Кіріспе
Анаис Ниннің күнделігі – Анаис Ниннің жеке қолжазба күнділігінің басылған нұсқасы. Ол 1914 жылы 11 жасында анасы мен екі бауырымен Еуропадан Нью-Йоркке саяхат жасағанда бастаған. Кейін Нин бұл күнділікті бірнеше жыл бұрын отбасын тастап кеткен әкесі, кубалық композитор Хоакин Нинге арналған хат ретінде жазғанын айтқан. Ара жылдарда күнділік Нин үшін ең жақын досы мен сенімді серігіне айналды. Анасы, психотерапевтер Рене Алленди мен Отто Ранк, сондай-ақ жазушы Генри Миллер күнділікке тәуелділіктен арылуына көмектесуге тырысқанымен, ол 1977 жылы қайтыс болғанға дейін күнділік жазуын жалғастырды. Нин 1930 жылдардың өзінде-ақ күнділікті жариялауға ұмтылған. Оның үлкен көлемі (1966 жылы күнділікте 150 томға жуық кітапта 15 000-нан астам машинографияланған бет болған) және әдеби стиліне байланысты ол 1966 жылға дейін, өміріндегі 1931–1934 жылдарды қамтитын күнділігінің бірінші томы жарық көргенге дейін баспагер таба алмады. Күнділігінің басылған нұсқасы жас әйелдер арасында кең танымал болды, бұл Нинді 1960-шы жылдардағы феминистік иконаға айналдырды. Одан кейін тағы алты том күнділігі жарық көрді.
The Diary of Anaïs Nin is the published version of Anaïs Nin's own private manuscript diary, which she began at age 11 in 1914 during a trip from Europe to New York with her mother and two brothers. Nin would later say she had begun the diary as a letter to her father, Cuban composer Joaquín Nin, who had abandoned the family a few years earlier. Over the years, the diary would become Nin's best friend and confidante. Despite the attempts of her mother, therapists Rene Allendy and Otto Rank, and writer Henry Miller, to break Nin of her dependence on the diary, she would continue to keep a diary up until her death in 1977. As early as the 1930s Nin had sought to have the diary published. Due to its size (in 1966, the diary contained more than 15,000 typewritten pages in some 150 volumes) and literary style, she would not find a publisher until 1966, when the first volume of her diary would be published, covering the years 1931–1934 in her life. The published version of her diary would be very popular among young women, making Nin a feminist icon in the 1960s. Six more volumes of her diary would follow.
Тазартылған күнделіктер
1966 жылдан бастап жарық көрген күнделіктер сериясы кейде "өзгертілген" басылымдар деп аталады. Себебі 1986 жылы Ниннің күйеуі және әдеби мұрагері Руперт Поул күнделіктің "өзгертілмеген" нұсқаларын жариялай бастады. Күнделіктің "өзгертілмеген" нұсқалары 1960 және 1970 жылдары жарық көрген нұсқаларға қарағанда сексуалдық тұрғыдан еркіндікпен жазылған. "Өзгертілген" басылымдар Харкорт Брейс Йованович баспасынан шықты.
І том (1931-1934 жж.)
Алғаш рет 1966 жылы жарық көрген бұл шығармада Нин Парижден тыс, Лувесьенде күйеуі, банкир Хью Паркер Гюйлермен бірге өмір сүретіні бейнеленген. Гюйлердің есімі осы томда бірде-бір рет айтылмайды. Бірінші томда оның Генри Миллермен қарым-қатынасының ең маңызды жылдары қамтылған. Ол Д.Х.Лоуренс туралы зерттемесін жариялаған. Бастапқы жазбалардың көп бөлігі Генри мен оның тартымды әйелі Джунға арналған. Ол Рене Алленди мен Отто Ранкпен өткізген психоанализ сеанстары туралы кеңінен әңгімелейді. Осы кезеңде әкесі қайтадан өміріне оралады. Томның соңында Генри "Рак тропигін" жариялайды, ал ол "Инцест үйі" (1936 жылы жарияланды) және "Өнерлі қыс" (1939 жылы жарияланды) кітаптарын аяқтайды. Осы уақытта Генри Миллердің әсері 1966 жылы Лувесьенде жарияланған жазбаларға сезіле бастайды. Нинаның Миллерге деген әсері өте күшті болды, оның оқу-жазу қабілеті оны ойға қыстырып тастады.
V том (1947-1955 жж.)
V том 1974 жылы жарық көрді, онда оның Акапулькоға алғашқы сапары, Калифорниядағы Сьерра-Мадреде және Нью-Йоркте екі өмір бастауы, анасының қазасы, сондай-ақ оның сезімдері мен мансабының қалыптасуы баяндалған. Оның жеке өмірі, оның ішінде күйеулерінің екеуінің де тарихы әлі де жасырылған.
