Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық композитор Франческо де Лайолле (сондай-ақ dell'Aiolle, dell'Aiuola, dell'Ajolle, dell'Aiolli деп те жазылады) (4 наурыз 1492 ж. – шамамен 1540 ж.) – Ренессанс дәуірінің итальян композиторы және органшысы. Ол Франко-Фламандтық полифониялық стильде киелі музыка жазған алғашқы итальян композиторларының бірі болды, оны Италия түбегінің жергілікті гармониялық ерекшеліктерімен үйлестірді.
Italian composer
Francesco de Layolle (also spelled dell'Aiolle, dell'Aiuola, dell'Ajolle, dell'Aiolli), (March 4, 1492 – c. 1540) was an Italian composer and organist of the Renaissance. He was one of the first native Italian composers to write sacred music in the Franco Flemish polyphonic style, combining it with the indigenous harmonic idioms of the Italian peninsula.
Өмір
Ол Флоренцияда дүниеге келген. 1505 жылы, шамамен 13 жасқа толған кезде, ол Флоренциядағы С. Аннунциата шіркеуінің хорына қосылды, онда оның ұстазы Медичи отбасының көрнекті композиторы Бартоломео дельи Органи болды. Лайолл кейіннен ұстазының сіңлісі Маддалена Аригиге үйленді. 1518 жылы Флоренциядан кетіп, 1521 жылы Лионға қоныстанды. Флоренцияда ол сондай-ақ мүсінші Бенвенуто Челлиниге музыка сабақтарын берді, ол оны керемет органшы, музыкант және композитор деп атады. Лайолл өмірінің соңына дейін Лионда тұрды, бірақ Флоренцияда көптеген достарын сақтап қалды, олардың ішінде 1521 жылы Медичилерді құлатуға сөз байластырған бірнеше адам болды. Қастандық сәтсіз аяқталғаннан және Медичилердің кінәлілерді анықтағаннан кейін, заговоршылар Флоренциядан қашып, Лайоллдың Лиондағы үйінде паналады, ол оларды қудалаудан қорғап ала алды. Келесі сот процесінде олардың барлығы қатысқан жоқ деп танылды, бірақ Лайолл айыптаудан құтылды; мұның себебі белгісіз, бірақ ол ешқашан Флоренцияға оралмады. Лиондағы міндеттеріне Нотр-Дам де Конфорт соборында орган ойнау кірді; сонымен қатар ол сол жердегі бірнеше баспа ұйымдары үшін музыка жазып, өңдеді. Оның жақын серіктестерінің бірі Пьер Аттайннан кейін Франциядағы ең танымал баспагер Жак Модерн болды. Лайоллдың көптеген музыкалық шығармалары Модерн баспасында жарық көрді, бірақ олардың көп бөлігі уақыт өте келе жоғалып кетті. Лайоллдың 1540 жылы қайтыс болғаны мүмкін, бірақ оның өлімі мен жерленгені туралы ешқандай жазба қалмаған. 1540 жылы оның өліміне арналған аза тұру жарияланды, сондай-ақ Лайоллдың соңғы шығармалары да сол жылы жарық көрді.
He was born in Florence. In 1505, around the time of his 13th birthday, he joined the choir of the church Ss. Annunziata in Florence, where his teacher was the distinguished composer to the Medici family, Bartolomeo degli Organi. Layolle eventually married his teacher's younger sister in law, Maddalena Arrighi. In 1518 he left Florence, settling in Lyon in 1521. While in Florence he also served as a music teacher to sculptor Benvenuto Cellini, who referred to him as a superb organist, musician, and composer. Layolle remained in Lyon for the rest of his life but retained a number of friends in Florence, including several men who conspired to overthrow the Medici in 1521. After the failure of the plot and the uncovering by the Medici of the perpetrators, the conspirators fled Florence, finding refuge in Lyon with Layolle, who was able to shelter them without fear of prosecution. In the subsequent trial they were all condemned in absentia, but Layolle escaped censure; the reason for this is not known, but he never did return to Florence. His duties in Lyon included playing the organ at the cathedral of Notre Dame de Confort; in addition, he composed and edited music for some of the printing organizations there. One of his close associates was Jacques Moderne, the second best known printer in France after Pierre Attaignant. Much of Layolle's music was published by Moderne, but much of it has since been lost. The 1540 date of Layolle's death is probable, but no death or burial records remain. A lament on his death was published in 1540, and Layolle's last compositions were also published in that year.
Музыка
Лайоллдың музыкасының көп бөлігі жоғалған болса да, қалғандары көбінесе прогрессивті стильде, әуенді және ұқыпты жасалған. Оның қасиетті музыкасының көп бөлігі Moderne басылымында жарияланды, бірақ 61 мотет пен кем дегенде үш мессаның бірде-бір көшірмесі сақталмаған. Ол франко-фламанд және итальяндық стильдерді біріктірген алғашқы композиторлардың бірі болды. 16 ғасырдың басына дейін полифониялық қасиетті музыканың көп бөлігі солтүстік авторлармен жазылса, итальяндықтар көбінесе жеңіл халықтық формаларға және лауда спиритуал сияқты ерекше итальяндық формаларға ден қойды; алайда 16 ғасырдың басында Лайолле сияқты туған итальяндық композиторлар, кейін Костанцо Феста, солтүстік полифониялық стилін итальяндық гармониялық және тональдық ерекшеліктермен біріктіре бастады, бұл бірігу нәтижесінде Палестрина мен Лассустың музыкалық стилі қалыптасты. Оның мадригалдарының екі кітабы сақталған, бірақ ол оларды "канцони" деп атаған. Олардың кейбіреулері итальян тілінде, ал кейбіреулері француз тілінде, және итальяндық мадригалға қарағанда заманауи шансонмен жақын байланыста. Оның жазған мадригалдарының бірі, Lasciar il velo, Еуропада кеңінен танымал болды және көптеген географиялық тұрғыдан шашыраған көздерде, вокалдық шығарма ретінде де, аспаптық ноталар түрінде де кездеседі.
While much of Layolle's music is lost, that which remains is generally progressive in style, melodic, and finely crafted. Most of his sacred music was published by Moderne, however, no copies remain of 61 motets and at least three masses. He was one of the first composers to blend the Franco Flemish and Italian styles. Prior to the early 16th century, most polyphonic sacred music was written by northerners, and Italians focused mainly on the lighter secular forms, and some uniquely Italian forms such as the laude spirituale; however in the early 16th century native Italian composers such as Layolle, and later Costanzo Festa, began to blend the northern polyphonic style with the Italian harmonic and tonal idioms, a blending which eventually resulted in the musical style of Palestrina and Lassus. Two books of madrigals have survived, although he called them "canzoni". Some are in Italian and others in French, and more closely related to the contemporary chanson than the Italianate madrigal. At least one of the madrigals he wrote, Lasciar il velo, became hugely popular in Europe and appears in many geographically scattered sources, both as a vocal piece and in instrumental transcription.