Малитбог: Филиппин қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Оңтүстік Лейте провинциясының, Филиппин муниципалитеті

Малитбог, ресми түрде Малитбог муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Оңтүстік Лейте провинциясындағы 4-ші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 23 256 адамды құрайды.

Тарих

Малитбог қаласы Оңтүстік Лейтеде 18 ғасырдың басында пайда болды, мұны Рим-католик шіркеуінен бірдей қашықтықта орналасқан "Балуарте" қарауыл мұнараларының қираған тас қабырғаларындағы жазулар дәлелдейді. Бірі Побласионның оңтүстігінде, Каага барангайында, екіншісі Побласионның солтүстігінде, Абгао барангайында орналасқан. Бұл қарауыл мұнаралары 1820 жылы салынған. Жоғарыда аталған екі барангайды капитандар деп аталатын басшылар билеген. Капитандардың есімдеріне қатысты ешқандай мәлімет табылмады. Олар өз барангайларының толық билеушілері ретінде өздерінің патшалықтарын құруға тырысты. Екі басшы да бірін-бірі билеуді қалағандықтан, олардың арасында күшті бәсекелестік болды, ал пуэблоны испандықтар 18 ғасырдың ортасында ұйымдастырды. Тұрғындар пуэблоның қайда орналасатынына байланысты қатты алаңдады. Жергілікті диалектте "алаңдаушылық" дегеніміз – "макалибог". Осыдан кейін испандықтар пуэблоны ұйымдастырды және оны "макалибог" диалектісінен алынған немесе бұрмаланған сөз – Малитбог деп атады. Олар қала орталығын екі барионың арасында, бірдей қашықтықта салды. Екі барангайға жиі баратын Рим-католик діни қызметкерінің арашалығымен екі қауымды біріктіріп, үлкен шіркеу құру туралы ұсыныс жасалды. Бірақ шіркеудің қайда салынуы мәселесі қайта туындады. Кейін діни қызметкердің ұсынысы бойынша шіркеу екі барангайдың бірінде емес, олардың арасындағы шекара ретінде қызмет ететін жерде салынуы керек болды. 1857 жылы Рим-католик шіркеуі барокко стилінде, мәжбүрлі еңбекпен салынды. Сонымен қатар, екі барангайдың арасындағы шекара сызығы ретінде қызмет ету үшін шығысқа қарай, жағалауға қарай соқпақтан басталатын құрылыс, екі барангайдың арасындағы шекара сызығының соңында қарауыл мұнарасы салынды. Бұл қарауыл мұнарасы 1862 жылы салынды, ол осы қарауыл мұнарасының қабырғаларына жазылған. Малитбог қаласы 1849 жылдың 14 желтоқсанында құрылды және кейіннен 1893 жылғы Маура заңының ережелеріне сәйкес қайта ұйымдастырылды. Аумақтық шекарасы Лимасава аралын қоса алғанда, Побласионның оңтүстігіне он тоғыз (19) шақырымды қамтыды. 1897 жылы шекара сызығының сол жағында, сондай-ақ католик шіркеуінен және қарауыл мұнарасынан бірдей қашықтықта барокко стиліндегі бір қабатты ғимарат салынды. Аталған ғимарат испан режимі кезінде үкімет ордасы болған деп саналады. Бірінші губернаторсильоның аты туралы ешқандай мәлімет табылмады, бірақ кейіннен испан-американ соғысына дейін Капитан Тонио База және Капитан Эстебан Пирамида есімдерімен белгілі болған капитандар болды. Америка режимі кезінде қала Актінің ережелері бойынша қайта ұйымдастырылды. № 82, 1900 жылы екінші филиппин комиссиясы қабылдады. Бұл акт Муниципаль кодексі деп аталды және Малитбогтың бірінші муниципальді президенті Франсиско Эсканьо болды. Кале Реал мен қазіргі Лопес Хаена көшесінің бұрышында орналасқан белгілі бір Макабухайға тиесілі үй Муниципальдік зал ретінде қызмет етті және кейіннен Кале Реал мен қазіргі Мэр Ваньо көшесінің бұрышында белгілі бір қытай саудагеріне тиесілі басқа жеке үйге ауыстырылды. 1900 жылдың басындағы американдық режим мемлекеттік бастауыш мектептердің құрылуымен белгіленді. Мектеп ғимаратының бірі испан дәуірінде барокко стилінде салынған ескі ғимараттың жанында салынды. Бұл ескі ғимарат кейіннен қалалық залға айналдырылды. Мектепке оқуға түсушілер саны өскенде, жаңадан салынған үйде жергілікті билік мектеп басшыларымен орын алмасу туралы келісімге келгенше орын бола алмады. Осылайша, муниципалитет ғимараты төртінші рет мемлекеттік мектеп ғимаратына көшірілді, ол қазіргі уақытта Малитбогтың жергілікті мемлекеттік басқару бөлімшесінің бас кеңсесі болып табылады. 1957 жылы президент Карлос П. Гарсияның билік етуі кезінде Малитбогтың оңтүстік бөлігіндегі бірнеше барио, соның ішінде Лимасава аралы, № 265 жарлық бойынша жеке қала болып құрылды – Падре Бургос муниципалитеті. Он төрт (14) жылдан кейін Малитбогтың солтүстік бөлігі Конгресс Актісі арқылы бұрын Сантьяго деп аталған Томас Оппус муниципалитеті ретінде жарияланды. № 5777 және одан әрі Президенттік Жарлықпен № 134. Қазіргі уақытта муниципалитетте 37 барангай бар, оның 21-і жағалау, 4-і ішкі және 12-і таулы барангайлар.

