Кіріспе

Корольдік мұражай (малай: Muzium Diraja) – бұрынғы Ұлттық сарай (малай: Istana Negara) және Малайзияның Янг ди Пертуан Агонгтың (Жоғарғы Король) бұрынғы резиденциясы. Ол 13 акр (50,000 м²) аумақта орналасқан, Jalan Syed Putra бойындағы Кланг өзеніне қарайтын Букит Петалинг төбесінің етегінде жатыр. 2011 жылы ол патшаның ресми резиденциясы ретінде жаңа Ұлттық сарайға алмастырылды. 2013 жылы ол Корольдік мұражай болып қайта құрылды және "Ескі Истана Негара" деп аталады.

Тарих

Сарай 1928 жылы жергілікті қытай миллионері Чан Уинг салған, "Үлкен үй" деп аталған екі қабатты үй болды. 1942-1945 жылдар аралығында Жапон оккупациясы кезінде ол жапон губернаторының резиденциясы ретінде пайдаланылды. 1945 жылдың 15 тамызында жапондардың капитуляциясынан кейін, Британ әскери әкімшілігі (БМА) оны бригадир шенінен жоғары әскери шенеуніктердің клубы ретінде иеленді. 1950 жылы Малайя Федерациясы құрылғаннан кейін, Селангор штатының үкіметі 1957 жылғы Мердека немесе тәуелсіздікке дейін резиденцияны иелерінен айына 5000 Straits долларына жалдады. Кейін ол Селангор сұлтанының сарайына айналды. 1957 жылы иелері 13 акр жерді Федералдық үкіметке 1,4 миллион Straits долларына сатты. Федералдық үкімет содан кейін резиденцияны жаңадан құрылған Малайяның Янг ди Пертуан Агонгы (Королі) үшін Istana Negara деп жариялады, ол тамыз айында жоспарланғандай тәуелсіздікке қол жеткізуге дайын тұрды. Одан бері бірнеше рет жаңартылып, кеңейтілді. Бірақ ең ауқымды жаңарту 1980 жылы жасалды, себебі Ян ди Пертуан Агонгтың тағына отыру рәсімі алғаш рет Istana Negara-да өтті. Бұрынғы тағына отыру рәсімдері Куала-Лумпурдағы Джалан Ампангтағы Тунку Абдул Рахман залында өткізілді, ал алғашқысы 1957 жылы өтті. 2011 жылдың желтоқсанында Istana Negara Джалан Дутаға жаңа сарайға көшкеннен кейін, ол кейіннен 2012 жылы Туанку Абдул Халим Муазам Шахтың 14-ші Янг ди Пертуан Агонг ретінде тағына отыруымен байланысты "Раджа Кита" атты патшалық көрмеге пайдаланылды. Көрме 2012 жылдың 15 сәуірінде басталды және кейіннен 2012 жылдың 8 желтоқсанына дейін ұзартылды. 15 сәуір мен 7 желтоқсан аралығында 314 757 жергілікті және шетелдік келушілер көрмені тамашалады. 2013 жылдан бастап, Малай сұлтандығының дәстүрін және сағынышын қайта жаңғырту үшін ескі Istana Negara-ның басты қақпасында малайлық дәстүрлі киім киген екі күзетші орналастырылатын болады. Ақпарат, коммуникация және мәдениет министрі Раис Ятим бұл практика ескі сарайды міндетті түрде баруға тиіс туристік орын ретінде сақтауға көмектесетінін айтты. Ескі Istana Negara-дағы бірнеше бөлмелер мен залдар бұрынғы он үш патшаның осы ескі патша сарайында қандай мақсатта тұрғанын білу үшін келушілерге ашық болады. Оларды сақтау үшін сарайдағы коллекциялардың тізімі жасалады. Раис Ятим Малайзия Корольдік полициясы мен Мұражайлар департаментінен коллекцияларды басқаруға көмектесуді сұрады.

Құрама

Ғимарат 11,34 гектарлық аумақта, түрлі-түрлі өсімдіктер мен гүлдерге, жүзу бассейніне және жабық бадминтон залына орналасқан. Сарай аумағы жұртшылыққа немесе туристерге ашық болмағандықтан, сарайдың бас кіреберісі туристердің сүйікті суретке түсіру орны болып табылады. Бүкіл аумақ қоршалған, және оның патшалық нышаны екі тіреудің арасындағы әрбір темір таяқшаға орнатылған. Istana Negara алдында аркаға ұқсас бас кіреберіс бар. Арканың екі жағында Лондонның Бэкингем сарайындағыдай толық әскери киімдегі екі атты әскерді күзететін екі күзет посттары орналасқан. 2013 жылдан бастап, толық әскери киім Малай сұлтандығы дәуірінде болғандай, малайлық дәстүрлі киімге ауыстырылады. Сарай аумағында Малайзия қарулы күштеріндегі екі үй шаруашылығы бөлімшесінің бірі (екіншісі – Малайзияның Корольдік бронетанкті корпусының салтанатты эскадрильясы) – Малайзия Корольдік Малай полкінің әскерилеріне арналған күзет үйі орналасқан. Аумақтың алыс бөлігінде алты лункалы гольф алаңы, теннис корттары және көл де бар. Кипарис пен казуариналармен көмкерілген жол екі кіреберіске жетелейді – бірі Батыс қанатқа, екіншісі Шығыс қанатқа.

