Бауска – Латвияның оңтүстігіндегі Земгале аймағындағы қала. Ригадан 62 км, Литва шекарасынан жақын орналасқан. Муса және Мемеле өзендерінің тоғысында жатыр.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Семигалиядағы қала, Латвия.
Town in Semigallia, Latvia
Бауска – Латвияның оңтүстігіндегі Земгале аймағында орналасқан Бауска муниципалитетіне қарасты қала. Бауска Латвия астанасы Ригадан 62 км (38,5 миль), Елгавадан және Литва шекарасынан, Е67 еуропалық тас жолы бойында орналасқан. Қала Мұса және Мемеле өзендерінің қосылған жерінде, олардың бірігіп Лielupe өзенін құрайтын жерде жатыр. Қаңтар айының орташа температурасы -0,7 градус, ал шілде айының орташа температурасы +17,1 градус. Жылдық жауын-шашын мөлшері 680 мм шамасында. Бауска муниципалитетінің аумағының 80,4% ауыл шаруашылығы жерлері және 13% орманды құрайды. Бұрынғы ғасырларда қала неміс тілінде "Бауске", идиш тілінде "Бойск", литва тілінде "Бауске", ал поляк тілінде "Бовск" деп аталған. Баусканың халқы 8200 адамға жуық деп есептеледі. Бауска – Бауска муниципалитетінің орталығы, бірінші деңгейдегі ұлттық әкімшілік бөлінісі, оның халқы 24 370 адамды құрайды, ал халық тығыздығы шамамен 30 адам/км².
Bauska is a town in the Bauska Municipality, found in the Zemgale region of southern Latvia. Bauska is located from the Latvian capital Riga, 62 km (38.5 mi) from Jelgava and from the Lithuanian border on the busy European route E67. The town is situated at the confluence of the shallow rivers Mūsa and Mēmele, where they form the Lielupe River. Average temperatures in January are , and in July. Rainfall averages annually. The 80.4% of Bauska Municipality territory is agricultural land and 13% of forests. In previous centuries, the city was known in German as "Bauske", in Yiddish as "Boisk", in Lithuanian as "Bauskė", and in Polish as "Bowsk". The population of Bauska is estimated to be 8,200. Bauska is the centre of Bauska Municipality, a first level national subdivision that has a population of 24,370 with an approximate density of 30 people per km2.
Тарих
13 ғасырдың басында осы аумақта семигаллиялық тайпалар қоныстанған. 15 ғасырдың ортасында ливон орденінің неміс халқы Бауска қамалын салған, ол кезде олар Терра Мариана конфедерациясының құрамында болған. Қамалдың қорғауында, Муса және Мемеле өзендерінің арасындағы тар тілімде Шилдбург деген шағын қала өскен. 1580 жылы герцог Готтард Кеттлердің бұйрығымен осы елді мекен қазіргі Бауска ескі қаласының орнына көшіріліп, 1609 жылға дейін қала құқығын алған. Ливон соғысынан кейін Бауска Курляндия және Семигалия герцогтігінің құрамына кіріп, гүлденген. Қала мен қамалды 17-18 ғасырларда Польша-Швеция соғысында Швециядан және Ұлы Солтүстік соғысында Ресейден келген шабуылдар қатты зардапкер еткен. 1706 жылы шегініп келе жатқан орыс әскері қамалды жарып жіберген. 1711 жылы оба індеті Баусканы қиратып, халықтың жартысын жойған, ал 1812 жылы соғыс қайтадан басталған. Бауска, қысқаша шайқастардан кейін, Наполеон әскерінің Мәскеуге қарай жолдағы транзиттік пунктіне айналған. 1812-1914 жылдар аралығында Бауска тұрақтылық кезеңін бастан өткеріп, Рига мен Литва арасындағы сауда орталығы ретінде дамыған. Көптеген тұрғындары саудагерлер болған немесе керамика жасаумен айналысқан, сонымен қатар ірі сыра қайнату зауыты мен ағаш өңдеу орны да болған. Бауска көбінесе ағаш үйлерден тұрған: 1823 жылы қаладағы 120 үйдің тек 6-сы ғана кірпіштен немесе тастан салынған. Осы себепті, өрт оқиғалары жиі болған. Тарихи тұрғыдан алғанда, барлық әлеуметтік мәселелер Балтық немістерінің қолында болған. 1820 жылдан кейін еврейлерге қалада қоныстануға рұқсат берілді, ал 1850 жылға қарай олар халықтың жартысын құрап, неміс халқының күшті ықпалын азайтқан. Қала 1915 жылдың 18 шілдесінде Германия әскері басып алған, ал халықтың жартысы қашқан (еврейлерді орыс әскерінің бұйрығымен көшірген). 1916 жылы немістер қаланың алғашқы электр желісін орнатып, Елгава-Мейтене темір жолымен тар теміржол байланысын салған. Латвия Тәуелсіздік соғысы кезінде Бауска бірнеше ай бойы Қызыл Армияның оккупациясында болды, содан кейін Балтық Ландесверы және Батыс Ресей еріктілер армиясының билігі 1919 жылдың 17 қарашасында латыш әскері қаланы босатқанға дейін жалғасты. 1918 жылдан 1940 жылға дейін латыштардың үлесі халықтың 75% құрады, бірақ еврейлер мен немістер те әлі де көзге түсетін болды. 1939 жылы, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, Баусканың Балтық неміс халқының барлығы дерлік жаңадан оккупацияланған Рейхсгау Вартлендке оралды, бұл қаланың дәстүрлі этникалық халқының бірін жоғалтуына әкелді. 1941 жылдың маусым-тамызындағы Холокосттың бір бөлігі ретінде Баусканың басқа дәстүрлі азшылық тобы – еврейлер жойылды. Багратион операциясы кезінде кеңес әскері 1944 жылдың 29 шілдесінде Баускаға жеткен. Келесі алты апта бойы қаланы латыш полициясы, латыш легионының күштеп жұмылдырылған сарбаздары және вермахттың гранаташылары қорғады. Кеңес әскерінің бомбалауы мен әуе шабуылдарынан кейін қаланың үштен бір бөлігі қирады және 1944 жылдың 14 қыркүйегінде басып алынды. Соғыстан кейінгі қайта құру жұмыстары баяу жүрді. Көшелердегі қираған үйінділер 1950 жылға дейін сақталды. Кеңес кезеңінде латыш және әсіресе орыс халқының саны күрт өскендіктен, халық саны 10 000-нан асты.
