Кіріспе
Бактериялардың филумы Бациллоталар (синонимі – Firmicutes) – бактериялардың филумы, олардың көпшілігі грам-оң жасуша қабырғасы құрылымына ие. 2021 жылы Firmicutes сияқты филумдардың атауларын өзгерту микробиологтар арасында әлі де даулы мәселе болып қала береді, олардың көпшілігі әдебиетте ұзақ жылдар бойы қолданылып келген бұрынғы атауларды пайдалануды жалғастыруда. "Фирмикуттар" атауы латын тілінен алынған, ол "қатаң тері" дегенді білдіреді, бұл осы филумдағы бактериялардың қалың жасуша қабырғасына сілтеме жасайды. Ғалымдар бұрын Firmicutes-ті барлық грам-оң бактерияларды қамтитын деп жіктеген, бірақ соңғы кезде оларды Actinomycetota-дан өзгеше, төмен G+C тобы деп аталатын туысқан формалардың негізгі тобы ретінде анықтады. Олардың дөңгелек жасушалары – кокк (жекеше кокк), немесе таяқша тәрізді пішіндері (бациллалар) болады. Кейбір Firmicutes, мысалы, Megasphaera, Pectinatus, Selenomonas және Zymophilus, грам-теріс боялуына себеп болатын тесікті псевдо-сыртқы мембранаға ие. Көптеген Bacillota (Firmicutes) құрғақшылыққа төзімді және экстремалды жағдайларда сақталып қала алатын эндоспоралар түзеді. Олар әртүрлі ортада кездеседі, ал топқа бірнеше маңызды патогендер кіреді. Бір отбасы – гелиобактериялар оттегізсіз фотосинтез арқылы энергия өндіреді. Бациллоталар сыра, шарап және сидрдің бұзылуында маңызды рөл атқарады.
The Bacillota (synonym Firmicutes) are a phylum of bacteria, most of which have gram positive cell wall structure. The renaming of phyla such as Firmicutes in 2021 remains controversial among microbiologists, many of whom continue to use the earlier names of long standing in the literature. The name "Firmicutes" was derived from the Latin words for "tough skin," referring to the thick cell wall typical of bacteria in this phylum. Scientists once classified the Firmicutes to include all gram positive bacteria, but have recently defined them to be of a core group of related forms called the low G+C group, in contrast to the Actinomycetota. They have round cells, called cocci (singular coccus), or rod like forms (bacillus). A few Firmicutes, such as Megasphaera, Pectinatus, Selenomonas and Zymophilus, have a porous pseudo outer membrane that causes them to stain gram negative. Many Bacillota (Firmicutes) produce endospores, which are resistant to desiccation and can survive extreme conditions. They are found in various environments, and the group includes some notable pathogens. Those in one family, the heliobacteria, produce energy through anoxygenic photosynthesis. Bacillota play an important role in beer, wine, and cider spoilage.
Сыныптар
Топ әдетте анаэробты Clostridia және міндетті немесе факультативті аэробты Bacilli болып бөлінеді. Филогенетикалық ағаштарда бұл екі топ парафилеттік немесе полифилеттік болып келеді, олардың негізгі туыстары – Clostridium және Bacillus та солай. Дегенмен, Bacillota тобының өзі, жалпы алғанда, монофилеттік немесе Mollicutes-ті есепке алмағанда парафилеттік деп саналады.
Клиникалық маңызы
Бацилоталар тышқан мен адамның ішек микробиомының шамамен 30% құрайды. Bacillota филумы ішек микробиотасының бір бөлігі ретінде энергияны қайта сіңіруге қатысы бар және потенциалды түрде диабет пен семіздіктің дамуымен байланысты болуы мүмкін. Сау адам ересектерінің ішегіндегі ең көп таралған бактерия – Faecalibacterium prausnitzii (F. prausnitzii), ол ішек микробиомының жалпы құрамының 5% құрайды және Bacillota филумының мүшесі болып табылады. Бұл түр семіздікке байланысты төмен деңгейлі қабынудың азаюымен тікелей байланысты. F. prausnitzii семіз балалардың ішегінде, семіз емес балаларға қарағанда, жоғары деңгейде кездеседі. Көптеген зерттеулерде Bacillota мөлшерінің артық салмақты адамдарда, жұқа денелі бақылау тобына қарағанда жоғары екені анықталды. Семіз пациенттерде Lactobacillus (Bacillota филумынан) жоғары деңгейде табылды және бір зерттеуде салмақ жоғалту диетасын ұстанған семіз пациенттердің ішегінде Bacillota мөлшерінің азайғаны байқалды. Тышқандардың диетасын өзгерту Bacillota мөлшерінің өзгеруіне әсер ететіні де көрсетілді. Батыс диетасымен (жоғары майлы/жоғары қантты) қоректенген тышқандарда Bacillota-ның салыстырмалы мөлшері, стандартты аз майлы/жоғары полисахаридті диетамен қоректенген тышқандарға қарағанда жоғары болды. Bacillota мөлшерінің жоғары болуы тышқандарда майлылық пен дене салмағының артуымен де байланысты. Атап айтқанда, семіз тышқандарда Mollicutes класы (Bacillota филумының ішінде) ең көп таралған. Егер Bacillota мөлшері жоғары семіз тышқандардың микробиотасы микробтан бос тышқандарға трансплантталса, микробтан бос тышқандар жұқа тышқандардың микробиотасымен трансплантталғандарға қарағанда айтарлықтай май жинады. Адам нәжісінен оқшауланған Christensenella (Bacillota, Clostridia класында) бактериясының болуы төмен дене массасы индексімен байланысты екені анықталды.