Банат муниципалитеті: тарихы мен өмірі

Банат, Филиппин: Ілео провинциясының балықшылық және ауылшаруашылық муниципалитеті. 33,376 халқы, өнімдері: күріш, қант қамысы, теріс өнімдер. Ginamos және Kasag-қа танымал.

20 мин оқу

100%

Дереккөз: Banate, Iloilo — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Банате муниципалитеті (,) – Филиппиннің Илоило провинциясындағы 4-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 33 376 адамды құрайды. Бұл қала негізінен балық шаруашылығы және ауыл шаруашылығымен айналысады, аумағының көп бөлігінде күріш, қант қамысы, көкөністер, бұршақ, кокос және банан егіледі. Банате Касаг (тартылған шабақ), криль немесе исіркек пастасы (гинамос) және жергілікті кәсіпкерлер провинция орталығына, жағалаудан алшақ жатқан қалаларға, тіпті Манилаға дейін алып сататын таза балықтарымен әйгілі.

Банат жаулап алу алдындағы кезеңде

Банаттағы елді мекеннің тарихы көне заманға дейін барып жетеді. Ол Маджа Конфедерациясының ежелгі ұйымдастырылған аймақтарының бірі болған, өйткені Панай аралында (көне Борнеолық көшіп келушілер бұл аралды «Мадья» деп те атаған), испандықтар аралға келген кезде осы аймақты тапқан. Испан миссионерлері оны колонизацияның алғашқы кезеңдерінде Бобог деп білген. Испан Августин тарихшысы Фрай Гаспар де Сан-Агустин, Думангас және аралдың басқа да жағалау қалалары туралы айта келіп, бұл жерде ежелгі заманда бүкіл Панай аралындағы ең беделді ақсүйектерге ие болған князьдық және сауда орталығы болғанын жазады. Бобог (Банат), Араут, Анилао және Хапитан – Панайдағы ежелгі жағалау цивилизацияларының арасында болған. Суматра аралында (қазіргі Индонезия), Оңтүстік-Шығыс Азияның көп бөлігіне әсер еткен күшті ежелгі теңіздік Малай империясының қоныс салушылары шамамен 600 жылы, Оңтүстік-Шығыс Азия архипелагының оңтүстігіндегі Сулавеси аралынан көшіп келудің екінші толқыны кезінде Банатқа келді деген теориялар бар. Бірінші кезекте, Илоилоның солтүстік бөлігіндегі Эстансия қоныстанды. Кейбір көшіп келгендер Батад, Баласан және Карлес қалаларына көшті. Содан кейін Ажуй қоныстанды, және одан қауымдар қазіргі Консепсия және Сан-Дионисио аймағын мекендеуге тарады. Уақыт өте келе, Ажуй қауымдары Сара шағын ауылына қоныстанды. Сараның отбасылары Лемериге тарады. Басқа отбасылар Бобог (Банате-Вьехо) жағалауында қоныс тепті, және қазір Сан-Рафаэль деп аталатын тауға өтті. Кейбір отбасылар Жалауд өзенінің жанына қоныстанды. Тағы басқалары оңтүстікке қарай жылжып, Иронг-Иронгқа қоныстанды, соңында Огтонгқа жетті. Бұл тәуелсіз жағалау елді мекендері балық аулаумен айналысып, өзендерге жақын орналасқан. Алайқайған және Бубуг (Бобог) – бұл ежелгі қоғамға атын берген және болашақта испан халқының дамуына негіз болған алғашқы елді мекендердің бірі болды. Қызықтысы, Алайқайған – Банатта соңғы жылдары ғана «Тапукал» (туған ағаштың қабығында ысталған криль немесе шағын креветка) өндірілген жалғыз жер. Бұл дәмді тағам тек Банатта ғана кездеседі.

The settlement in Banate is of ancient origin. It was among the ancient organized territories of the Confederation of Madja as in Panay (also called by the ancient Bornean migrants, the island of "Madya as"), which the Spaniards found when they came to the Island. It was known to Spanish missionaries during the earliest dates of the colonization as Bobog. The Spanish Augustinian historian, Fray Gaspar de San Agustin, mentions it in an account about Dumangas and other coastal towns of the island, where in ancient times there was a principality and trade center that had the most illustrious nobility in the whole island of Panay. Bobog (Banate), Araut, Anilao, and Hapitan were among the ancient coastal civilizations in Panay. There are theories that settlers from the powerful ancient thalassocratic Malay empire based on the island of Sumatra, modern day Indonesia (which influenced much of Southeast Asia) arrived in Banate in around 600 A. D., during the second wave of migration from the Sulawesi Island of the southern archipelago of Southeast Asia. First, the most northern part of Iloilo, Estancia, was settled. Some migrants moved to Batad, Balasan and Carles. Then, Ajuy was settled, and from there communities spread to inhabit the present Conception and San Dionisio area. In time, communities of Ajuy spread upland to populate the hamlet of Sara. The families of Sara spread to Lemery. Other families inhabited the coast of Bobog (Banate Viejo), and traversed the mountain now called San Rafael. Some families settled near the River Jalaud. Others moved further South and settled in Irong irong and finally stopped at Ogtong. These independent coastal settlements were engaged in fishing, and settled near rivers. Alakaygan and Bubug (Bobog), which gave its name to the ancient society and where the future Spanish population would develop, were among the first settlements established by the Malays in Panay. As a side note, Alakaygan is the only place in Banate where, until recent years, Tapukal (krill or hipon smoked in the bark of a native tree) was produced. It is a delicacy that can be found only in Banate.

