаларын жою және донор колониясының санының азаюы үйірілуге деген құлшынысты азайтады. Бұл процедураны "қашып кету бөлігі" деп те атайды.

Үлкен колониядағы королеваның жоғалтылуы колонияны бір айға дейін кері тартуы мүмкін. Ядролық колонияны үлкен колониямен біріктіріп, оны королевамен қайта құруға болады, бұл жұмылдыру кезеңін қысқартады. "Нюк" және "бөлу" терминдері толыққанды алмастырылмайды. Нюк әртүрлі мақсаттарда қолданылуы мүмкін, ал бөлу көбінесе алынған араларды толыққанды колонияға дейін өсіру үшін колонияны бөлуді білдіреді. Нюк әдетте қыстауға арналмайды, себебі ядролық колонияларда қатал климатта қыстау үшін жеткілікті үлкен қысқы топтама болмайды. Ара бағушылар көбінесе күзде нюкаларды біріктіріп, бір күшті колония құрады. Бұл бір королевадан басқа барлық королеваларды жоғалтуға әкеледі, бірақ қыста аман қала алатын колонияны қамтамасыз етеді. Нюктар қыста үй ішінде немесе бақылау ұясында да аман қалуы мүмкін.

Қамқорлық және тамақтандыру

Ядро өте осал, себебі кейбір жағдайларда оның жұмысшы араларының саны қалыпты колониядағыдан оннан бір бөлігінен де аз болуы мүмкін. Ядроларға көбінесе Boardman немесе Frame feeder арқылы қосымша тамақ беріледі. Тамақтандыру жұмысшы аралардың ядро ішінде қалып, дамып келе жатқан жеміске күтім жасаушы аралар рөлін атқаруына мүмкіндік береді. Аз санына байланысты, ядролар тонауға ұшырауы мүмкін, онда күшті үйір әлсіз үйірден барлық нектарды, балды немесе сиропты тонап алады. Тонаушы үйірдің аралары ядроны қорғауға тырысқан кез келген араны өлтіреді. Тонау бірнеше күннің ішінде аштыққа алып келуі мүмкін.

Жұпталатын ұяшық

Жұптасуға арналған ядролар – стандартты өлшемдегі қаңқаларды пайдаланатын ядролардан тіпті кішкентай болуы мүмкін ядролардың ерекше түрі. Оларды кейде шағын жұптасу ядролары деп те атайды. Жұптасу ядролары патшайымды жұптастыру алаңында қолданылады. Қақпағы бар патшайым ұяшығы жеткілікті мөлшердегі жұмысшы аралармен бірге жұптасу ядросына салынады. Жаңа патшайым шығып, жетілгенде (бұл процесс оның шығуынан бастап шамамен бес-жеті күнге созылады), ол ұшып шығып, жұптасу ядросына қайтып келгенше 20-ға дейін еркек арамен жұптасады. Жұптасу сәтті аяқталса, жұптасу ядросының қаңқаларында жақсы жұмыртқалау үлгісін көруге болады. Сәтті жұптасқан патшайымдар торға қамалып, ара шаруашылығымен айналысатындарға өндірістік патшайым ретінде жіберіледі. Патшайым өсірушілер осылайша мыңдаған патшайымдарды өсіреді.