Милада Горакова: чех азаматы, ІІ дүниежүзілік соғыстағы қарсыласушы. Фабрикациялық айыптармен коммунистер тарапынан өлім жазасына кесілді. Тарихы мен өмірі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чех саясаткері және заңгері
Czech politician and lawyer
Милада Хоракова (туған күні: 25 желтоқсан 1901, қайтыс болған күні: 27 маусым 1950) – чех саясаткері және Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі астыртын қарсылық қозғалысының мүшесі. Ол саяси мақсатта өлтірілді, Чехословакия Коммунистік партиясы тарапынан жасалған қастандық және мемлекетке қарсы қызмет көрсету туралы негізсіз айыптаулар бойынша сотталып, аталған партия тарапынан өлім жазасына кесілді. Альберт Эйнштейн, Винсент Ориол, Элеонора Рузвельт және Уинстон Черчилль сияқты Батыс елдерінің көптеген белгілі тұлғалары оның өмірін сақтау үшін петиция жасады. Ол Прагадағы Панкрац түрмесінде асылып өлтірудің ескі түрі қолданылып өлім жазасына кесілді. Ол 13 минуттан астам уақыт бойы мойнынан қысылып өлді. Оның дене қалдықтары ешқашан табылған жоқ.
Milada Horáková (née Králová, 25 December 1901 – 27 June 1950) was a Czech politician and a member of the underground resistance movement during World War II. She was a victim of judicial murder, convicted and executed by the Communist Party of Czechoslovakia on fabricated charges of conspiracy and treason. Many prominent figures in the West, including Albert Einstein, Vincent Auriol, Eleanor Roosevelt and Winston Churchill, petitioned for her life. She was executed at Prague's Pankrác Prison using a primitive variant of execution by hanging. She died after being strangled for more than 13 minutes. Her remains were never found.
Ерте өмір
Доктор Хоракова Милада Кралова болып Прагада дүниеге келді. 17 жасында, Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылы, ол соғысқа қарсы демонстрацияға қатысқандығы үшін мектептен қуылды. Ол орта білімін жаңадан құрылған Чехословакияда аяқтады және Карл университетінде заңды оқып, 1926 жылы бітірді. Оның ерте саяси өміріне сенатор Франтишка Пламинкова, Ұлттық әйелдер кеңесінің негізін қалаушы әсер етті. Хоракова 1927 жылы күйеуі Бохуслав Хоракқа үйленді. Олардың қызы Яна 1933 жылы дүниеге келді. 1927 жылдан 1940 жылға дейін Прага қалалық басқармасының әлеуметтік қамтамасыздандыру бөлімінде жұмыс істеді. Әлеуметтік әділдік мәселелеріне ден қоюмен қатар, Хоракова әйелдердің тең құқығы үшін белсенді күреске түсті. Ол сондай-ақ Чехословакия Қызыл Кресінің жұмысына қатысты. 1929 жылы ол неміс ұлттық социализміне күшті қарсылық көрсеткен, аты ұқсас болғанына қарамастан, Чехия Ұлттық әлеуметтік партиясына қосылды.
Dr Horáková was born Milada Králová in Prague. At the age of 17, in the last year of the First World War, she was expelled from school for participating in an anti war demonstration. She completed her secondary education in the newly formed Czechoslovakia and studied law at Charles University, graduating in 1926. Her early political life was influenced by senator Františka Plamínková, the Women's National Council founder. Horáková married her husband Bohuslav Horák in 1927. Their daughter, Jana, was born in 1933. From 1927 to 1940, she was employed in the social welfare department of the Prague city authority. In addition to focusing on social justice issues, Horáková became a prominent campaigner for the equal status of women. She was also active in the Czechoslovak Red Cross. In 1929 she joined the Czech National Social Party which, despite the similarity in names, was a strong opponent of German National Socialism.
