Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исландиялық епископ (1052–1121)
Icelandic bishop (1052–1121)
Йон Огмундссон немесе Огмундрсон (Ioannes Ögmundi filius; 1052–23 сәуір 1121), сондай-ақ Холарлық Джон және Йон Хельги Огмундрсон деп те белгілі, исландиялық католик епискобы болған. 1106 жылы Исландияның солтүстігінде Холар діни округі құрылды, және Йон оның бірінші епископы болып тағайындалды. Ол өліміне дейін сол жерде епископ қызметін атқарды.
Jón Ögmundsson or Ogmundarson (Ioannes Ögmundi filius; 1052–23 April 1121), also known as John of Holar and Jon Helgi Ogmundarson, was an Icelandic Catholic bishop. In 1106, the second Icelandic diocese, Hólar, was created in the north of Iceland, and Jón was appointed its first bishop. He served as bishop there until his death.
Ықпал
Діни тазалықты ұстанатын Йон, барлық түркі діндерінің қалдықтарын жоюды өзіне міндет етті. Бұл апта күндерінің атауларын өзгертуді де қамтыды. Осылайша, Один күні – «Один күні» miðvikudagr, «аптаның ортасы» болып, Тыр мен Тор күндері «үшінші күн» және «бесінші күн» деп өзгертілді. Йонның берген атаулары бүгінге дейін Исландияда қолданылып келеді, бірақ осы сыртқы реформаның сәттілігіне қарамастан, Йон түркі құдайларының естелігін жоюға толыққанды қол жеткізе алмады. Ол қайтыс болғаннан кейін бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, «Проза Эддасы» және «Поэзия Эддасы» жазылып, түркі мифологиясы мен поэзиясының көп бөлігі сақталды. Йонның реликвиясы 1200 жылдың 3 наурызында Холар соборына көшірілді, бұл процеске «көшіру» деп аталды, ол оны жергілікті әулие етті. Оның мерекесі, 23 сәуір (оның қайтыс болған күні), 1200 жылдың жазында Алтингте Исландияның барша халқы үшін міндетті қасиетті күн деп жарияланды. Бұл екі оқиға исландтық жылнамаларда бөлек тіркелді: Йонды Алтинг әулие еткен жоқ. Йон ешқашан алғашқы исландтық әулие Торлак Торхаллсон сияқты құрметке ие болған емес. Ол негізінен Холар епархиясында, сондай-ақ оның туған жері Флиотслидтегі Брейдаболстадрда құрметтелді; реликвиялар осы екі жерде де сақталды.
A religious purist, Jón made it his mission to uproot all remnants of paganism. This included changing the names of the days of the week. Thus Óðinsdagr, "day of Odin", became miðvikudagr, "mid week day" and the days of Týr and Thor became the prosaic "third day" and "fifth day". Jón's names for the days are still in use in Iceland today but despite the success of this cosmetic reform it appears that Jón did not manage to uproot the memory of the heathen gods. More than a century after his death the Prose Edda and Poetic Edda were written, preserving large amounts of pagan myth and poetry. Jón's relic was translated to the cathedral of Hólar on 3 March 1200, a process called "translation" which made him a local saint. His feast day, 23 April (the date of his death) was decreed a Holy Day of Obligation for all Iceland at the Althing in the summer of 1200. These two events are distinguished in the Icelandic annals: Jón was not 'made a saint' by the Althing. Jón never received as much veneration as the first Icelandic saint, Thorlak Thorhallsson. He was venerated primarily in the diocese of Hólar, and also at his birthplace, Breiðabólstaður in Fljótshlíð; relics were preserved at both these places.
Жонның аңызы
Иоанн туралы латын өмірі (вита) XIII ғасырдың басында Тингейрар монастырының монахы Гуннлаугр Лейфссон жазған болуы мүмкін. Бұл еңбек Иоаннның өмір сүрген кезеңінен шамамен бір ғасыр өткен соң жазылған, сондықтан оның тарихи құндылығы күмәнді. Бұл - күнә жасағандардың адал қызметін көрсетуші әулиелер туралы жазылған агиографияның классикалық үлгісі, мақсаты нақты тарихи мәліметтерді тіркеудің орнына, өзінің нысанының қасиетті мінез-құлықтарын дәріптеу болып табылады. Латын тіліндегі түпнұсқасы қазірге дейін сақталмаған, бірақ ол жазылғаннан кейін көп ұзамай исланд тіліне аударылып, содан кейін бірнеше рет қайта жөнделген.
A Latin life (vita) about St. Jón was probably written by the monk Gunnlaugr Leifsson of the monastery at Þingeyrar in the early thirteenth century. Composed nearly a century after Jón's lifetime, its historical value is dubious. It is a classic example of hagiography for a confessor saint, aiming to praise the saintly virtues of its subject rather than record accurate historical information. The Latin original has not survived, but it was translated into Icelandic shortly after its composition and revised on subsequent occasions.
Басылымдар мен аудармалар
Жонның "Холабискупс энс Хельга" сағасы. Ред. Питер Фут. (Копенгаген: Editiones Arnamagnæanae Series A vol. 14, 2003) "Епископтар сағалары" I (Ісланд ескі жазбалары XV). Ред. Сигургейр Стингримссон, Олафур Холдорссон және Питер Фут. (Рейкьявик: 2003). "Холар епискобы Йонның сағасы", "Ортағасырлық агиография: антология" жинағында, ред. Том Хед. (Нью-Йорк және Лондон, Гарланд: 2000) 595–626. Routledge басылымының жұмсақ мұқабалы басылымы: 2002. 595–626 бб. (Ішінара аударма.) Холарлық қасиетті Йонның сағасы, ред. және ауд. Маргарет Кормак пен Питер Фут (Темпе: Аризона ортағасырлық және Ренессанс зерттеулер орталығы, 2020)
Jóns saga Hólabyskups ens Helga. Ed. Peter Foote. (Copenhagen: Editiones Arnamagnæanae Series A vol. 14, 2003)
Biskupa sögur I (Íslensk Fornrit XV). Eds. Sigurgeir Steingrímsson, Ólafur Halldórsson, and Peter Foote. (Reykjavík: 2003). "Saga of Bishop Jón of Hólar", in Medieval Hagiography: An Anthology, ed. Tom Head. (NY and London, Garland: 2000) 595–626. Paperback edition by Routledge: 2002. pp. 595–626. (A partial translation.) The Saga of St. Jón of Hólar, ed. and trans. by Margaret Cormack and Peter Foote (Tempe: Arizona Center for Medieval and Renaissance Studies, 2020)