Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Протестанттық тармақ
Protestant denomination
Біріккен евангелистік лютеран шіркеуі (көбінесе Біріккен шіркеу деп аталады) – лютерандар Еуропадан Америка Құрама Штаттарына келген кезде пайда болған көптеген тармақтардың бірі. Бастапқыда Біріккен Даниялық евангелистік лютеран шіркеуі деп аталған Біріккен шіркеу 1960 жылы басқа лютерандық топтармен бірігіп, 1988 жылға дейін болған Америкалық лютеран шіркеуін құрды.
The United Evangelical Lutheran Church (commonly known as the United Church) was one of the many denominations formed when Lutherans came to the United States from Europe. Originally known as the United Danish Evangelical Lutheran Church, the United Church merged with other Lutheran groups to form the American Lutheran Church in 1960, which endured until 1988.
Тарих
Америкадағы Даниялық евангелистік лютеран шіркеуінің қауымдастығы (немесе Блэр шіркеуі) 1884 жылы Американың Норвегиялық-Даниялық евангелистік лютеран шіркеуінің конференциясынан шыққан Даниялық мүшелер тобы құрған. Блэр шіркеуінің көптеген пасторлары Ішкі Миссияны қолдаған. Блэр шіркеуі Небраска штатының Блэр қаласында орналасқан. Солтүстік Америкадағы Даниялық евангелистік лютеран шіркеуі (немесе Солтүстік шіркеуі) 1894 жылы семинария президенті Кристиан Анкер және профессор Питер Соренсен Виг, сондай-ақ бірқатар пасторлар мен қауымдар теологиялық айырмашылықтарға байланысты Америкадағы Даниялық евангелистік лютеран шіркеуінен кеткен кезде құрылды. Бұл екі шіркеу 1896 жылы Миннеаполисте бірігіп, Біріккен Даниялық евангелистік лютеран шіркеуін құрды (Бұл жаңа шіркеу Біріккен шіркеу деп белгілі болғанмен, "Блэр шіркеуі" деп те атала берді). Біріккен шіркеу тез арада Небраска штатының Блэр қаласындағы білім беру жүйесін құрды. Оның орталық бөлігі – пасторларды даярлауға арналған Троица семинариясы болды. Троица семинариясын Дана мектебі қолдады. Дана мектебінің бастапқы мақсаты болашақ пасторларға семинарияға дейінгі білім беру, ал қауымдағы басқаларға орта білім беру болған. Мектеп ақырында екі жылдық колледжге, содан кейін төрт жылдық колледжге айналды, қазір ол Дана колледжі деп аталады. 1946 жылы Америкадағы Даниялықтардың екінші және үшінші буыны американдық мәдениетке сіңе бастағанда, шіркеудің ресми атауынан "Даниялық" сөзі алынып тасталды. 1960 жылы Біріккен шіркеу этникалық неміс және норвегиялық шіркеулермен бірігіп, Америка лютеран шіркеуін құрды. 1959 жылы, ALC-ге қосылуына дейін Біріккен шіркеуде 197 пастор, 164 қауым және 66 623 мүше болды. 1988 жылы Америка лютеран шіркеуі Америкадағы ең ірі лютеран конфессиясы – Америкадағы евангелистік лютеран шіркеуінің құрамына кірді. Бірлесу нәтижесінде Троица семинариясы есігін жауып, Вартбург теологиялық семинариясының бөлігіне айналды. Блэрдегі Дана колледжі 2010 жылы жабылғанға дейін ЕОАК колледжі болып қала берді.
The Danish Evangelical Lutheran Church Association in America (or Blair Church) was formed in 1884 by a group of Danish members who left the Conference of the Norwegian Danish Evangelical Lutheran Church of America. Many of Blair Church pastors were supportive of the Inner Mission. The Blair Church was based in Blair, Nebraska. The Danish Evangelical Lutheran Church in North America (or North Church) was formed in 1894 when seminary president Kristian Anker and professor Peter Sørensen Vig, along with a number of pastor and congregations, left the Danish Evangelical Lutheran Church in America over theological differences. These two churches merged in 1896 in Minneapolis, Minnesota, to form the United Danish Evangelical Lutheran Church (in addition to being known as the United Church, this new church continued to be referred to as the "Blair Church"). The United Church quickly formed a system of education, centered in Blair, Nebraska. The center piece was Trinity Seminary, an institution designed for the training of pastors. Trinity was supported by the Dana School. The Dana School was originally intended to provide future pastors with a pre seminary education, and others in the community with a secondary education. The school eventually became a two year college, and then a four year college, now known as Dana College. In 1946, as the second and third generation of Danes in America started to merge into the American culture, the word "Danish" was dropped from the official name of the church. In 1960, the United Church merged with churches that were ethnically German and Norwegian to form the American Lutheran Church. In 1959, just before its merger into the ALC, the United Church had 197 pastors, 164 congregations, and 66,623 members. In 1988, the American Lutheran Church became a part of the largest Lutheran denomination in America, the Evangelical Lutheran Church in America. As a result of the merger, Trinity Seminary closed its doors, becoming a part of Wartburg Theological Seminary. Dana College in Blair continued to be a college of the ELCA until its closure in 2010.
Теология
XIX ғасырда Даниядағы лютерандар үш түрлі бағытқа бөлінді. Шіркеудің көптеген мүшелері теолог және гимн жазушы Н. Ф. С. Грунтвигтің идеяларын ұстанды. Тағы бір топ, Ішкі миссия деп белгілі болған, еуропалық пиетизмнің күшті ықпалында болды. Бұл топ Грунтвигтің идеяларына соншалықты қарсы болды ki, оларды көбінесе "Грунтвигке қарсылар" деп атады. Соңында, үшінші топ, Орталықшылдар деп танылған, екі топтың да идеяларын қосыстырып, шіркеуді біріктіруге тырысты. Біріккен шіркеу Ішкі миссия немесе Грунтвигке қарсы бағытқа берік тұрды. Біріккен шіркеуде жеке қасиеттілікке зор мән берілді, ал діни сакраменттер туралы аз сөз болды. Осы мән беру Біріккен шіркеудің "қапалы даниялықтар" немесе "қасиетті даниялықтар" деп танылуына себеп болды. Америкадағы басқа даниялық лютерандар көбінесе Копенгагенде білім алған пасторлар мен көшбасшыларды жақсы көретін болса, Біріккен шіркеу Грунтвиг теологиясының ықпалынан қашып, Америкада білім алған пасторларға жылдам көшті.
In the 19th century, the Lutherans in Denmark were divided into three different camps. Many in the church followed the ideas of the theologian and hymn writer N. F. S. Grundtvig. Another group, known as Inner Mission, was strongly influenced by European Pietism. This group was so opposed to the ideas of Grundtvig that they were often referred to as the "Anti Grundtvigians". Finally, a third group known as the Centerists attempted to keep the church together by incorporating ideas from both groups. The United Church fell firmly in the Inner Mission or Anti Grundtvigian camp. There was a strong emphasis on personal holiness in the United Church, and not much talk about the sacraments. This emphasis led to the United Church being known as the "sad Danes" or "holy Danes". While other Danish Lutherans in America tended to prefer pastors and leaders trained in Copenhagen, the United Church more quickly moved toward pastors trained in America in order to avoid the influence of Grundtvigian theology.