Кіріспе

Бактерияның түрі Heyndrickxia coagulans (бұрын Bacillus coagulans) – сүт қышқылын түзетін бактериялар түрі. Бұл түр 2020 жылы Weizmannia туысына, ал 2023 жылы Heyndrickxia туысына жіберілді.

Сипаттама

H. coagulans – шамамен 0,9 мкм х 3,0 мкм – 5,0 мкм өлшемі бар, грам-оң, каталаза-оң, спора түзетін, қозғалмалы, факультативті анаэроб таяқша бактериясы. Өсудің стационарлық фазасына өткен кезде грам-теріс сияқты көрінуі мүмкін. Өсуге қолайлы температура 50 °C (122 °F), ал төзімділік температура диапазоны 30–55 °C (86–131 °F) аралығында болады. IMViC сынақтарында VP және MR (метил қызыл) оң нәтижелерді көрсетеді.

Таксономиялық тарихы

Бұл түрді алғаш рет 1915 жылы Айова ауылшаруашылық тәжірибе стансасында Б. В. Хаммер Айова конденсаторында дайындалған сүтте қан ұюының себебі ретінде бөліп, сипаттады. 1935 жылы жеке оқшауланған және Бергей жүйелі бактериологиялық анықтамалығының бесінші басылымында Lactobacillus sporogenes деп сипатталған, ол Lactobacillus және Bacillus туыстарына тән қасиеттерді көрсетеді; оның Lactobacillaceae және Bacillaceae отбасылары арасындағы таксономиялық орны жиі талқыланды. Алайда, Бергейдің жетінші басылымында ол Bacillus туысына жіберілді. ДНҚ-ға негізделген технология морфологиялық және физиологиялық-биохимиялық қасиеттері ұқсас екі бактерия туысын ажырату үшін қолданылды. 2020 жылы алынған қосымша генетикалық деректер оның Bacillus туысының басқа өкілдерінен жеткілікті ерекшеленетінін көрсетті, нәтижесінде оны жеке туысқа көшіруге болады. Осының нәтижесінде ол Weizmannia туысының типтік түріне айналды. және АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасының Ветеринариялық медицина орталығы, сондай-ақ Еуропалық Одақ ветеринариялық мақсаттар үшін GRAS ретінде бекітті, ал AAFCO мал шаруашылығында тікелей берілетін микробтық препарат ретінде пайдалануға тізімге енгізді. Ол көбінесе ветеринариялық қолдануда, әсіресе шошқа, ірі қара мал, құс және креветкаларда пробиотик ретінде қолданылады. Адамдарда осы бактерияны қолдану туралы көптеген мәліметтер бар, әсіресе вагинальды флораны жақсарту, тітіркенішті ішек синдромымен ауыратын науқастарда ішкі ауыру мен ісінуді азайту және вирусқа қарсы иммундық жауапты күшейту үшін. Жануарлар зерттеулерінен алынған мәліметтер H. coagulans Clostridium difficile инфекциясынан туындаған диареяны емдеуге және қайталануын болдырмауға тиімді екенін көрсетеді. Сонымен қатар, жануарлармен жүргізілген зерттеулердің бірі оның склероздың бірнеше түріндегі қабыну процестерін өзгерте алатынын көрсетті. Бұл бактерияның бір штаммы тағамдық қоспа ретінде қауіпсіздігіне де баға берілді. Споралар асқазанның қышқыл ортасында белсендіріліп, ішекте өсіп көбейе бастайды. H. coagulans спора түзетін штаммдары кейбір елдерде антибиотиктер қабылдап жатқан науқастарға пробиотик ретінде қолданылады.

Маркетинг

H. coagulans көбінесе Lactobacillus sporogenes немесе "спора түзетін сүт қышқылы бактериясы" пробиотикасы ретінде сатылады, бірақ 1939 жылғы таксономиялық өзгерістерге байланысты бұл ескірген атау. H. coagulans L+ сүт қышқылын өндіргенімен, осы өнімдерде қолданылатын бактерия сүт қышқылы бактериясы емес, себебі Bacillaceae тұқымдасы сүт қышқылы бактерияларына (Lactobacillales) жатпайды. Сүт қышқылы бактериялары (Lactobacillus, Bifidobacterium) спора түзмейді. Сондықтан Lactobacillus sporogenes атауын пайдалану ғылыми тұрғыдан қате. 2023 жылғы H. coagulans атауы бұрынғы Bacillus coagulans атауындай кең таралған емес. Бұрынғы атау Прокариоттық кодекс бойынша қолдануға жарамды болып қалады.