Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мандалай кенті, Бирма
Township of Mandalay, Burma
Амарапура (ағылш. Amarapura, мьян. အမရပူရ) – Мьянманың бұрынғы астанасы, қазір Мандалай қаласының кенті. Амарапура батысында Иравади өзенімен, солтүстігінде Чанмьятази кентімен және оңтүстігінде Ава (Инва) ежелгі астанасымен шектеседі. Konbaung дәуірінде (1783–1821 және 1842–1859) Мьянма екі рет Амарапураны астана еткен, бірақ 1859 жылы Мандалай солтүстікке көшірілгеннен кейін бұл мәртебесінен айырылды. Тарихи деректерде Мандалайға қатысты «Таунгмё» (Оңтүстік қала) деп аталады. Бүгінде Амарапура қаланың кеңеюі салдарынан Мандалайдың бір бөлігі болып табылады. Кент өзінің дәстүрлі жібек және мақта тоқу өнерімен, сондай-ақ қола құю шеберлігімен танымал. Мандалайдан бір күндік саяхатқа шығатын туристер үшін танымал орын.
Amarapura (, , ; also spelt as Ummerapoora) is a former capital of Myanmar, and now a township of Mandalay city. Amarapura is bounded by the Irrawaddy river in the west, Chanmyathazi Township in the north, and the ancient capital site of Ava (Inwa) in the south. It was the capital of Myanmar twice during the Konbaung period (1783–1821 and 1842–1859) before finally being supplanted by Mandalay north in 1859. It is historically referred to as Taungmyo (Southern City) in relation to Mandalay. Amarapura today is part of Mandalay, as a result of urban sprawl. The township is known today for its traditional silk and cotton weaving, and bronze casting. It is a popular tourist day trip destination from Mandalay.
Этимология
Амарапура "Өлмес қала" деген сөздерден шыққан.
Amarapura comes from , which means "The Immortal city".
Тарих
Амарапура қаласын Конбаунг әулетінің патшасы Бодавайя құрған. Ол 1783 жылғы мамыр айында Амарапураны жаңа астанасы ретінде іргелендірді. Жаңа астана буддалық реформалар мен білім орталығына айналды. 1800 жылы Шри-Ланкадан келген будда дін қызметкерлері осы қалада жоғары санға ие болып, Амарапура Никаясын (Амарапура сектасын) құрды. 1810 жылы қалада шамамен 170 000 адам тұрған, бірақ сол жылы қала өртенді. Бодавайяның немересі Багидав патша 1821 жылғы қарашада сарайды Аваға көшірді. 1827 жылы Амарапура халқының саны 30 000-ға жуық деп есептелді. 1857 жылғы ақпан айында Мидон патша Амарапурадан солтүстікке қарай 11 шақырым жерде Мандалайды жаңа астанасы ретінде салуға кірісті. 1852 жылғы Екінші ағылшын-бұрма соғысынан кейін корольдік қазынасы азайғандықтан, Мидон Мандалайды салуда Амарапурадан мүмкіндігінше көп материалды қайта пайдалануға шешім қабылдады. Сарай ғимараттары бұзылып, пілдермен жаңа орынға көшірілді, ал қала қабырғалары жолдар мен теміржолдар салу үшін материал ретінде қолданылды. Багая монастырының жанында қамалдың бір бөлігі әлі де көрініп тұр. Қала 1859 жылғы 23 мамырда Мандалай астаналық функцияны қабылдаған кезде ресми түрде астана болып табынуын тоқтатты. Қала қабырғасының қираған қалдықтары оның шамамен үш шақырымдық қабырғасы бар шаршы болғанын көрсетеді. Әр бұрышында 30 метр биіктіктегі кірпіштен салынған ғибадатхана тұрды. Ең танымал құрылыс – 250 биік алтын жалатылған бағаналары бар, ішінде алып қола Будда мүсіні орналасқан атақты ғибадатхана. Конбаунг әулеті тұсында бұл киімдер танымал болды, сол кезде ачейк киімді киюге болатын адамдарды шектеуші заңдар қабылданды. Амарапура, Вундуинмен бірге, дәстүрлі ачейк тоқудың маңызды отандық орталығы болып қала береді, бірақ соңғы жылдары Қытай мен Үндістаннан келген арзан фабрикалық өнімдер Мьянманың дәстүрлі қолөнер өнеркәсібіне елеулі нұқсан келтірді.
Amarapura was founded by King Bodawpaya of the Konbaung Dynasty. He founded Amarapura as his new capital in May 1783. The new capital became a center of Buddhist reforms and learning. In 1800, Buddhist clergy from Sri Lanka obtained higher ordination in this city and founded the Amarapura Nikaya (Amarapura sect). In 1810 the town was estimated to contain 170,000 inhabitants, but in that year it was destroyed by fire. Bodawpaya's grandson, King Bagyidaw moved the Court back to Ava in November 1821 and in 1827, the population of Amarapura was estimated at only 30,000. In February 1857, King Mindon began building Mandalay as his new capital city, 11 km north of Amarapura. With the royal treasury depleted by the Second Anglo Burmese War of 1852, Mindon decided to reuse as much material from Amarapura as possible in the construction of Mandalay. The palace buildings were dismantled and moved by elephant to the new location, and the city walls were pulled down for use as building material for roads and railways. Part of the moat is still recognizable near the Bagaya Monastery. The city officially ceased being the capital on 23 May 1859 when Mandalay took over that role. The ruins of the city wall show it to have been a square with a side of about three quarters of a mile in length. At each corner stood a solid brick pagoda about 100 feet (30 m) high. The most remarkable edifice was a celebrated temple, adorned with 250 lofty pillars of gilt wood, and containing a colossal bronze statue of the Buddha. and became popular during the Konbaung dynasty, during which sumptuary laws regulated who could wear acheik clothing. Amarapura, alongside Wundwin, remains a major domestic center of traditional acheik weaving, although in recent years, cheaper factory produced imitations from China and India have significantly disrupted Myanmar's traditional cottage industry.