Қаланың атауының шығу тегі

Панай христиандастырыла бастағанда, Бобог Думангас августиндік шіркеуі мен монастырының визитасы болған. Гаспар де Сан-Агустин өзінің «Conquistas de las Islas Filipinas» (1565–1615) кітабында осы қаланың бар екенін айтқан. Қала тұрғындарының пікірінше, қаланың қазіргі аты аймақтағы көптеген Бангате ағаштарымен байланысты. Жергілікті аңыз бойынша, испандықтар келгенде Банаттың барлық тұрғындары қауіпсіздік үшін қашып кеткен. Бірақ, бір қарт адам қашып үлкермей қалды, себебі ол өте қарт және әлсіз болған. Сол кезде жаңбыр жауып тұрды. Сондықтан қарт адам Бангате ағашының астына тығынды, кейін испан офицері оны сол жерден табады. Ақтөс адам жергілікті тұрғынға: «Come se llama esto pueblo?» – «Осы елдің аты кім?» деп сұрады. Қарт адам не деу керегін білмей, ағаштың атын айтып, жауап берді: «Бангате». Испандық қарттың не деп күңкілдегенін түсінбегендіктен, «Банат» деп естігендей болды. Бұл аңыз қаншалықты абсурд болса да, адамдар қалаларының атын неге Банат деп қойғанын сұрағанда осылай түсіндіреді. Шындығында, «Бангате» ағаштары әлі де муниципалитет шегінде көптеп кездеседі.

Банат колониялық кезеңнің басында

Бобог өзінің тарихының алғашқы кезеңінде христиандық қоныс және Думангастың визитасы ретінде Әулие Иоанн Евангелисттің қамқорлығына ие болды. 1700 жылдардың басында испандықтар оны "Банате Вьехо" деп атады. Иезуит миссионері Фр. Мурилло Веларде жасаған және 1734 жылы Манила қаласында жарияланған Филиппин картасында Банате Вьехо аралдың ежелгі қалаларының бірі ретінде көрсетілген. Испандықтар қаланың ерте испан тіліндегі атына қосымша ретінде қолданған "Вьехо" сөзі Банаттың ежелгі тарихына нұсқайды. Әке Хуан Фернандес Банаттың 1763 жылы муниципалитет ретінде ресми түрде құрылғанын айтады. Сол кезде Синабаан елді мекені оның визитасы болып қосылды. Августин орденінің жеке анықтамасында 1763 жылдың 31 қазанында Фр. Алехандро Ариас қаланың викарийі болып тағайындалды. Жағалауда орналасқан және балыққа бай сулары бар Бобог өркендеуге табиғи мүмкіндіктерге ие болды. Дегенмен, ол жаулаушылардың да назарында болды. 1764 жылы Минданаодан келген моролардың шабуылы мен тонауы салдарынан көптеген адамдар қаланы тастап кетті. Сол жылы Тайабас портында моро пираттарына түскен қаланың діни қызметкері, сонымен қатар Гимбал приходтық діни қызметкері Р. П. Фрай Ариас, О. С. А., осы шабуылдан қашуға тырысқанда тұтқынға алынып, кейін жаулаушылар оны өлімге кесті. Кейін ол өзінің teniente de justicia-сымен визита статусын алды және 1843 жылға дейін азаматтық және рухани басқару мәселелерінде Баротак Нуэвоға тәуелді болды, содан кейін қайтадан тәуелсіз муниципалитет деп жарияланды. 1797 жылы Дон Сантьяго Салаверрияның басшылығымен жасалған Панай картасында үш тас құрылыс ерекше көзге түседі (суретті қараңыз). 1800 жылдардың басында испандықтар Банаттың жергілікті тұрғындары моро пираттарынан қорғану үшін салған мықты бекіністерінің арқасында пайда тапқанын атап өтті. Осы тиімді жағдайдың арқасында қала қысқа мерзімде қайтадан дами бастады. Испан бақылаушылары Банаттың жақын арада маңызды қалаға айналатынын болжады. Ол жақсы желдетіліп, денсаулыққа пайдалы климатқа ие болды. Үйлер қарапайым болғанымен, қауым моро шабуылдарынан қорғану үшін жеткілікті қорғанысқа ие болды. Халықтың негізгі кәсібі – егіншілік болды. Банат шығанағынан мол улов алынатындықтан балық аулау да маңызды рөл атқарды.

Bobog, in the early part of its history as a Christian settlement and a Visita of Dumangas, was placed under the advocation of St. John the Evangelist. In the early part of the 1700s, it was called "Banate Viejo" by the Spaniards. A map of the Philippines, made by the Jesuit priest Fr. Murillo Velarde and published in Manila in 1734, shows Banate Viejo among the ancient towns of the island. The appellative "Viejo", which the Spaniards attached to the early hispanized name of the town, indicates the ancient origin of Banate. Fr. Juan Fernandez says that Banate was formally established as a municipality in 1763. By then, it acquired as its Visita the settlement of Sinaba an. In a private definitory of the Augustinian Order, on 31 October 1763, Fr. Alejandro Arias was appointed as Vicar for the town. Being a coastal village with a rich fishing ground, Banate is naturally inclined to flourish. However, it was also a natural target to invaders. In 1764, many people would leave the town because of a disastrous incursion and pillage of the Moros from Mindanao. R. P. Fray Arias, O. S. A., the town's priest who was at the same time the parish priest of Guimbal, was escaping this raid when he was captured by Moro pirates in that year at the Port of Tayabas. Later, the invaders executed him. It later became a Visita with its own teniente de justicia, dependent to Barotac Nuevo for its civil and ecclesiastical government until 1843, when it was declared an independent municipality again. The three stone structures are prominent in the 1797 Map of Panay drawn under the direction of Don Santiago Salaverria, Teniente Coronel graduado de Batallon de Milicias de la Laguna de Bay, y Corregidor de la Provincia de Tondo (cf. Illustration). By beginning of the 1800s, the Spaniards noted that Banate profited from the benefit of its good bastions that the native residents built to defend themselves from the moro pirates. Because of this advantageous situation, in a short time, the town was developing again. The Spanish observers foresaw that soon Banate would be a notable town again. It enjoyed good ventilation and healthy climate. Though the houses were of simple construction, but the community had good defenses to protect itself against the frequent Moro incursions. People were engaged in agriculture, which constituted their main occupation. Fishing was also a very important trade because of the abundance of the harvest from Banate Bay.