By the early 13th century, this territory was inhabited by Semigallian tribes. In the mid 15th century, Bauska castle was built by Germans of the Livonian Order, who then were a part of the Terra Mariana confederacy. In the shadow and protection of the castle, a small town called Schildburg grew on the narrow peninsula formed by the Mūsa and Mēmele rivers. Around 1580 on the orders of Duke Gotthard Kettler this settlement was relocated to the present location of Bauska Old Town, eventually receiving city rights sometime before 1609. After the Livonian War, Bauska became part of the Duchy of Courland and Semigallia and prospered. The castle and city suffered heavily in the 17th and 18th centuries, under attacks from Sweden in the Polish Swedish War and the Russians in the Great Northern War. In 1706, the retreating Russian army blew up the castle. In 1711, an outbreak of plague ravaged Bauska, exterminating half of the population, and war returned once more in 1812, when Bauska, after short skirmishes, became one of Napoleon's army's transit points en route to Moscow. Between 1812 and 1914, Bauska enjoyed a period of stability, and grew as a trade center between Riga and Lithuania. Many inhabitants were merchants or worked in ceramic making, but there was a large brewery and sawmill as well. Bauska was still primarily built of wooden houses: in 1823, only 6 of the 120 houses within the city were built of brick or stone. For this reason, devastating fires were not uncommon. Historically, all social affairs had been in the hands of the privileged Baltic Germans. After 1820 Jews were allowed to settle in the city, and by 1850 made up half the population, diluting the strong German influence. The city was taken by the German Imperial Army on July 18, 1915, and roughly half the population fled (Jews were moved out on the orders of the Russian army). In 1916, the Germans installed the city's first electrical grid and built a narrow gauge railway connection with Jelgava–Meitene Railway. During the Latvian War of Independence, Bauska experienced a couple of months of Red Army occupation, followed by the periods of rule by the Baltische Landeswehr and the West Russian Volunteer Army until it was liberated in the early hours of November 17, 1919, by the Latvian army. From 1918 to 1940, the proportion of ethnic Latvians in the population grew strongly, making up 75% of the population, though the Jews and Germans still maintained a noticeable presence. In 1939, just before World War II, virtually the entire Baltic German population of Bauska repatriated to the recently occupied Reichsgau Wartheland, causing the city to lose one of its traditional ethnic populations. As part of the Holocaust during the June–August 1941, Bauska's other traditional minority, the Jews, were exterminated. During Operation Bagration, the Soviet army reached Bauska on July 29, 1944. For the next six weeks, the city was defended by an assortment of Latvian policemen, forcibly mobilized Latvian Legion soldiers and Wehrmacht grenadiers. After Soviet shelling and air raids, almost one third of the city was destroyed and finally captured on September 14, 1944. Post war reconstruction was slow. Rubble remained in the streets until the 1950s. During the Soviet period, the population surpassed 10,000, as the Latvian and especially Russian populations strongly increased.
Бауска қорғанышы ескерткіші
2012 жылдың 14 қыркүйегінде қалада 1944 жылы советтік шабуылдарына қарсы Баусканы қорғауды ұйымдастырған тұрғындарға ескерткіш ашылды. Ескерткіште "1944 жылғы 28 шілде – 14 қыркүйекте Баусканы екінші совет оккупациясынан қорғағандарға" деген жазу бар.
On September 14, 2012, a monument to the inhabitants of city who organized the defense of Bauska against the Soviet assault in 1944 was unveiled in the city, with inscription "To the defenders of Bauska against the second Soviet occupation on July 28 – September 14, 1944".
Климат
Баусканың климаты ылғалды континенттік (Кёппен Dfb).
Bauska has a humid continental climate (Köppen Dfb).