Соғыс уақытындағы қарсылық
1939 жылы Германия Чехословакияны басып алғаннан кейін, Хоракова жер асты қарсылық қозғалысына белсенді қатысты. 1940 жылы күйеуімен бірге Гестапо ұстап алып, сұраққа тартылды. Оның жағдайында бұл, соғысқа дейінгі саяси қызметіне байланысты болды. Ол Терезин геттосына, содан кейін Германияның түрлі түрмелеріне жіберілді. 1944 жылдың жазында Хоракова Дрездендегі сот алдына келді. Прокуратура өлім жазасын сұрағанмен, ол 8 жылға бас бостандығынан айырылды. 1945 жылдың сәуір айында Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде АҚШ әскерлері Баварияда алға жылжығанда босатылды.
After the German occupation of Czechoslovakia in 1939, Horáková became active in the underground resistance movement. Together with her husband, she was arrested and interrogated by the Gestapo in 1940, in her case because of her pre war political activity. She was sent to the ghetto at Terezín and then to various prisons in Germany. In the summer of 1944, Horáková appeared before a court in Dresden. Although the prosecution demanded the death penalty, she was sentenced to 8 years imprisonment. She was released in Bavaria in April 1945 by advancing United States forces in the closing stages of the Second World War.
Саяси қызмет
1945 жылы Чехословакия азат етілгеннен кейін Хоракова Прагаға оралып, қайта құрылған Чехия Ұлттық-әлеуметтік партиясының басшылығына қосылды. Ол Уақытша Ұлттық Ассамблеяның мүшесі болды. 1946 жылы ол Оңтүстік Богемиядағы Ческе-Будежовице аймағынан сайланып, Ұлттық Ассамблеяда орын алды. Оның саяси қызметі әйелдердің қоғамдағы рөлін арттыру және Чехословакияның демократиялық институттарын сақтауға бағытталды. 1947 жылы ол "Власта" атты әйелдер журналын құрды. 1948 жылы ақпандағы коммунистік төңкерістен кейін ол наразылық білдіріп, парламенттен отставкаға кетті. Көптеген саяси әріптестерінен өзгеше, Хоракова Чехословакиядан Батысқа кетпеуді таңдап, Прагада саяси белсенділігін жалғастырды. 1949 жылы 27 қыркүйекте ол тұтқындалып, коммунистік режимді құлатуға бағытталған құпия жоспардың жетекшісі деп айыпталды. Сот процесі айыпталушылардан күштеп алынған кінә мойындаулар арқылы ұйымдастырылды. 2005 жылы табылған жазба Хоракованың саяси идеалдарын батыл қорғағанын көрсетті. Чехословакияның демократиялық президенттері Томаш Гарриг Масарик пен Эдвард Бенештің құндылықтарын еске алып, ол "ешкімнің сенімі үшін осы елде өлім жазасына кесілуі немесе түрмеге қамалуы керек емес" деді. Милада Хоракова 1950 жылы 8 маусымда Ян Бухал, Олдрих Пекл және Завиш Каландрамен бірге өлім жазасына кесілді. Батыстағы көптеген белгілі тұлғалар, оның ішінде ғалым Альберт Эйнштейн, бұрынғы британ премьер-министрі Уинстон Черчилль, француз президенті Винсент Ориоль және бұрынғы АҚШ бірінші ханымы Элеонора Рузвельт оның өмірі үшін петиция жасады, бірақ үкім күшінде қалды. Хоракова 1950 жылы 27 маусымда 48 жасында Праганың Панкрац түрмесінде асылды. Оның денесі өлім жазасынан кейін Страшница крематорийінде өртелді, бірақ күлі отбасына қайтарылмады. Оның қайда екені әлі белгісіз.