Қала мен приход ретінде құрылу

1843 жылы Банат муниципалитеті ретінде ресми түрде қайта құрылған күнді тіркейтін ешқандай құжат немесе заң актісі жоқ. Дегенмен, 1837 жылы қалада алғашқы рет лайықты түрде тағайындалған Губернадорсильо – Дон Феликс Бавиера болды деп атап өту керек. Сол кезде Баротак-Вьехо және Анилао Банат қаласының аумақтық юрисдикциясына кірді. Банат Побласионының бастапқы орны қазіргі Буларан деп белгілі жерде орналасқан. Қаланың айналасында өскен шағын шіркеу сол кезде жағалауға жақын болды. Сол маңайдан солтүстікке қарай қала зираты орналасқан. Базар үшін алғашқы шіркеу орналасқан жерге жақын жерде нипа және бамбуктан жасалған дұңғырлар салынды. XIX ғасырдың соңында қазіргі Рим-католик тас шіркеуі жақын маңдағы барангада салынды, ол кейіннен Побласион, яғни қаланың орталығы болды. 1843 жылы Банатқа уақытша приход пасторы Фрей Вилла келді. Әке Хуан Фернандес, O.S.A. айтқандай, ол Киелі Иоанн Баптистің қамқорлығымен тәуелсіз приход деп жарияланды. 1847 жылы Антик провинциясының басшысы болды, ал 1856 жылы денсаулығына байланысты Манилаға ауыстырылды. Банатта қызмет еткен діни қызметкерлердің тізімінде 1854 жылы қалаға келген келесі августиндік монахтан басқа ешкімнің аты жоқ. Банаттың алғашқы Губернадорсильосы тағайындалғаннан кейін он үш жыл өткен соң, генерал-губернатор Антонио Бланко 1850 жылдың 5 сәуірінде Анилаомен бірге Банатты тәуелсіз приход деп жариялады. 1854 жылы Банатта алғашқы толық уақытты приход пасторы Р.П. Фрей Николас Кальво, O.S.A. тағайындалды. Оның тұрақты болуымен қаланың приход мәртебесі расталды және келесі жылы (1855 жылы) генерал-губернатор Бланконың 1850 жылғы жарлығы іске асырылды, Банатты Киелі Иоанн Баптистің қамқорлығымен приход ретінде ресми түрде құрды. Сол жылы (1855) Маниладағы Ұлттық мұрағаттағы ресми жазбалар Банат губернаторы болып Капитан Дон Томас Хуаниконың сайланғанын растады, ал басқа да қала лауазымдарына: Д. Альфонсо Арройо – Primer Teniente, Пабло Бесенра – Segundo Teniente y Juez mayor de Ganados, Сабино Апасибль – Juez mayor de Sementeras, Клаудио Хуанико – Juez de Policia, Фабиано Баакис – Primer Alguacil, Тобиас Бакабак – Segundo Alguacil, Луис Банбено – Tercer Alguacil тағайындалды. Дон Томас Хуаниконың және 1855 жылы қаладағы басқа да лауазымды адамдардың сайлануы Банаттың пуэбло ретінде құрылуын одан әрі растады. Жақсы бекіністердің арқасында тұрғындар қаланың тиімді ішкі орналасуынан көбірек пайда көрді. Қалаға қайта қоныстанғаннан кейін көп ұзамай Банат күріш, қант, темекі және ананас талшығынан жасалған маталарға бай маңызды қауымдастыққа айналды, оларды әйелдер өндірді. Испан кезеңінде ол тас және ағаштан салынған. Оның ізбасары, ә. Мануэль Сантос 1883 жылы ағаштан жасалған монастырды салған. 1898 жылдың 28 қазанында Филиппин тәуелсіздігі үшін болған революция кезінде Банат (Испанияға адал болғандықтан) Хуан Мараинган басқаратын бүлікшілермен күлге айналдырылды, ол бандиттік топтардың немесе "агревиадос" (бойонг, пулахан және тулисанес) көшбасшысы болды, олар тұрақсыз кезеңді пайдаланып, испан күштеріне және қорғаны жоқ қалалар мен ауылдарға шабуыл жасады. Революционерлер бұл топтармен ынтымақтастыққа баруға құлық білдірді, бірақ кейіннен екі қозғалыстың арасындағы айырмашылықты анық көрсетті. Принсипалия басшыларының революционерлері мен агревиадос арасындағы қарым-қатынас сенімсіздік пен қақтығыспен сипатталды. Мартин Дельгадо, Ананияс Диокно және Леандро Фуллон сияқты революционерлердің пікірінше, агревиадос – қарапайым адамдар, діни фанаттар еді. Испания билігінің соңында Банатта 6 285 тұрғын болды. Олардың барлығы, 6 қытай тұрғынынан 5-інен басқа, католик дінін қабылдаған. Сол кезде 3 145 адам салық төледі ("de pago"), ал 256 немесе шамамен 12,29% салықтан босатылған немесе "de privilegio y gratis" (принсипалес) деп саналды.

There is no extant document or act of legislation recording the date of the formal reestablishment of Banate as a municipality in the year 1843. It could be noted, however, that the town had its first duly appointed Gobernadorcillo in the person of Don Felix Baviera, in 1837. Included within the territorial jurisdiction of the town of Banate during that time were Barotac Viejo and Anilao. The original site of the Poblacion of Banate was in what is now known as Bularan. The small Church there, around which the town grew, was then situated near the shore. Nearby, towards the North, the town cemetery was located. For the market place, nipa and bamboo shacks were constructed near the area where the first Church used to be. During the later part of the 19th century the present Roman Catholic stone Church was constructed in the adjacent barangay which subsequently became the Poblacion or the capital of the town. Fray Villa, the interim parish priest, came to manage Banate in 1843. According to Fr. Juan Fernández, O. S. A., it was declared an independent parish under the advocation of St. John the Baptist, as its titutlar. He was given charge of Antique in 1847, and was transferred to Manila for health reasons, in 1856. In the list of priests assigned in Banate, there is no other name between him and the next Augustinian friar who came to the town in 1854. Thirteen years after the first Gobernadorcillo of Banate was appointed, Governor General Antonio Blanco declared Banate as an independent parish on 5 April 1850, at the same time as that of Anilao. In 1854, R. P. Fray Nicolas Calvo, O. S. A., the first full time parish priest was assigned in Banate. With his stable presence, the town's status as a parish was confirmed and, the following year (in 1855), Governor General Blanco's decree of 1850 was implemented, formally erecting Banate as a parish under the patronage of St. John the Baptist. That year (1855), official records in the National Archives in Manila attest to the election of Capitan Don Tomas Juanico as Gobernadorcillo of Banate, and the following were the other town officials: D. Alfonso Arroyo Primer Teniente, Pablo Becenra Segundo Teniente y Juez mayor de Ganados, Sabino Apacible Juez mayor de Sementeras, Claudio Juanico Juez de Policia, Fabiano Baquisal Primer Alguacil, Tobias Bacabac Segundo Alguacil, Luis Banbeno Tercer Alguacil. The election of Don Tomas Juanico and other officials of the town in 1855 confirmed furthermore the implementation of Banate's erection as a pueblo. Because of the benefit of good bastions, the inhabitants benefited more and more from its advantageous internal situation. Within very short years after the resettlement of the town, Banate recovered to be a notable community with plenty of rice, sugar, tobacco, and pineapple fiber fabrics, which the women produced. It was made of stone and wood during the Spanish time. His successor, Fr. Manuel Santos, built the convent made of wood in 1883. On 28 October 1898, during the Revolution for Philippine Independence, Banate (which remained loyal to Spain) was reduced to ashes by the rebels under the ill mannered Juan Maraingan a leader of one of the bandit groups or "aggraviados" (boyongs, pulahanes, and tulisanes), who took advantage of the unsettled times to come down and attack the Spanish forces and unprotected towns and villages. The revolutionaries welcomed cooperation with these groups, but would later make a clear distinction between the two movements. The relationship between the Principalía led revolutionaries and the agraviados was marked by distrust and conflict. In the eyes of revolutionaries like Martin Delgado, Ananias Diocno, and Leandro Fullon, the agraviados were outcasts, religious fanatics. Towards the end of the Spanish rule, Banate had 6,285 residents. All of whom were baptized Catholics, except for 5 of the 6 Chinese residents. At that time, there were 3,145 persons paying tribute ("de pago"), and 256 or around 12.29% classified as exempted or "de privilegio y gratis" (principales).

