Кіріспе
Латын әліпбиінің Z әрпіне жіті акцент қосылған әрпі (кішкентай: ź) – латын әліпбиінің Z әрпінен жасалған әріп. Бұл әріп поляк, Черногория, Төменгі сорб, Жоғарғы сорб, Эмилиано-Романьола, Вимисорис және Брахуи тілдерінде, сондай-ақ белорус латын әліпбиінде, украин латын әліпбиінде және латын әрпімен жазылған пашту тілінде қолданылады.
Ź (minuscule: ź) is a letter of the Latin alphabet, formed from Z with the addition of an acute accent. The letter appears in Polish, Montenegrin, Lower Sorbian, Upper Sorbian, Emiliano Romagnolo, Wymysorys and Brahui, as well as in the Belarusian Latin alphabet, Ukrainian Latin alphabet and romanized Pashto.
Қолданылуы
Поляк тілінде бұл әріп дыбысталған альвеоло-палатал фрикатив ([ʑ]) дыбысын білдіреді. Бұл поляк алфавитінің 31-ші әрпі. Оның тілдегі атаулары: ziet және z z kreską. Бұл әріп dź диграфында да кездеседі, ол дыбысталған альвеоло-палатал аффрикат ([d͡ʑ]) дыбысы ретінде айтылады. Черногорияның латын әліпбиінде ол дыбысталған альвеоло-палатал фрикатив ([ʑ]) дыбысын білдіреді және кириллицадағы zje (үлкен әрпі: З́, кішкенә әрпі: з́) әрпімен сәйкес келеді. Бұл әліпбидегі 32-ші және соңғы әріп. Белоруссия (Łacinka) және Украина (Latynka) латын әліпбиінде /zʲ/ дыбысын білдіреді және кириллицадағы зь дыбысына сәйкес келеді. Төменгі сорб тілінде ол дыбысталған альвеоло-палатал фрикатив ([ʑ]) дыбысын білдіреді. Төменгі және Жоғарғы сорб тілдерінде ол dź диграфы түрінде де кездеседі, ол дыбысталған альвеоло-палатал аффрикат ([d͡ʑ]) дыбысы ретінде айтылады. Жоғарғы сорб тілінде диграф – бұл әріптің жалғыз қолданылуы. Пашту тілінің латыншаға транскрипциясында, ол dz диграфымен бірге źim (ځ) әрпін көрсету үшін қолданылады. Ол дыбысталған альвеолярлық аффрикат ([d͡z]) дыбысын білдіреді. Эмилиан Романьол алфавитінде ол дыбысталған тіс фрикативін ([ð]) білдіреді. Әртүрлі диалекттерге байланысты, айтылуы [ðz] немесе итальян тілінің әсерімен [dz] болуы мүмкін, бірақ ең көп таралған айтылуы [ð]. Сонымен қатар, ол Ян ван Штенбергеннің Ill Bethisad атты тарихи жобасы үшін жасалған жасалма тіл – Венедик тілінде де қолданылады. Бұл тілде әріп дыбысталған альвеоло-палатал фрикатив ([ʑ]) дыбысын білдіреді. Әріп dź диграфында да кездеседі, ол дыбысталған альвеоло-палатал аффрикат ([d͡ʑ]) дыбысы ретінде айтылады.