The town of Malitbog, Southern Leyte came into existence in the early part of the 18th century as proven from the inscriptions on the stone walls of the ruins of the watchtowers "Baluarte" located equidistant from the Roman Catholic Church. One is found south of the Poblacion in Barangay Caaga and the other in Barangay Abgao north of the Poblacion. Said watchtowers were constructed in the year 1820. The two barangays abovementioned were ruled by their chieftains, called capitanes. No traces could be found as to the names of the capitanes. As absolute rulers of their respective barangays, they tried to established their own kingdoms. Both of the chieftains wanted to rule the other, hence, there was strong and keen rivalry between the two and the pueblo was to be organized by the Spaniards sometimes in the middle part of the 18th century. The inhabitants were very much confused as to where the pueblo be located. Confusion in the local dialect means "makalibog". Since that time the Spaniards organized the pueblo, they called it Malitbog, a derivative or distorted word from the dialect "makalibog". They built the Town Center midway and equidistant between the two Barrios. Through the intercession of the Roman Catholic Priest who often visited the two warring barangays, a proposal was made to the rival barangays to fuse the two communities and establish a bigger church. Again, trouble arose as to where the church be constructed. A settlement was later on made through the insinuation of the priest that the church be built not in any of the two barangays but in a location that shall serve as boundaries between them. In 1857, the Roman Catholic Church was built up in baroque architecture by forced labor. And in addition to the construction starting from the very portal of the church leading to the shoreline, going east to serve as the demarcation line between the two rival barangays, at the end of the dividing line a watchtower was constructed. This watchtower was constructed in the year 1862 as inscribed in the walls of the said watchtower. The town of Malitbog was created on December 14, 1849, and was later on reorganized under the provisions of the Maura Law of 1893 the territorial limits covered nineteen (19) kilometers to the south of the Poblacion including the island of Limasawa. In 1897, a one storey building in baroque style was constructed at the left side of the demarcation line also equidistant from the Catholic Church and the watchtower. The said building was believed to be the seat of government during the Spanish Regime. No traces could be found as to the name of the first governadorcillo, though at a later time prior to the Spanish–American War, there were capitanes known in the locality by the name of Capitan Tonio Base and Capitan Esteban Piramide. During the American Regime, the town was reorganized under the provision of Act. No. 82 passed by the Second Philippine Commission in 1900. This Act was known as the Municipal Code and the First Municipal President of Malitbog was Francisco Escaño. A house owned by a certain Macabuhay located at the corner of Calle Real and a street now known as Lopez Jaena served as the Municipal Hall and was later transferred to another private house owned by a certain Chinese merchant at the corner of Calle Real and a street now known as Mayor Vaño Street. The American Regime in the early 1900 was marked with the establishment of public elementary schools. One of the school buildings was constructed near the old building built in baroque style during the Spanish era. This old building was later on made into a Municipal Hall. When the enrolment in the school increased, the newly constructed house could no longer accommodate until the local government came into agreement with the school authorities to exchange places. And so the Municipal Hall was transferred for the fourth time to the public school building until at present which remain to the seat of the Local Government Unit of Malitbog. In 1957 during the incumbency of President Carlos P. Garcia, several barrios in the southern portion of Malitbog including the island of Limasawa was created into a separate town as the municipality of Padre Burgos by virtue of an Executive Order No. 265. Fourteen (14) years later, the northern portion of Malitbog was declared into another town known as the municipality of Tomas Oppus, previously known as Santiago through the Act of Congress No. 5777 and further amended by Presidential Decree No. 134. Presently, the municipality has 37 barangays; 21 of which are coastal, 4 are inland and 12 are mountain barangays.

География

Малитбог муниципалитеті Филиппиннің ірі аралдарының бірі – Лейте аралының оңтүстік аймағында орналасқан. Ол ресми түрде VIII аймаққа, яғни Оңтүстік Лейтеге қарасты. Ол Согод шығанағының жағалауында орналасқан және солтүстік-батысында Макрохон муниципалитеті мен Маасин қаласы (Оңтүстік Лейте провинциясының орталығы), солтүстік-шығысында Томас Оппус муниципалитеті және оңтүстігінде Падре Бургос муниципалитетімен шектеседі. Таклобан қаласына (VIII аймақтың орталығына) дейінгі қашықтық шамамен екі сағаттық жол. Маасин қаласынан және одан Малитбогқа дейін баруға автобус және басқа да қоғамдық көлік құралдарымен, сондай-ақ жеке көліктермен 40 минуттан 1 сағатқа дейін уақыт кетеді, ал Согодқа – 30-40 минут. Малитбогтан Таклобан қаласына барып-қайтуға шамамен 2-4 сағат уақыт керек.