VI том (1955-1966 жылдар)
VI том 1976 жылы жарық көрді, оның редакторы Гюнтер Штульманн болды. Ол 1975 жылдың қаңтар айында оның өмірін сақтап қалған дәрігерлер тобына арналған. Кітап ЛСД ішкеннен кейінгі әсерлерді сипаттаумен басталады және оның күнделіктерінің І томының жарық көргені және жазушы ретінде мойынға алынуының кешіккені туралы айтумен аяқталады. Басқа тақырыптардың ішінде психоделиктер туралы Алдус Хакслимен пікір алмасу, 1958 жылғы Брюссельдегі Әлемдік көрмеге сапар және "Ева" журналында редактор болып жұмыс істеу бар. Ол Дельфиде Карес Кросбиге қатысты оқиғаның куәсі болды.
Тазартылмаған күнделіктер
1986 жылы Руперт Пол, Ниннің тірі қалған күйеуі және көп әйелділікпен күнделік жазған жазушының әдеби мұрагері, қазір "өзгертілмеген" деп аталатын күнделіктің нұсқаларын жариялай бастады. Күнделіктің "өзгертілмеген" нұсқалары 1960 және 1970 жылдары жарияланған нұсқаларға қарағанда сексуалдық тұрғыдан еркіндікпен жазылған. Өзгертілмеген басылымдарды Харкорт Брейс Джованович және Огайо университетінің баспасының бөлімшесі – Сваллоу Пресс баспасы шығарды, ол Ниннің туындыларын АҚШ-та алғаш жариялаған.
Генри мен Джун: "Мұҳаббат журналынан" Анаис Ниннің тазартылмаған күнделігі (19311932)
Генри мен Джун – Нин өміріндегі бір жылды қамтиды, онда ол бір тойымсыз жұптың махаббаты мен азабын бастан кешіреді. 1931 жылдың соңынан 1932 жылдың соңына дейін Нин Генри Миллердің шығармаларына және оның әйелі Джунның керемет сұлулығына ғашық болады. Джун Парижден Нью-Йоркке кеткен соң, Генри мен Нин оны жыныстық және рухани жағынан босататын, бірақ сонымен қатар оның некесін күңкілдететін және әрі қарай психоанализге жетелейтін құйынды махаббатқа басталады. Өзінің санасымен күрескенде, оның ойын бір ғана сұрақ жетелейді: Джун Парижге қайтқанда не болады? Генри мен Джун – бір әйелдің жыныстық оянуы туралы жеке баяндама. Ол екі махаббаттың арасында қалған жалғыз адамның ауыртпалығы мен қуанышын ашады.
Инцест: "Мұҳаббат журналынан" Анаис Ниннің тазартылмаған күнделігі (19321934)
1993 жылы жарық көрген бұл "Генри мен Джун" кітабында басталған оқиғаның жалғасы, ол Нинді өзінің психоаналитиктерінен соңғы құналығы үшін кешірім сұрауға итермелеген жан түрлендірерлік психологиялық драманы ашады. Ниннің күнделігінің бұл бөлігі, оның өмірінде жарық көрген басылымдардан қиылып алынған, Парижде Генри Миллермен болған құштар махаббатын баяндайды, бірақ мұнда оның терең құлшынысы көңіл көшіруге ұшырайды. Ол Миллерді қабақ, өзімшіл, еліктеуші, балаша жауапкершіліктен шеттес, "есінен жаңылысқан" деп сипаттайды. Дегенмен, оның назары негізінен 20 жылдық үзілістен кейін оны азғырған испандық пианист және аристократ Дон Жуан Жоакин Нинге аудар. Оның олардың сексуалдық қарым-қатынасы және инцестуалды романтикалық сезімдері туралы ашық суреттемесі қатты таң қалдырады. Нин өзінің психиатры және жақыны Отто Ранктен кешірім тіледі, ол оған әкесімен қарым-қатынасқа түсіп, оны 10 жасында тастап кеткені үшін жаза ретінде айырылуға кеңес берді. Ниннің әсем, құбылмалы прозасы тазартылған күнделіктердің ұқыпты стилінен гөрі әлдеқайда шикі. Ол Миллердің әйелі Джунға қызғанышпен жанары, ақын және актер Антонин Артоға ынтық, қорғаушы күйеуі Хью Гюйлерді естен шығарып, өлі туған баланың ауыр босануын сипаттайды. Оның ерекше, өрілген өзіне-өзі талдауы – оның эмоционалдық және шығармашылық өсуінің әсерлі куәлігі.