Банатты евангелизациялаған испан монахтары

Парохиялық діни қызметкерлер испан үкімдігі кезінде Филиппин қалаларының өмірінде маңызды рөл атқарды. Олардың көптегені қоғамдық құрылыстарды салған және отарлаушы қалаларды қорғаған. Әрбір муниципалитетте өз шіркеуінің діни қызметкері болуы сол кезеңде оның мәртебесін арттырды. Банатта алғашқы діни қызметкер 1763 жылы пайда болды. Төменде колониялық дәуірде қалада қызмет еткен испандық августиндік монахтардың тізімі келтірілген: R. P. Fray Alejandro Arias, O. S. A. Бұл дін қызметкері Леон провинциясының Виллародриго қаласында дүниеге келген. Ол 1734 жылы он жеті жасында Вальядолид монастырына кірді. 1740 жылы Италондардың миссионері болды, ал 1744 жылы Порак, 1747 жылы Магалан және Тарлак, 1747 жылы Сан-Мигель-де-Маюмо, 1750 жылы Сан-Хосе-де-лос-Монтес, 1759 жылы Анилао және 1763 жылы Гимбаль мен Банатта министрлік қызмет атқарды. 1764 жылы Таябас портында моролар оны тұтқынға алып, өлтірді. R. P. Fray Bartolome Villa, O. S. A. (1843) 1817 жылы Астурия провинциясының Овьедо қаласындағы Кастаньедада дүниеге келген. 1832 жылы Колледж де Вальядолиде августиндік киімді киді. 1836 жылдың 4 наурызында король Изабелла II Филиппинде Евангелияны тарату үшін 23 басқа августиндік миссионерлермен бірге оған Корольдік мандат берді. Миссиялық тапсырманы алған кезде ол 21 жаста болды және әлі де субдиакондық орденнің теологы еді. Фрей Вилла 1836 жылдың қараша айында Филиппин аралдарына келді. Маниладағы оқуын аяқтағаннан кейін Висаяға барып, 1843 және 1847 жылдары Банат және Антик приходтарын басқарды. 1856 жылы Манилаға келді, Гапан қаласында ауруға байланысты демалыс алып, сол жылдың 2 мамырында (1856) қайтыс болды. R. P. Fray Nicolas Calvo, O. S. A. (1854) Паленсия провинциясының Вильясаррасино қаласының тумасы, Зоило мен Бенита Андрестің ұлы. Ол 1819 жылы дүниеге келген. 1844 жылы Colegio de Valladolid-те діни ант берді және Висаядағы Сан-Педро (1850), Банат (1854) және Игбарас (1858) приходтарына қызмет етті, 1861 жылдың 13 маусымында осы соңғы қалада қайтыс болды. Фрей Кальво 13 августиндік діни қызметкер мен 7 бауырластың арасында болды, олар 1845 жылдың 20 қаңтарында корольдік рұқсат алды. R. P. Fray Julián Alonso, O. S. A. (1859) 1833 жылы Вальядолиде дүниеге келді, Фелипе Бенисио Алонсо мен Патрисия Барриузоның ұлы. Жоғарыда аталған қаланың Colegio de los Agustinos-да діни міндеттемесін 1851 жылдың 13 мамырында қабылдады және королева Изабелла II-нің Корольдік мандатын алғаннан кейін, 1854 жылдың 25 қыркүйегінде (No. 131) 1855 жылы Филиппинде миссионерлік қызметін бастау үшін Манилаға көшіп келді. Мұнда ол діни қызметкер болып тағайындалды және көп ұзамай мойынсұнушылық оны Илоило провинциясына жіберді, онда ол 1859 жылы Банат және 1865 жылдан бастап 2 шілдеге дейін Баротак Нуэво қалаларын басқарды. R. P. Fray Eustaqiuo Torés, O. S. A. (1870) Фрей Эустакио Торес Вальядолид провинциясының Ольмедо қаласының тумасы, Немезио мен Лоренца Санцтың ұлы. Ол 1861 жылы Вальядолиде діни киімді алды, алғашқы анттарын 1862 жылы қабылдады және 1868 жылдың 26 маусымында, 23 жасында, орденде 6 жыл өткеннен кейін соңғы анттарын берді. Оның оқулары философия, теология және Канондық құқықтың I циклынан тұрды. R. P. Fray Manuel Santos, O. S. A. (1882) 1853 жылы Иглесиас (Бургос) қаласында дүниеге келген, Руперто Ан Бонифасио Гонсалестің ұлы. Ол 1870 жылдың 21 қыркүйегінде Колледж де Вальядолиде діни міндеттемесін қабылдады. 1873 жылдың 13 қарашасында Фрей Сантос және тағы 9 августиндік монахтар Филиппинге миссионерлік сапарға шығуға Бірінші испан республикасының үкіметінен рұқсат алды. Висаяда ол 1878 жылы Санта-Барбара приходтық діни қызметкерінің көмекшісі және 1883 жылдан 1889 жылдың 29 маусымына дейін Банат приходтық діни қызметкері болды (ол қалада ағаш приходтық ректорияны салған). R. P. Fray Lazaro Ramirez, O. S. A. (1890) Бұл діни қызметкер Бергюендада (Алава) дүниеге келген. 1879 жылы он жеті жасында Колледж де Вальядолиде монахтық өмірді қабылдап, 1886 жылы Филиппин архипелагына келді. Сол жылдың желтоқсан айында діни қызметкер болып тағайындалған ол Санта-Барбара қаласында панай диалектісін оқыды. Ол 1888 жылы Мина, 1890 жылы Банат, 1892 жылы Ажуи және 1895 жылдан 1898 жылға дейін Павия приходтарына қызмет етті. Ол Павиядан Құдайдың Рухына кенеліп, басқа ұлттарға Ізгі хабарды уағыздауға құштар болып, Хуннанның (Қытай) миссионерлік қызметіне аттанды. Ол Павияның әдемі шіркеуін салып, оны қасиетті ғибадатқа дайындады. R. P. Fray Agapito Lope, O. S. A. (1893) Ла Риохадағы Корнагоның тумасы. Ол 1859 жылдың 24 наурызында дүниеге келген. Ол өзінің алғашқы діни міндеттемесін 1877 жылдың 25 қазанында Колледж де Вальядолиде қабылдады. Жоғары тұрғандардың тапсырмасын орындап, ол Испаниядан Филиппинге келді, оның астанасына 1884 жылдың 10 қыркүйегінде жетті. Филиппинде, қалыпты оқуын аяқтағаннан кейін, ол Баротак Вьехо (1886), Сан-Мигель (1890), Банат (1892), Дингле (1893), Игбарас (1894) приходтарының діни қызметкері болып тағайындалды, Санто-Ниньо де Себу монастырының кітапханашысы (1895), Дуэнас приходтық діни қызметкері (1897) және Маасин приходтық діни қызметкерінің көмекшісі (сол жылдың қыркүйек айынан 1898 жылдың қарашасына дейін) болды. Ол 1900 жылдардың басында Испанияда қайтыс болды. Фрей Лопе жасаған Банаттағы приход пен оның халқының сипаттамасы, сондай-ақ шіркеу мүліктерін сипаттаған есеп туралы құжат Филиппиннің Вальядолид қаласындағы августиндік провинциясының Әулие Есімді монастырында сақтауда бар. Бұл құжат Ла Риохадағы Корнагода (испан монахының туған жері) жазылып, 1898 жылдың 4 тамызында қол қойылған. Құжаттың соңында Фрей Лопе Банаттың "ерекше тұрғындары" - Дон Эухенио Бадилья, Донья Кармен Бабан, Дон Марсело (Ла)Мадрид, Дон (Флоренсио) Виллалус, Донья Николаса Бадилья және Донья Аполония Бабан туралы айтады. R. P. Fray Bernardo Arquero, O. S. A. (1893) Ол 1864 жылдың 20 тамызында Толедо провинциясының Оканья қаласында дүниеге келген. Ол 1880 жылы Вальядолиде ант берді және Филиппин архипелагына келгеннен кейін 1881 жылы діни қызметкер болып тағайындалды. Ол 1889 жылы Дуэнас, ал 1893 жылдан 1898 жылға дейін Банат приходтарының діни қызметкері болды. Кейін ол Амазонка штаты мен диоцезінің Манаус семинариясында профессор болып қызмет етті (Бразилия). Оның есімі Банаттағы ең үлкен қоңырауға жазылған. Фрей Аркуэро 1897 жылдың 1 қаңтарында жасаған Илоило, Банаттағы Әулие Жан Креститель приходының статистикалық деректері мен тарихи ақпараты туралы қолжазбасы да белгілі. Құжат Филиппиннің Вальядолид қаласындағы августиндік провинциясының Әулие Есімді монастырының архивінде сақтауда.

