Кіріспе

Чилидегі жер бедері

Азапа аңғары – Чилидің Арика-и-Паринакота облысындағы құнарлы және тар оазис. Ол екі құрғақ төбе арасында орналасқан және жаз айларында ағатын Сан-Хосе өзенімен бөлінеді. Бұл оазис Арика қаласынан шалқара орналасқан. Солтүстіктің бұл маржаны жыл бойы әртүрлі жеміс-жидек пен көкөніс өсіруге мүмкіндік беретін ерекше климатқа ие. Бұған қоса, Азапа зәйтүндері де бар, олардың күлгін түсі мен ащы дәмімен әйгілі, сондай-ақ, олардан салмақты май да жасалады.

Археология

Чинчорро мәдениетінің әлемдегі ең көне мумияларының бір бөлігі Арика қаласындағы Сан-Мигель-де-Азапа археологиялық мұражайында сақталады. 900-1400 жылдар аралығында өркендеген Чирибай мәдениетінің көптеген қираған орындары Азапа аңғарында орналасқан.

Паринакота

Азапаның ең қызықты жерлерінің бірі – шебер Хосе Рауль Наранхо Менесестің туған қаласы, Анд тауларындағы қолөнершілерге толы Паринакота курорты. Халлес көшесінен бастап Мануэль Кастильо Ибацета дөңгелек үйінің маңындағы жолдарға дейін туристерге түрлі қолөнер туындыларын табуға болады (олардың көпшілігі сол жерде жасалған): тас және ағаштан жасалған мүсіндер, археологиялық көшірмелер, окариналар, Чилидің солтүстігінен әкелінген археологиялық керамика, мата суреттері, тоқымалар, теңіз балдырлары, тұрмыстық және сәндік керамика, сондай-ақ металлдан жасалған қолөнер бұйымдары мен мүсіндер. Бұдан өзге, аймақта кеңінен танымал "Инн" мейрамханасы дәстүрлі чили тағамдарымен қатар халықаралық ас мәзірін ұсынады. Ол дүйсенбіден жексенбіге дейін сағат 9:30-дан 13:30-ға дейін (сиеста уақытында жабылады!) және 15:30-дан 20:00-ге дейін жұмыс істейді. Аймақтың қалған бөлігінде де қызықты орындар жетерлік, мысалы, көптеген петроглифтер сақталған Чуньо төбесі мен Аха шатқалы, онда геоглифтер мен ежелгі тұрақтар орналасқан.

Семберро тауы

Тағы бір орналасқан жер – Серро Сомбреро (Шатыр төбесі) – геоглифтермен және төбе беткейінде орналасқан, табиғи тас террасаларға орналасқан ағаштан жасалған үйлерден тұратын испандықтарға дейінгі ауылмен мақтанады. Тарихи зерттеулер көрсеткендей, бұл елді мекенде 1000 және 1400 жылдары аралығында 500-ге жуық үй болған, бұл Арика мәдениетінің аймақтық дамуының маңызды кезеңі. Бұл құрылыстардың тұрғындары ауыл шаруашылығымен айналысқан және Анд тауларының халқымен айтарлықтай сауда-саттық жүргізген. Бұл сауда лама керуендері арқылы жүзеге асырылды, олар таулы аймақтардан шарки, киноа, жүн және т.б. сияқты өнімдерді жазықтарға жеткізді. Бұл тауарлар жағалау аңғарларының халқы жасаған өнімдерге – жүгеріге, қызыл бұрышқа, балыққа және теңіз өнімдеріне айырбасталды. Атока – тастан жасалған мүсіндер, лама керуенін және оларды жетекшісімен, алдыңғы қатарда антропоморфты ерекшеліктері бар екі бишімен бейнелейді, жағалаудағы және таулы аймақтардағы халықтар арасындағы керуендер қозғалысының көріністерін көрсетеді. Пампас Альто Рамирес аймағындағы қасиетті төбелердің арасында әсерлі геоглифтер және басқа да артефакттар бар, олар ауыл шаруашылығының басталуынан бүгінгі күнге дейінгі әртүрлі елді мекендерді еске алады. Геоглифтер панелі Инканың аймақтық ықпалы мен даму кезеңіне (1000–1400 жж.) және аймақтың адам және жануарлар бейнелеріне сәйкес келеді: түйелер, жыландар, кесірткелер және т.б.

Сан-Мигель-де-Азапа дөңестері

Құм мен өсімдік талшықтарының қабатталып жиналуынан пайда болған кішкентай төбелер (түмүлостар) нысанындағы қабір түрі.

Алто Рамирес

(400 мәдени кезеңге жатады. 400 осыдан кейін)

Сан-Мигель-де-Азапа

Бұл қала Арикадан шамамен қашықтықта орналасқан және әдемі егістік алқаптарымен қоршалған; ол субтропикалық өсімдіктер мен тумулолардың өсу ортасы болып сақталған, сондай-ақ Сан-Мигель-де-Азапа археологиялық мұражайы мен Универсидад-де-Тарапакаға қатысты мұражайға ие. Бұл мұражай аймақтың соңғы 10 000 жылғы мәдени және антропологиялық дамуының толық картинасын ұсынады. Мұражайда Чинчорро мумиялары қойылған. Мұнда келу арқылы осы әлемнің бұрышының тарихымен танысуға болады.

Ливилкар қорығындағы Лас-Пеньас

Шамамен Арикадан қашықтықта орналасқан, бұл Лас-Пеньас тас үңгіріндегі Розарий Ана мейрамы тойланатын жер, ол әр жылдың қазан айының бірінші жексенбісінен желтоқсанның 8-іне дейін өтеді. (Бірақ шындығында, біз олар туралы ештеңе білмейміз.)