Өрт: "Мұның күннамасы" - Анаис Ниннің ашылмаған күнделігі, 1934-1937
1996 жылы жарық көрген Ниннің ашық, цензурадан өтпеген күнделіктерінің үшінші томында, біздің жазуға құмар, сүйкімді әйеліміз Нью-Йоркке барады. Ол мұнда адал күйеуі мен сүйіктісі Генри Миллерден қашып, аналитик Отто Ранкқа деген құштарлығын қанағаттандыру үшін келеді. Нина тағы да өзінің шындықтан алыс екенін ашық айтады, өзін іздейтін ер адамдарға "тамаша өтіріктер" айтуды ұнататынын мойындайды. Ранктан жалыққан соң, Миллер мен күйеуі оны қуып жетеді, сосын кенеттен Инка тайпасынан тараған Гонсало Море атты жалынды жігітпен құштарлыққа толы жаңа қарым-қатынасқа бастайды. Море – ар-ұжданды, лирикалық сезімталдыққа толы адам. Ол Нинді поэзия мен мистиканың жаңа биіктеріне жетелейді. Бұл өңделмеген томдар түпнұсқа нұсқаларын оқығандар үшін қызығушылық тудырады, себебі олар көптеген түсініксіз жіберілгендерді толтырады, сонымен қатар олардың батылдығы мен молдығымен де ерекшеленеді. Ниннің ерекше күнделіктерінің бір беті ғана көптеген романдарда кездеспейтін секс, мелодрама, қиял, жасырын сырлар мен ой-пікірлерге толы, және ол адамның жасыруға тырысатын психикасының тереңін көрсетеді.
Айға жақын: Махаббат журналынан: Анаис Ниннің тазартылмаған күнделігі, 1937-1939
1996 жылы жарық көрген күнделіктің осы бөлігінде Ниннің соғысқа қадам басқан Францияда өмір сүргенін білу қиын. "Мен армандаймын, сүйемін, оргазмға жетемін, көңілім көтеріледі, әлемнен қол үземін, самғаймын, тамақ пісіремін, тігемін, қорқынышқа ұшыраймын, үлкен шығармашылық жоспарды іске асыруға тырысамын", - дейді ол. Оның өзі туралы айтқандарының бәрі осы сөздерде. Нин мұнда көбінесе өмірін жақсартуға тырысып, тоқтап тұрады. Осы томда баяндалған екі жылдың көбісі Парижде өтіп, ол негізінен сүйіктілерін асырау үшін жомарт банкир күйеуі Хью Гюйлерден ақша сұрап тұрған. Олардың бірі – денесі әлсіз, шашы жоқ, секске құмар, эмигрант жазушы Генри Миллер, ол бұл кезде әйелі Джуннан ажырасып кеткен еді. Тағы бірі – қараңғы терілі, коммунист белсенді Гонсало Море, оның секске деген құштарлығы саяси құштарлығынан басып кеткен, ал әйелі Хелба Хуара оның табыс табу үшін жасаған адалдықсыздығына көз жұмыпты. Нин осы үш еркектің бәріне де қиянат жасады, тіпті бір күні (немесе түні) олардың бәрімен бірге жатқанда да. 30 жасқа толған шағында оның эротоманиясы оған басқа істерге уақыт қалдырмады, бірақ ол порнографиялық (кейіннен цензураға ұшыраған) әңгімелер мен кейінірек сыншылар "өтірік" деп атаған көптеген жазбаларды жаза алды. "Ол нағыз католик", - деді Море оған. "Сен күнәні де, кешірімді де, өкінішті де, қайтадан күнә жасауды да жақсы көресің". Дегенмен, ол күнделіктерін жариялай алмағанына ғана өкінді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Америкаға кетеді. Ол енді ешқашан Парижде тұрмайды.