The Parish Priests played important roles in the life of towns of the Philippines during the Spanish Regime. Many of them were the builders of public structures and defenses of colonial towns. Having its own parish priest added prestige to the status of a municipality during that period. Banate had its first priest in 1763. Below is the list of Spanish Augustinian Friars who served the town during the colonial era:

R. P. Fray Alejandro Arias, O. S. A. This religious was a native of Villarodrigo, province of Leon. He entered the convent of Valladolid in 1734, at the age of seventeen. He was a missionary of the Italones in 1740, and Minister of Pórac (1744), Magalan and Tarlac (1747), S. Miguel de Mayumo (1747), S. José de los Montes (1750), Anilao (1759), and Guimbál with Banate (1763). He was captured by the Moros in 1764, in the port of Tayabas, and was killed by them. R. P. Fray Bartolome Villa, O. S. A. (1843)

He was born in Castañeda in the Province of Oviedo in Asturias, in 1817. He received the Augustinian habit in the Colegio de Valladolid in 1832. On 4 March 1836, he was given the Royal Mandate by Queen Isabela II, together with 23 other Augustinian missionaries, to evangelize in the Philippines. He was 21 years old upon receipt of the mission order, and was still a theologian in the Order of sub deacons. Fray Villa arrived in the Philippine Islands in November 1836. After finishing his studies in Manila, he went to Visayas, where he held the parishes of Banate and Antique in 1843 and 1847 respectively. In 1856, he came to Manila and, taking sick leave in the town of Gapán, died on May 2 in the same year (1856). R. P. Fray Nicolas Calvo, O. S. A. (1854)

A native of Villasarracino, in the province of Palencia; son of Zoilo and Benita Andrés. He was born in 1819. He took his religious vows in the Colegio de Valladolid in 1844, and ministered the parishes of San Pedro (1850), Banate (1854) and Igbaras (1858) in Visayas, dying in this last town assignment, on June 13, 1861. Fray Calvo was among the 13 Augustinian priests and 7 friars in minors orders, who were given the Royal permission by Queen Isabela II, on 20 January 1845, to embark from the port of Santander, for Philippine mission. R. P. Fray Julián Alonso, O. S. A. (1859)

