Кіріспе

Оңтүстік Лейте провинциясының муниципалитеті, Филиппин.

Бонток, ресми түрде Бонток муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Оңтүстік Лейте провинциясындағы 4-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 29 799 адамды құрайды. Қала Оңтүстік Лейте мемлекеттік университетінің Бонток кампусына орналасқан, ол ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік бағыттар бойынша білім береді. Қала тұрғындары Киелі Бала Исаның құрметіне мереке тойлайды. Жыл сайын 15 қаңтарда өткізілетін Уланг фестивалінде түрлі-түсті киімдердегі қатысушылар Сеньор Санто Нино (Киелі Бала Иса) иконасының құрметіне билейді. Сеньор Санто Ниноға сенімділер оның иконасына қол тигізу арқылы ауруларды емдейтін керемет күштерге ие екенін айтады.

Этимология

«Бонток» атауы қазіргі Рим-католик зиратының жанындағы Бонток арнасы деп аталатын ежелгі өзеннен шыққан. Бұл жерде испандық билік басталғанда «даан лунгсод» деп аталатын ежелгі қала орналасқан.

Тарих

Испандықтар келгенге дейін Бонток – аз тұрғындары бар, жабайы жануарлар мекендейтін далалы аймақ болатын. Испандықтар келгенде, олар Салог өзенінің тарихи алқабындағы құнарлы жазықтар мен аузында орналасқан, гүлденген ауылдарда қоныстанған, бір-бірімен соғысқан ежелгі малай тайпаларын кездестірді. Олар осы соғысқан тайпаларды және қоныс аударғандарды сәтті бағындырып, кейін Бонтоктың бариосының ядросын құраған ауылдар шоғырын құрды. Тарихқа сүйенсек, ежелгі соғысқан басшылардың ең танымалдарының бірі – Мариано Барселон, оған «Тахуг» деген лақап ат қойылған. Ол батырлардың ең батылы деп есептелді. Оның есімі 16 ғасырда Филиппин суларын шарлаған мори қарақшыларын қорқытқан. Испандық билік тұсында және американдық билік орнағанға дейінгі кезеңде Бонтокты «кабаса де барангай» атты жергілікті басшылар басқарды, ол сол кездегі бірлік үкіметтік ұйым болды. Бонток сол кезде Либагон қаласына қарасты «пуэбло» болып есептелді, ол көп жылдар бойы «капитан» немесе «гобернадорсильо» аталғандар арқылы азаматтық және діни мәселелерде халықты басқарды. Осы кішкентай пуэблоны басқарған барангай кабасалары өз халқынан «капитан» деген құрметті аталымға ие болды. Сол кезде шіркеу үкімет істеріне зор ықпал етіп тұрды. Діни қызметкерлерді ренжіткен немесе діни тәртіпке бағынбаған адамдар қатаң жазаланды. Бұл барионың жергілікті басқаруын жүзеге асырған белгілі капитанның арасында: Иларио Барселон, Мануэль Лейес, Ромуальдо Тубия, Флорентино Флорес, Фелипе Агилар және соңғы танымал кабаса немесе капитан – Джерадо Фаелнар, халық арасында Капитан Дадой деп танымал болған, оның басқаруы американдық оккупацияның алғашқы күндеріне дейін созылды. Американдықтар келгеннен кейін Бонток Согодтың бірлік бариосына айналды. Жапондық оккупация кезінде қала жапондықтарға қарсы қарсылық қозғалысының орталығы болды, бас штабы Ситио Маминоу, Барангай Банахауда орналасып, полковник Руперто К. Канглеон басшылық етті. Бір мәрте, жапондық әскерлердің толық жүк көлігі бар патрульдік тобы Ситио Тресе, Барангай Санто-Ниньода толығымен жойылды. Осы оқиғаға арналған шағын ескерткіш Ситио Треседегі Бонток автопаркінің алдында орналасқан. 1950 жылдың 15 маусымында Республикалық заңның №522 ережелеріне сәйкес, ол толыққанды муниципалитетке айналды.

География

Қала Соғод шығанағы ауданындағы ең үздік шаруашылық аймақ саналатын, бай аллювиалды жазықтың ұзын бөлігінде орналасқан. Оны Салог және Дивизория өзендері суландырып тұрады. Жерінің құнарлы болуының арқасында күріш өсіру кеңінен дамыған. Қала сонымен қатар Бей ауданында абака, копра және темекі өндірісімен айналысады.