Шығыс қанаты

Балай Ронг Сери немесе тақ бөлмесі Шығыс қанатта орналасқан және тек ресми және дәстүрлі шаралар үшін пайдаланылған. Оларға патшалық серт беру, орнату рәсімі, жаңа премьер-министрді тағайындау және федералды үкіметтің тағайындалуы кіреді, соның ішінде инвестициялау рәсімдері және үкімет министрлері мен штат губернаторларының ант қабылдауы. Шетелдік дипломатиялық тағайындамалар осы жерде ұсынылып, қабылданады. Кейде бұл зал банкеттік зал ретінде де қолданылады. Балай Ронг Серидегі Сингхасана немесе тақ – елдің жоғарылығының символы. Патша Сингхасанада құрмет пен билікпен отырады. Сондықтан, дәл осы мақсатта, Истана Негара Балай Ронг Серидегі Сингхасана ең жоғары сапалы дәстүрлі малайлық құндылықтарды көрсететін, әдемі және күрделі жобаланған. Бұл Ұлылық Ян ди Пертуа Агонгтың мемлекет басшысы ретіндегі міндеттерін орындау үшін ресми түрде пайдалануға лайық. Сингхасана – орнату рәсімінде Ян ди Пертуа Агонг пен оның мәртебелі Раджа Пермаисури Агонгтың орны. Құрылыс Малайзияның ұлттық гүлі – гибискус сияқты әртүрлі ою-өрнектермен безендірілген. Ойып жасалған мотивтердің алтын түсі Сингхасананың ең маңызды ерекшелігін көрсетеді. Сингхасананың жалпы дизайны тік құрылымды, бұл барлық адам баласы өздерінің Жаратушысын, яғни Алла Тағаланы үнемі есінде ұстауы және оған бас иіп құрмет көрсетуі керектігін білдіреді. Ойып жасалған тіректер елдің көп ұлтты халқының ұлттық бірлікке, бейбітшілікке және гүлденуге жетуге бағытталған шабытын, күш-жігерін және ұмтылысын көрсетеді. "Алла", "Мұхаммед" сөздерінің және қасиетті Құранның аятының жазылуы Федерацияның ресми діні ретінде Исламның мәртебесін көрсетеді. (Мұхаммед Ғ.С.) "Алланың Өзі билікке ие. Ол Өзі қалағанға билік береді және Өзі қалағаннан билікті алып қояды" (Әли Имран: 26). Бірінші қабаттағы екінші зал – бұл Дьюан Менгадай, онда Король мемлекет басшыларын және шетелдік дипломаттарды қабылдайды. Бұл зал билер кеңесі кезінде сұлтандар мен губернаторлардың демалуына арналған орын ретінде де қызмет етеді. Басқа бөлмелер: Билик Дута, Билик Пермаисури және Билик Министир. Билик Дутада Король Премьер-министрді қабылдайды, сондай-ақ құрметті қонақтарды қабылдайды. Король Билик Пермаисуриде қонақтарын қабылдаса, Билик Министир қонақтарға арналған демалыс бөлмесі. Билик Сингхасана Кечил немесе кішкентай тақ бөлмесі де бірінші қабаттағы екінші залда орналасқан, онда тағайындама хаттарын табыстау, ант қабылдау, адалдық серт беру және Кабинет министрлерінің құпиялылық сертін қабылдау рәсімдері (егер ол барлық министрлерді қамтитын рәсімнен бөлек өткізілсе); Малайзия елшілері мен жоғары комиссарларына шетелдерге сенімхаттар табыстау рәсімі; олардың жоғарғы мәртебелі Ян ди Пертуа Негериге тағайындама хаттарын табыстау рәсімі; Федералды сот, апелляциялық сот және жоғары сот судьяларына тағайындама хаттарын табыстау үшін Ұлылық Ян ди Пертуа Агонгпен кездесу рәсімі; Малайзияның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комиссиясының бас директорына тағайындама хаттарын табыстау рәсімі, Малайзияның теңіздік күзет агенттігінің бас директорына тағайындама хаттарын табыстау және сот судьяларына тағайындама хаттарын табыстау рәсімдері өткізіледі.

Батыс қанаты

Конференциясының отырыстары Батыс қанатта орналасқан Билік Месуараты Раджа Раджада өтті.

Жаңа Истана Негара

Жаңа Istana Negara кешені Куала-Лумпур қаласындағы Jalan Tuanku Abdul Halim көшесінде орналасқан. Сарай 2011 жылдың желтоқсан айында жаңа орнына көшірілді. Құрылысы 2007 жылдың ортасында басталып, 2011 жылы 997 миллион ринггит сомасында аяқталды. Жұмыс министрі Шазиман Әбу Мансор бұл сарайдың қазір "Куала-Лумпурдың ең таңғажайып сәулеттік жетістігі, тіпті Егіз мұнаралардан да басып өтеді" деді.