He was born in Valladolid in 1833; and son of Felipe Benicio Alonso and Patricia Barriuso. After having taken religious profession in the Colegio de los Agustinos of the aforementioned city on 13 May 1851 and, having received the Royal mandate of Queen Isabela II earlier, on 25 September 1854 (No. 131), he moved to Manila in 1855 to begin his missionary work in the Philippines. Here he was ordained a priest and, soon after, obedience destined him to go to the province of Iloilo, where he administered the towns of Banate in 1859, and Barotac Nuevo from 1865 to July 2, 1878, date of his death. R. P. Fray Eustaqiuo Torés, O. S. A. (1870)

Fray Eustaqiuo Torés was a native of Olmedo, Province of Valladolid; son of Nemesio and Lorenza Sanz. He received the religious habit in Valladolid in 1861, made profession of his first vows in 1862; and his final vows on June 26, 1868, at the age of 23 years, after 6 years in the Order. His studies include Philosophy, Theology, and Cycle I of Canon Law. R. P. Fray Manuel Santos, O. S. A. (1882)

He was born in Iglesias (Burgos) in 1853; son of Ruperto an Bonifacio González. He made his religious profession in the Colegio de Valladolid, on 21 September 1870. On 13 November 1873, Fray Santos and 9 other Augustinian friars received the permission of the Government of the First Spanish Republic, to embark for mission in the Philippines. In the Visayas, he served as associate of the parish priest of Santa Barbara in 1878, and parish priest of Banate, (in which town he built the wooden parish rectory) from 1883 to June 29, 1889, the day of his death. R. P. Fray Lazaro Ramirez, O. S. A. (1890)

This religious was born in Bergüenda (Alava). After embracing the monastic life in the Colegio de Valladolid in 1879 at the age of seventeen, he arrived in the Philippine Archipelago, already a deacon, in 1886. Ordained as a priest in December of this same year, he studied the Panay dialect in the town of Santa Bárbara. He served the parishes of Mina in 1888, Banate 1890, Ajui in 1892, and Pavia from 1895 to 1898. It was from Pavia where, full of the spirit of God and eager to preach the Gospel to the pagans, he went to the missions of Hun Nan (China) where he continued to work in such a glorious zeal. He finished building the beautiful church of Pavia and prepared it for sacred cult. R. P. Fray Agapito Lope, O. S. A. (1893)

Native of Cornago in La Rioja. He was born on 24 March 1859. He did his first religious profession in the Colegio de Valladolid, on 25 October 1877. Fulfilling the mandate of his superiors, he left Spain for the Philippines, to whose capital he arrived on 10 September 1884. In the Philippines, after completing his regular studies, he was assigned as parish priest of Barotac Viejo (1886), S. Miguel (1890), Bánate (1892), Dingle (1893), Igbarás (1894), Librarian of the convent of the Santo Niño de Cebú (1895), parish priest of Dueñas (1897) and associate of the parish priest of Maasin (from the month of September of that year until November 1898.) He died in Spain in the early 1900s. An extant document of the Report made by Fray Lope regarding the description of the Parish and its people, as well as describing the Church properties in Banate, exists in the custody of the Monastery of the Augustinian Province of the Most Holy Name of Jesus of the Philippines in Valladolid, Spain. The document, which was written and signed in Cornago, La Rioja (the hometown of the Spanish Friar) is dated 4 August 1911. At the end of the document, Fray Lope mentions the "vecinos distinguidos" (distinguished residents) of the Banate: Don Eugenio Badilla, Doña Carmen Baban, Don Marcelo (La)Madrid, Don (Florencio) Villaluz, Doña Nicolasa Badilla, and Doña Apolonia Baban. R. P. Fray Bernardo Arquero, O. S. A. (1893)

He was born in the town of Ocaña, province of Toledo, on August 20, 1864. He was professed in Valladolid in 1880, and was ordained a priest in the following year upon his arrival in the Philippine Archipelago. He was parish priest of Dueñas in 1889, and of Banate from 1893 to 1898. Afterwards he served as professor of the Seminary of Manaus, of the State and Diocese of Amazons (Brazil). His name is cast on the largest bell of Banate. Fray Arquero is also known for the manuscript he redacted on 1 January 1897, regarding the statistical data and historical information of the Parish of St. John the Baptist in Banate, Iloilo (Philippines)at the later part of the Spanish rule. The document can be found in the Archives of the Monastery of the Augustinian Province of the Most Holy Name of Jesus of the Philippines in Valladolid, Spain.

География

Банат Илоило қаласынан келген.

Демография

2020 жылғы санақта Банат, Илоилоның халқы 33 376 адамды құрады. 1995 жылғы халық және тұрғын үй санағы бойынша Банаттың жалпы саны 24 976 адамды құрады, бұл Фуэнтес (Банат пен Анилао арасындағы даулы ауыл) тұрғындары ескерілмегендегі көрсеткіш. Бірақ Фуэнтес ескерілген жағдайда, жалпы халық саны 25 597 адамға жетер еді. Банаттың халық санының орташа жылдық өсім көрсеткіші 1990-1995 жылдар аралығындағы халық санының өзгеруіне негізделгенде 1,21% құрайды. 2010 жылы қаланың халқы 29 543 адамға жетті.

Банат жерінің тұрғындары

Илоило провинциясындағы басқа ескі испан қалалары сияқты, Банате тұрғындарына да қала атынан басталатын BA, BAL, BAS сияқты әріптермен басталатын тегілер берілді. Осыған орай, бұрын пуэблоның бір бөлігі болған Баротак Виехо үшін де осы жағдай орынды, сондықтан екі қалада да ортақ тегі бар туыстар мен рулар кездеседі.

