Итальяндық saltarello биі – ортағасырлық Еуропа сарайларында танымал болған, жылдам темптегі, секіріп билейтін музыкалық би. Тарихы, есімдері мен ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық музыкалық би
Italian musical dance
Сальтарелло – Италиядан шыққан музыкалық би. Ол туралы алғашқы мәліметтер 14-шы ғасырдың соңында немесе 15-шы ғасырдың басында Тосканадан шыққан, қазір Британ кітапханасында сақталатын қолжазбада кездеседі. Ол әдетте жылдам үш өлшемді ырғақта орындалған және итальян тіліндегі "saltare" ("секіру") етістігінен шыққан ерекше секіру қадамымен аталған. Осы ерекшелігі неміс тіліндегі Hoppertanz немесе Hupfertanz ("секіріп билеу") атауының да негізі болып табылады; басқа атауларына француз тіліндегі pas de Brabant және испан тіліндегі alta немесе alta danza жатады.
The saltarello is a musical dance originally from Italy. The first mention of it is in Add MS 29987, a late fourteenth or early fifteenth century manuscript of Tuscan origin, now in the British Library. It was usually played in a fast triple meter and is named for its peculiar leaping step, after the Italian verb saltare ("to jump"). This characteristic is also the basis of the German name Hoppertanz or Hupfertanz ("hopping dance"); other names include the French pas de Brabant and the Spanish alta or alta danza.
Тарих
Солтарельо ортағасырлық Еуропа сарайларында кең танымал болды. 14 ғасырда «солтарельо» сөзі нақты бір би қадамын (соңғы немесе бастапқы уақытта секірумен жасалатын қос қадам) және музыка өлшемін (шапшаң үштік) атауға айналды, олардың екеуі де көптеген хореографиялық билерде кездеседі. Тек солтарельо қадамы мен өлшемінен тұратын билер 15 ғасырғы итальяндық би нұсқаулықтарында импровизацияланған билер ретінде сипатталған. (Солтарельо биін алғаш зерттеген еңбек – 1465 жылғы Антонио Корнаццаноның еңбегі.) Осы қадам мен өлшемнің толық және егжей-тегжейлі сипаттамасы Мадридтегі «Academia de la Historia» архивіндегі 16 ғасырғы қолжазбада кездеседі. Сол дәуірде солтарельо биін маскировка кезінде ер адам киіміндегі әйелдер билеген. Солтарельо Германияда квадрнария биіне бастап, кейін Италияда солтарелло Тедеско (неміс солтареллосы) пайда болды. Бұл «неміс солтареллосы» итальяндық нұсқасына қарағанда екі уақытты өлшемде болды және төменгі уақыттан басталып, квадернари деген атпен де белгілі болды. 1540 жылы Ханс Нойзидлер «Hupff auff» (кіріспелік секіру) деген атпен итальяндық биді жариялады және оны жақша ішіндегі қосымша атаумен белгіледі: «saltarella».
The saltarello enjoyed great popularity in the courts of medieval Europe. During the 14th century, the word saltarello became the name of a particular dance step (a double with a hop on the final or initial upbeat), and the name of a meter of music (a fast triple), both of which appear in many choreographed dances. Entire dances consisting of only the saltarello step and meter are described as being improvised dances in 15th century Italian dance manuals. (The first dance treatise that dealt with the saltarello was the 1465 work of Antonio Cornazzano.) A clearer, detailed description of this step and meter appears in a 16th century manuscript in Madrid's Academia de la Historia. During this era, the saltarello was danced by bands of courtesans dressed as men at masquerades. The saltarello gave birth to the quadernaria in Germany, which was then fused into the saltarello Tedesco (German saltarello) in Italy. This "German saltarello", in contrast to the Italian variety, was in duple time and began on the downbeat, and was also known by the name quaternary. In 1540, Hans Neusidler published an Italian dance under the name Hupff auff (introductory skip), and identified it with a parenthetical subtitle: "saltarella".
Халық биі ретінде
Тусканадағы сарай биі болғанымен, saltarello laziale Лационың әдеттегі итальяндық халық биіне айналып, Монте-Тестаччодағы карнавал және шарап тойларында Римнің сүйікті дәстүріне айналды. 1831 жылғы Рим карнавалын көргеннен кейін неміс композиторы Феликс Мендельсон осы биді өзінің шедеврлерінің бірі – итальяндық симфонияның финалына қосты. Солтүстіктегі saltarello-ның жалғыз мысалы – Романьяның saltarello romagnolo-сы. Saltarello әлі де Оңтүстік-Орталық Италияның Абруццо, Молизе (бірақ бұл екі аймақта атау әйелдік санмен келеді: Saltarella), Лацио және Марке аймақтарында танымал халық биі ретінде ойналады. Би көбінесе зампонья сыбызғысымен немесе органеттода, диатоникалық түймелі аккордеонның бір түрінде орындалады және тамбурелло немесе қол барабанымен сүйемелденеді.
Although a Tuscan court dance in origin, the saltarello laziale became the typical Italian folk dance of Lazio and a favorite tradition of Rome in the Carnival and vintage festivities of Monte Testaccio. After witnessing the Roman Carnival of 1831, the German composer Felix Mendelssohn incorporated the dance into the finale of one of his masterpieces, the Italian Symphony. The only example of a saltarello in the North is saltarello romagnolo of Romagna. The saltarello is still a popular folk dance played in the regions of southern central Italy, such as Abruzzo, Molise (but in these two regions the name is feminine: Saltarella), Lazio and Marche. The dance is usually performed on the zampogna bagpipe or the organetto, a type of diatonic button accordion, and is accompanied by a tamburello or hand drum.
Ортағасырлық сальтарелли
Ортағасырлық итальяндық сальтареллоның басты дереккөзі – Тоскана қолжазбасы Add MS 29987, ол 14 ғасырдың соңы немесе 15 ғасырдың басында жазылған және қазір Британ кітапханасында сақтаулы. Осы төрт ерте сальтареллоның музыкалық формасы эстампиеге ұқсас. Дегенмен, олардың метрлері әртүрлі: екеуі толық емес сенарияда, ал екеуі кватернарияда. 1430 жылдарға дейін ешқандай би қимылы сақталмаған, сондай-ақ осы төрт бидің кейінгі сальтареллолармен байланысы бар-жоғы белгісіз.
The principal source for the medieval Italian saltarello is the Tuscan manuscript Add MS 29987, dating from the late 14th or early 15th century and now in the British Library. The musical form of these four early saltarelli is similar to that of the estampie. However, they are in different metres: two are in senaria imperfecta, and two in quaternaria. No choreographies survive from before the 1430s, and it is not clear that these four dances have any relationship to later saltarelli.