Мираждар: Анаис Ниннің тазартылмаған күнделігі, 1939-1947
2013 жылы Swallow Press баспасында жарық көрген «Мираждар» екінші дүниежүзілік соғыстың басында, Нин күйеуі, банкир Хью Гвилермен он бес жыл бірге тұрған Парижден қашып кеткен кезде басталады және 1947 жылы ол Руперт Полмен кездескенде аяқталады – «Сол Біреу» болатын, оның тоймас құштарлығын қанағаттандыратын сүйіктісі. Ортасында Нин «тозақ» деп сипаттайтын кезең тұр, онда ол эротикалық қызылқызылға ұшырайды, махаббат іздеуін қоздыратын ыстыққа толы құштарлық сезімі. Кейде үмітсіздікке беріліп, тірі қалудан шаршаған Нин өмірін армандарына сай болғанда ғана толыққанды сезінеді – шындықтан, соғыстың қасіретінен және өте жас көрінетін Америкадан қашу үшін оның ойынша құрылған бірнеше иллюзия. Көбінесе жартылай естен танған күйде, өзін өзінен алыс сезінетін Нин, махаббатқа осыншалықты ерекше зәру екенін, бір уақытта бірнеше қарым-қатынастың барлығы да бір және сол махаббат екенін жазады. Оның сүйіктілерінің қатарында Генри Миллер, 17 жасар Билл Пинкард, Эдмунд Уилсон және басқа да ондаған адамдар болды, соның ішінде Гор Видалмен эмоционалды, бірақ физикалық қанағатсыз қарым-қатынас та болды. Әкесінің тастап кеткенінен күйреген бала ретінде Нин «Жаман нәрселерге көз жұмыңдар» деп жазды. Соғыс пен өлімнің қорқынышты аясында Нин әлемнің қараңғылығына қарсы өзінің жарық іздеуімен күреседі. «Мираждар» Ниннің басқа басылып шыққан күнделіктерінен, әсіресе «Анаис Ниннің күнделігі» кітабының 3 және 4-томдарындағы оқиғаларды бірінші рет жинақтайды, олар осы кезеңді қамтиды. «Мираждар» Ниннің оқырмандары ондаған жылдар бойы қойған сұрақтарға жауап береді: Ниннің Генри Миллермен махаббат оқиғасының аяқталуына не себеп болды? Оның Хью Гвилермен некесі қаншалықты қиын болды? Ниннің «балалары» деген не? Ол әйелшелікке бейім жігіттерді қалай жинады? «Мираждар» – жүрек ауруы, үмітсіздік, азап, қырғын және терең қайғы туралы, бірақ сонымен бірге батылдық, табандылық, эволюция және құтқарылу туралы терең жеке баяндама, ол жеке өмірден әмбебапқа жетеді.
Трапеция: Анаис Ниннің ашылмаған күнделігі, 19471955
Трапеция, (2017, Swallow Press) – Ниннің өзі "трапециялық өмірі" деп атаған кезеңнің басталуын көрсетеді. Ол Нью-Йорктегі ұзақ жылдар бойының күйеуі Хью Гюйлер мен Калифорниядағы жақыны Руперт Поулдың арасында 1977 жылы қайтыс болғанға дейін қауіпті теңдестіріп тұрды. Бүгінде Ниннің жасағаны мүмкін емес секілді көрінеді, ал ол іздеген нәрсе де мүмкін емес еді: екіге бөлінген өмірде үйлесім мен толықтық табу. Бұл – батылдық пен гениальдық, махаббат пен азап туралы, қазінгі уақытқа дейін көпке белгісіз оқиға.
Басқалардың күнделігі: Анаис Ниннің тазартылмаған күнделігі, 19551966
Анаис Ниннің әлі де толық басылмаған күнделіктерінің соңғы алдындағы томы. "Басқалардың күнделігі" ашылғанда, елу екі жастағы Нин жақында Калифорниядағы әдемі орман күзетшісі Руперт Поулмен заңсыз некеге отырған, ал оның отыз жылдан бергі заңды күйеуі, адал банкир Хью (Хьюго) Гуйлер Нью-Йоркте бұл туралы білмейді. Күнделіктің бірінші бөлігі, "Трапеция өмірі" деп аталады, Ниннің әр күйеуін екіншісінен хабарсыз ұстауға жасаған күрделі әрекеттерін толықтай сипаттайды, ол осы процесті екі жағалаудағы "трапециямен" салыстырады. Сонымен қатар, оның әйелдік және терең ойлы көркем әдебиеттеріне қызығушылық көрсеткен баспагерлердің саны аз болды, және ол өзін сәтсіз жазушы деп есептеді. Дегенмен, ол он бір жасында бастаған күнделігін сақтап келді, және осы күнделіктің өзі оның ең маңызды туындысы екенін сезіне бастады, бірақ оның ішінде көптеген махаббаттастар, туысқандық қарым-қатынастар және аборттар туралы жазғандарын жариялағанда жақындарына зиян келтірмей қалай істеуге болатынын ойлады, осы томның екінші бөлігі осы мәселеге арналған. "Басқалардың күнделігі" Анаис Ниннің күнделігінің бірінші томының жарық көргенімен аяқталады, бұл Ниннің алпыс үш жасында сыншылар мен мәдениетте кең танылуына әкелді. Соңғы күнделік "Қуанышты өзгеріс: Анаис Ниннің өңделмеген күнделігі, 1966–1977" деген атпен жарық көрді.