Үй шаруашылығы

1995 жылғы халық және тұрғын үй санағында (Фуэнтес кіреді) барлығы 4761 отбасы тіркелді, қалалық аймақтағы бір отбасының орташа мөлшері 6 адамды, ал ауылдық аймақта – 5 адамды құрады. Побласьон, Алакайган, Буларан, Кармело, Талокганган және Зона Сурдан тұратын қалалық аймақта барлығы 1653 отбасы болды. 12 ауылдық барангайдың барлығында 2908 отбасы тіркелді, олардың ішінде Сан-Сальвадорда ең көп отбасы – 480 үй шаруашылығы болды. Ауылдық аймаққа жататын 12 барангайдың халқы 15772 адамды құрады, бұл Банаттың жалпы халқының шамамен 62% -ы. Осы 12 барангайдың ішінде Сан-Сальвадорда ең көп халық (2380 адам немесе 9,31%), ал Фуэнтес (Банат пен Анилао арасындағы даулы барангай) ең аз халыққа ие, ол 621 адамды құрайды, бұл ауылдық халықтың 4% -ы. Мұның себебі кейбір тұрғындар өзін Анилао тұрғыны деп есептейді.

Халық тығыздығы

Банаттың ауданы 5,240.849 және 1995 жылғы мәлімет бойынша халқы 25,597 адамды құрайды. Жалпы муниципалды тығыздығы 500 адам/км² шамасында. Қалалық тығыздық 1600 адам/км², оның ішінде Буларандағы тығыздық ең жоғары – 15700 адам/км². Ал ауылдық жерлерде халық тығыздығы 300 адам/км²-ге жетеді. Болжам бойынша, он екі (12) жыл ішінде (1999–2010 жылдары) муниципалды жалпы халық тығыздығы 500-ден 600 адам/км²-ға дейін артады.

Жас-жік бойынша үлестірілуі

1995 жылы 25 597 адамның арасында 12 949 немесе 50,59% еркек болды, ал 5-9 жас аралығындағылардың саны ең көп – 1743 адам (немесе 13%). Ең төмен үлеске 85 жастан асқандар (30 адам немесе 0,23%) ие. Әйелдердің саны 12 648 адамды құрады, бұл 49,41%-ға тең, ал 5-9 жас аралығындағылардың саны ең көп – 1649 адам (немесе 13%). 85 және одан жоғары жастағы әйелдердің саны 48 адамды құрайды, бұл 0,38%-ға тең. 1995 жылғы халық санауының мәліметтері бойынша, ерлер мен әйелдердің арақатынасы 102:100-ге тең.

Дін

1990 жылғы деректерге сүйенсек, Банатенхонның көпшілігі римдік католиктер (16 338 немесе 70%); екінші ең көп мүшесі бар дін – Аглипайандар немесе Филиппин Тәуелсіз Шіркеуінің мүшелері (5057 немесе 22%); халықтың 3% құрайтын 750 протестант бар; Iglesia ni Kristo-да 203 адам немесе халықтың 1% қатысады; ал Филиппин Біріккен Шіркеуі, Ехоба куәгерлері, Жетінші күн адвентистері, мұсылмандар және басқа да діни секталардың мүшелері 1012 адамды құрайды, бұл жергілікті халықтың 4% болады.

Неке туралы статистика

10 жастан асқан халықтың көбірек бөлігі жалғыз (49,32%) күйінде, үйленгендерден (45,75%) көп. Шамамен 3,73%-ы жесір, 0,37%-ы ажырасқан, ал 0,82%-ы заңды емес одақта және мәлімделмеген. Үйленбеген ер адамдардың саны үйленгендерге қарағанда (4174) көп (4840). Ересек әйелдер арасында үйленгендердің үлесі үйленбегендерге қарағанда жоғары (4253 немесе 23,09%) (4245 немесе 23,05%).

Тіл

Банатта тұратын адамдардың көпшілігі – хилигайнонда сөйлейді, олар халықтың 99,54% құрайды, ал қалған 0,46% басқа висай диалектілерінде сөйлейді. Ағылшын және тагалог тілдері де түсініледі және қолданылады, сонымен қатар мектептерде, бизнесте және мемлекеттік органдардың күнделікті іс-әрекеттерінде пайдаланылады. Банатенхон хилигайнонда сөйлеген кезде, басқа жерлерден келген адамдар оның акцентін оңай аңғарады, көбінесе Банатенхонды думангасанон деп қате жібереді. Айналасындағы қалалардың ішінде тек Банат және Думангас таза хилигайнонда сөйлейді, ал басқа қалалардың ана тілі – кинарайа тілі.

Еңбек күші

1990 жылы жұмыс күші 13 643 адамды құрады, бұл жалпы халықтың 57%-ына тең. Олардың ішінде 6 747-сі немесе 49,45%-ы ер адамдар, ал 6 896-сы немесе 50,55%-ы әйелдер, олардың жасы 15 жастан жоғары. 13 643 адамның 7 886-сы тұрақты жұмыспен қамтылған. Олардың 5 239-ы ер адамдар, 2 647-сі әйелдер. Халық санының болжамды өсім қарқыны 1995 жылдан 2010 жылға дейін 1,21% құрайды. Бұл муниципалитет үшін қосымша жұмыс күшінің пайда болуын білдіреді, оны тиімді пайдаланса, Банат қаласына максималды кіріс әкелуге мүмкіндік береді. Он екі жылдық кезеңде (1999–2010 жж.) жұмыс күші 18 683 адамға жетеді, оның 11 527-сі экономикалық жағынан белсенді жұмыс күші (15 жастан асқандар) болады.

Экономикалық тәуелділік көрсеткіші

1995 жылға сәйкес, 15 жасқа дейінгі және 64 жастан асқан жалпы саны 10 711 адам тәуелділер деп есептеледі; 14 625 адам 15–65 жастағы еңбекке қабілетті халыққа жатады. Осылайша, 10 жұмыс істейтін адамға 7 тәуелді адам шақпада.

Муниципальдік кірістер

Банат теңізден және егістік жерлерден табыс көздері бар, өте жан-жақты қала болғандықтан, 1995 жылдан 1999 жылға дейін 82 167 999,30 песо нақты табыс тапты. Қала табысының артуына муниципалитетке бөлінген қаражаттың, салықтың және операциялық табыстың өсуі себеп болды. Банаттың сауда және өнеркәсіп салаларында қарқынды дамып келе жатқанын байқауға болады.

