Кіріспе

Питриазис рубра пиларис – қызғылт-сары түсті, қабыршақтанған жалаңаш дақтармен және кератоздық фолликулярлық папулалармен сипатталатын созылмалы аурулар тобы. Симптомдарына теріде қызғылт-сары түсті (лат. rubra) дақтар, күшті қабыршақтану (лат. pityriasis), мазасыз қышу, қол-аяқ терісінің қалыңдауы және шаш түбірлерінің айналасындағы қалың дөңгелектер (лат. pilus – шаш үшін) жатуы мүмкін. Кейбір жағдайларда, бастапқы белгілерге аяқ-қолдар мен дененің басқа бөліктерінің ісінуі де кіруі мүмкін. PRP-нің клиникалық дамуы мен жақсару қарқыны әртүрлі болады. Қазіргі таңда PRP-нің нақты себебі немесе емделу жолы белгісіз. Бұл ауруды алғаш рет 1856 жылы Мари Гийом Альфонс Деверджи сипаттаған, сондықтан бұл жағдай Деверджи ауруы деп те аталады.

Жіктеу

Ұлыбританиялық доктор В. А. Д. Гриффитс 1980 жылдардың басында ПРП-ның алты түрін жіктеді. Қазіргі уақытта ПРП-ның себептері әлі белгісіз, ал симптомдарды анықтау қиын болуы мүмкін. Көбінесе, ПРП диагнозын дәл қою үшін бірнеше маманға кеңес сұралады. Дерматологтар ПРП-ның қалыптасқан және тұқым қуалайтын (отбасылық) түрлерін анықтаған және оларды медициналық журналдарда сипаттаған. Қалыптасқан түрінде көбінесе бірнеше жыл ішінде симптомдардың спонтанды немесе біртіндеп басылуы байқалады, бірақ ұзақ мерзімді симптомдар жылдар бойы сақталуы мүмкін. Тұқым қуалайтын түрі бала кезінде басталып, ересек шаққа дейін жалғасады. ПРП көбінесе 50 жастан асқан адамдарда дамиды, бірақ кез келген жастағы, нәсілдік және ұлттық топқа жататын адамдарға әсер етуі мүмкін. Әйелдер мен еркектер шамамен бірдей дәрежеде зардап шегеді.

Емдеу

Емоллиенттермен емдеу терінің жарылуы мен құрғақтығының белгілерін жеңілдетуге қолданылады. Ұйықтар алдында пластикалық окклюзия астында майлағыш құралдарды қолдану қол мен аяқтардағы қабыршақтарды кетіруге көмектеседі. Басқа да жергілікті емдеулерге: жеке кортикостероидтар немесе кератолитиктермен (мысалы, мочевина және D3 витаминінің аналогтары) біріктірілгендері жатады. Ең тиімді терапия – ацитретин және изотретиноин сияқты оральды ретиноидтарды ұзақ мерзімді қолдану. Басқа тиімді жүйелік тәсілдерге: метотрексат, циклоспорин және кортикостероидтар кіреді. IL 23/IL 12-ні блоктайтын моноклональды антидене – устекинумабтың да тиімді болуы мүмкін екендігі туралы хабарламалар бар.