Following the liberation of Czechoslovakia in 1945, Horáková returned to Prague and joined the leadership of the re constituted Czech National Social Party. She became a member of the Provisional National Assembly. In 1946, she won a seat in the elected National Assembly representing the region of České Budějovice in southern Bohemia. Her political activities again focused on enhancing the role of women in society and preserving Czechoslovakia's democratic institutions. She founded a womens magazine, Vlasta, in 1947. Shortly after the Communist coup in February 1948, she resigned from the parliament in protest. Unlike many of her political associates, Horáková chose not to leave Czechoslovakia for the West, and continued to be politically active in Prague. On 27 September 1949, she was arrested and accused of being the leader of an alleged plot to overthrow the Communist regime. The trial proceedings were carefully orchestrated with confessions of guilt secured from the accused. A recording of the event, discovered in 2005, revealed Horáková's courageous defence of her political ideals. Invoking the values of Czechoslovakia's democratic presidents, Tomáš Garrigue Masaryk and Edvard Beneš, she declared that "no one in this country should be put to death or be imprisoned for their beliefs." Milada Horáková was sentenced to death on 8 June 1950, along with three co defendants (Jan Buchal, Oldřich Pecl, and Záviš Kalandra). Many prominent figures in the West, notably scientist Albert Einstein, former British Prime Minister Winston Churchill, French President Vincent Auriol and former US First Lady Eleanor Roosevelt, petitioned for her life, but the sentences were confirmed. Horáková was hanged in Prague's Pankrác Prison on 27 June 1950 at the age of 48. Following the execution, Horáková's body was cremated at Strašnice Crematorium, but her ashes were not returned to her family. Their whereabouts are unknown.
Оңалту және марапаттар
1968 жылы маусымда Прага көктемі кезінде сот үкімі күштен шығарылды. Содан кейін болған Чехословакияның кеңестік оккупациясы және қарсылықты басу оның ақталу процесін тоқтатты. Оның толық ақталуы 1989 жылғы Жұмсақ революциядан кейін ғана жүзеге асты. 1990 жылы Праганың 7-ші округіндегі Ле́тнадағы маңызды бір көше оның құрметіне қайта аталды. 1991 жылы ол өлімнен кейін Томаш Гарриг Масарик орденімен (1-дәрежелі) марапатталды. Оның өлім жазасына кесілген күні – 27 маусым, Чехияда «Коммунистік режимнің құрбандарын еске алу күні» болып жарияланды. 2020 жылдың қаңтарында Словакия президенті Зузана Чапутова оны қайтыс болғаннан кейін Ақ қос крест орденімен (1-дәрежелі) марапаттады. Марапатты Милада Хоракова клубының мүшесі Эрика Мачакова қабылдады.
The trial verdict was annulled in June 1968 during the Prague Spring. The Soviet occupation of Czechoslovakia that followed, and suppression of resistance, disrupted the process of her rehabilitation. Her rehabilitation was not completed until after the Velvet Revolution of 1989. In 1990 a major thoroughfare in Prague 7, Letná, was renamed in her honour. In 1991 she was posthumously awarded the Order of Tomáš Garrigue Masaryk (1st Class). 27 June, the day of her execution, was declared "Commemoration Day for the Victims of the Communist Regime" in the Czech Republic. In January 2020 she was posthumously awarded the Order of the White Double Cross (1st Class) by Slovak president Zuzana Čaputová. Award was accepted by Erika Mačáková, member of Milada Horáková's Club.
Отбасы
Милада Хоракованың күйеуі Бохуслав Хорак 1949 жылы тұтқындалудан құтылып, Батыс Германияға қашып, кейін АҚШ-қа көшіп өтті. Олардың қызы Яна, анасы атылу кезінде 16 жаста болған, кейіннен тәтесімен тәрбиеленіп өсті. Ол 1968 жылға дейін әкесіне АҚШ-қа бара алмады, содан кейін үш немересі бар отбасын құрды.
Milada Horáková's husband, Bohuslav Horák, avoided arrest in 1949, escaping to West Germany and later settling in the United States. Their daughter, Jana, aged 16 at the time of her mother's execution, and subsequently raised by her aunt, was not able to join her father in the US until 1968, where she proceeded to have a family with three grandchildren.
Өмірбаяндық фильм
Милада – чех-америкалық, Милада Хоракованың өміріне арналған көркем фильм 2017 жылдың қараша айында шықты. Хоракова рөлін израиль-америкалық актриса Айелет Цюрер сомдады. Ағылшын тілінде түсірілген бұл фильмнің режиссері – Чехияда туған Дэвид Мрнка, ол сонымен қатар сценарийдің авторларының бірі.
Milada, a Czech American feature film about the life of Milada Horáková, was released in November 2017. The role of Horáková is played by the Israeli American actress Ayelet Zurer. The English language production is directed by the Czech born film maker, David Mrnka, who also was one of the writers of the screenplay.