Колониялық кезеңдегі ескерткіштер

Банат қаласын Минданао мұсылмандарының шабуылынан қорғайтын, жағалауда орналасқан үш тас бастион. Төменгі бөлігі (немесе қабырғалары) тастан салынған. Побласион елді мекенінен шамамен бес жүз метр қашықтықтағы зират; және "Камбанг бато" деп аталатын төбеге жақын тауға қарай созылатын жол бойында орналасқан, оны (бамбук) сабаудан жасалған қысқа қоршау қоршап тұрды.

Сан-Хуан Фиеста

1855 жылдан бері Банат қаласы жыл сайын 24 маусымда өздерінің қамқоршысы – Жақсы Жан Баптист мерекесін тойлайды. "Диана" атты әскери оркестр қала тұрғындарын таңертең ерте оятып, мерекенің басталуын жариялайды. Рим-католик және Аглипаян шіркеулерінде қасиетті миссалар өткізіледі, содан кейін адалдар қаланың басты көшелерімен қамқоршы әулиенің мүсіні орналасқан әсем безендірілген карозаны шерумен алып өтеді. Қала тұрғындары қонақтарға дәстүрлі, дәмді тағамдар дайындайды, ал түстен кейін балалар мен жастар "перьян" атты ойын-сауық орталығына барып көңіл көтереді. Мереке кезінде көшедегілерге су шашыратылады. Кешкісін қалалық жабық спорт залында "Мисс Банат" сайысы өтеді, онда жұрт өздерінің сүйікті үміткерлерін қолдау үшін залда жиналады.

Санта-семиана мерекесі

Банат ғасырлар бойы дәстүрлі католик әдет-ғұрыптарымен Қасиетті апта мерекесін тойлап келеді. Қаланың антикалық азудан жасалған діни бейнелері бар, олар тек Пасха тридуумының мерекелері мен процессиялары кезінде ғана көрсетіледі. Осы қаладағы Рим католиктері мен Аглипай қауымдары испандардан ғасырлар бойы жеткен мұра арқылы Иса Мәсіхтің құмарлық шегуі, өлімі және қайта тірілуі естелігін сақтап, батыстық және католик жолын ұстанды. Исаның соңғы жеті сөзіне терең ой жүгірту және оның Голгофадағы соңғы сәттерін қайта жасау Ұлы жұма күні көршілес елдерден іздеушілерді қызықтырады.

Қасағ фестивалі

17 жылдан астам дамып келген Қасағ фестивалі, жыл сайынғы қалалық мерекедегі басты оқиға – Жыл сайынғы көше биі конкурсының бір бөлігі ретінде пайда болды. Сонымен қатар, фестиваль қаланың мәшһүр өнімі – көк шаяндыны (ғылыми атауы: Portunus Pelagicus, яғни «дәмді, әдемі жүзуші») қала әкімдігінің «Бір қала – бір өнім» (OTOP) жобасы аясында насихаттау мақсатын да көздеді. Қасағ фестивалінің идеясы, қала өнімдерін насихаттау және сату үшін OTOP үйлестірушісінің Пасси қаласында өткен OTOP презентациясында туындады.

Бұрынғы көше биі конкурстары жыл сайынғы қалалық мерекедегі соңғы күннің маңызды бөлігі ретінде маусымның 24-і күні өткізіліп келді. Бұл мереке, әулие Жақияның шаفاعті арқылы, мол өнімді жыл үшін Құдайға алғыс айту және құлшылық ету мақсатын көздеді. Алайда, Қасағ фестивалін әулие Жақия мерекесімен біріктіруге бағытталған іс-шаралар Банатенхон үшін тым қиынға соқты, көп уақыт пен күш-жігерді қажет етті. Көбінесе бұл, діни мерекенің бастапқы мәні мен рухынан ауытқуға, әулие Жақияға деген сенім мен Құдайға шүкіршілік айтудан алшақтауға әкеп соқты. DTI-дің «Бір қала – бір өнім» (OTOP) бағдарламасы іске асырылған кезде Банат көк шаяндыны (Kasag) дамыған және өркендеп жатқан балық шаруашылығы саласы ретінде анықтады, осылайша ол Банаттың OTOP өніміне айналды. Жаңа өнімді насихаттау және оны фестивальмен байланыстыру идеясын OTOP жобасын басқаратын адамдар ұсынды. Жергілікті басшылықтың қолдауымен, Бірінші Қасағ фестивалін өткізуге барлық жағдай жасалды. Жаңадан сайланған шенеуніктердің жігерлігі және Банаттың «Бір қала – бір өнім» жобасын, сондай-ақ туризмін дамытуға деген ниетімен Бірінші Қасағ фестивалі 2007 жылдың желтоқсанында өтті. Илонгго халқының талғампаздықтарына сай, түрлі дәмді тағамдар ұсынылған «Фуд-корттар» ашылды. Банатенхонның әншілік шеберлігін көрсету үшін әр түн сайын ән сайысы ұйымдастырылды. Көңіл көтеру мақсатында «Laro ng Lahi» (ежелгі филиппин ойындары), баскетбол турнирлері және «Mutya sang Kasag» сайысы өткізілді. Фестивальдің басты оқиғасы – болашақ ұрпақтар үшін көк шаяндыны сақтау, оның табиғатын құрметтеу және мол балық шаруашылығы маусымы үшін Құдайға шүкіршілік айту идеясына негізделген жаңа көше биі конкурсы болды.

Көлік

Банатеде жолаушылар мен жергілікті өнімдерді, мысалы күріш пен бананды Негрос аралына жеткізетін кемелерге арналған порт бар. Негрос аралы бұл қалаға қант және органикалық өнімдерді экспорттайды.

Банате-Негрос Оксидентал көпірі

2006 жылдың 30 шілдесінде Висая аралдарының 16 провинциясының губернаторлары Баколод қаласында Негрос Оксиденталь провинциясының Капитолигінде Панай, Негрос, Себу, Бохол және Лейте аралдарын байланыстыратын көпірлер құрылысын талқылау үшін кездесті. Олар осы көпірлерді «Транс Висайя достық көпірлері» деп атады. Бұл көпірлердің ішінде Негрос аралын Панай аралымен байланыстыратын Банате – Негрос Оксиденталь көпірі де болады. Негросқа ең жақын орналасқан Банате, Висая аралдарының екі аралын байланыстыратын көпірді салу үшін ең логикалық және қолайлы орын болып табылады.