Белиз жағалауындағы алып тесік: Көк шұңқырдың құпиясы
Great Blue Hole
Белиз жағалауындағы алып теңіз шұңқыры – Great Blue Hole. 318 метр тереңдігі, геологиялық қалыптасу тарихы, және әдемі су асты көріністері туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлы көк тесік – Белиз жағалауындағы алып теңіз шұңқыры. Ол материктен және Белиз қаласынан шалқап жатқан Лайтхаус рифінің ортасында орналасқан кішкентай атоллға жақын жерде жатыр. Шұңқыр дөңгелек пішіндес, диаметрі 318 метрге жетеді және 124 метр терең. Оның бетінің ауданы 70,68 квадрат километрді құрайды. Ол теңіз деңгейі әлдеқайда төмен болған кезде, Квартерлік мұз басудың бірнеше кезеңінде қалыптасқан. Ұлы көк тесікте табылған сталактиттерді талдау, оның 153 000, 66 000, 60 000 және 15 000 жыл бұрын пайда болғанын көрсетті. Теңіз деңгейі қайта көтерілген кезде үңгір суға толып, шұңқырға айналды. Ұлы көк тесік – ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралық орны болып саналатын Белиздің үлкен барьерлік риф қорығының бір бөлігі.
Marine sinkhole off the coast of Belize
The Great Blue Hole is a giant marine sinkhole off the coast of Belize. It lies near the center of Lighthouse Reef, a small atoll from the mainland and Belize City. The hole is circular in shape, across and deep. It has a surface area of It was formed during several phases of the Quaternary glaciation when sea levels were much lower. Analysis of stalactites found in the Great Blue Hole shows that formation took place 153,000, 66,000, 60,000, and 15,000 years ago. As the ocean began to rise again, the cave was flooded. The Great Blue Hole is a part of the larger Belize Barrier Reef Reserve System, a UNESCO World Heritage Site.
Барлау
Бұл жерді әлемдегі ең үздік бес суға батыру орны деп жариялаған Жак Кусто оны танымал етті. 1971 жылы ол өзінің "Калипсо" кемесін тесікке әкеліп, оның тереңдігін картаға түсірді. Осы экспедицияның зерттеулері тесіктің пайда болуын типтік карст әктас формациялары екенін растады, олар теңіз деңгейі кем дегенде төрт рет көтерілгенге дейін қалыптасқан, нәтижесінде тереңдіктегі жартастар пайда болды. Су астындағы үңгірлерден сталактиттер табылды, олардың бұрын теңіз деңгейінен жоғарыда қалыптасқандығы анықталды. Кейбір сталактиттер тік сызықтан 5 градусқа бұрылған. Бұл міндеттерді орындау үшін барлық суға батушылар үңгірде суға бату және аралас газдар бойынша сертификатталған болуы керек. Су асты экспедициясы сонымен қатар үш суға батушының жоғалып кеткеніне сенгендерінің арасынан екі суға батушының денесін тесіктің түбінде тапты және оларды Белиз билігіне хабарлады. Құрмет көрсету мақсатында, экипаж денелерді құрлыққа әкелуден бас тартып, оларды теңізде көмді.
The site was made famous by Jacques Cousteau, who declared it one of the top five scuba diving sites in the world. In 1971 he brought his ship, the Calypso, to the hole to chart its depths. Investigations by this expedition confirmed the hole's origin as typical karst limestone formations, formed before rises in sea level in at least four stages, leaving ledges at depths of , , and Stalactites were retrieved from submerged caves, confirming their previous formation above sea level. Some of these stalactites were also off vertical by 5˚ To accomplish these tasks, all of the divers had to be certified in cave diving and mixed gases. The submarine expedition also discovered the bodies of two divers at the bottom, out of three believed to have gone missing while diving there, and reported them to Belizean authorities. Out of respect, the crew declined to bring the bodies back to land, thus leaving them buried at sea.
Туризм
Ұлы Көк Тесік – Белиздегі жағажай маңындағы туристік орталықтардан күндізгі сапарлар жасаған демалыспен суға түсетіндер үшін танымал орын. Белизде және Юкатан түбегінде осыған ұқсас үңгірлер жақсы белгілі, олар "сеноттар" деп аталады. Құрлықтағы сеноттар көбінесе су асты үңгір жүйелерімен байланысса, Көк Тесікте көлденең дамудың аз дәлелі бар. 2012 жылы Discovery арнасы Ұлы Көк Тесікті "Жер бетіндегі ең таңғажайып 10 орын" тізімінде бірінші орынға қойды. 2018 жылы олар Эрика Бергман, Фабиен Кусто және Ричард Брэнсон қатысқан "Discovery Live: Көк Тесікке" атты екі сағаттық арнайы бағдарлама ұсынды.
The Great Blue Hole is a popular destination for recreational scuba divers making day trips from the coastal tourist communities in Belize. On shore caves of similar formation, as large collapsed sinkholes, are well known in Belize and in the Yucatán Peninsula, where they are known as cenotes. Unlike the mainland cenotes which often link to underwater cave systems, there is little evidence of horizontal development in the Blue Hole. In 2012, Discovery Channel ranked the Great Blue Hole as number one on its list of "The 10 Most Amazing Places on Earth". In 2018, they featured a two hour special titled Discovery Live: Into the Blue Hole featuring Erika Bergman, Fabien Cousteau and Richard Branson.