Жылдамдықты жоғалтқан пойыз

Кіріспе

1985 жылғы Андрей Кончаловскийдің фильмі

Оқиға екі қашқан сотталған және әйел локомотив көмекшісінің Алясканың суық, шөл даласынан қашып бара жатқан пойызға тігіліп қалуы туралы. Войт пен Робертс екеуі де "Оскар" сыйлығына үміткер болды. Фильм сыншылар тарапынан жағымды бағаланды. Куросава бұл сценарийді "Қызыл сақалдан" кейін түсірілген алғашқы түсті фильм етіп жасауды жоспарлаған, бірақ американдық қаржы демеушілерімен туған қиындықтар оның іске аспауына себеп болды.

Сюжет

Оскар "Мэнни" Манхайм (Войт) - банктік қарақшы және Аляскадағы Stonehaven Maximum Security түрмесінің сотталғандарының батыры. Екі рет қашып қалуға тырысқаннан кейін, Мэнни үш жылға жалғыздыққа жабылды. Сот оны соттың садистік Ранкенді жеке изолятордан босатуға мәжбүрлеу туралы бұйрық шығарды. Үшінші рет қашып кетуді жоспарлап жатқан Мэнни қолына пышақ соққаннан кейін өзінің жоспарын қыс ортасына дейін ілгерілетуге мәжбүр болады. Мэнни күрделі жоспарға көмектесу үшін жас тұтқын Бак МакГихиді (Эрик Робертс) жалдайды. Түрмеден құтылып, мұздай тоңған өзеннен ашылған кәріздік туннель арқылы және ел аралап ауыр жол жүріп, екеуі алмастыру орнына келеді. Олар теміржолшылардан киім ұрлап, төрт локомотивтен тұратын пойызға түседі. Ал, қарт инженер пойызды іске қосқаннан кейін жүрек ауруына шалдыққаннан кейін, жетекші локомотивтен құлап түседі. Ол тежегішті іске қосуға тырысады, бірақ локомотивтер оларды жеңеді; нәтижесінде тежегіш аяқ киімдері күйіп кетеді. Адамсыз пойыз жылдамдықты арттыра бастағанда, диспетчерлер Дейв Принс пен Фрэнк Барстоу жағдай туралы хабардар болады. Барстоу пойыздың негізгі желіге жетуіне мүмкіндік береді, ал желіден төменгі жақтағы рельстерді таза ұстауға тырысады. Өкінішке қарай, қашып кеткен пойыз жолдың шетінен өтіп бара жатқан тағы бір пойыздың артқы жағын сындырып алады. Тездетуші локомотивтің кабинасына қатты зақым келтіреді және екінші қозғалтқыштың алдыңғы есігін, ескі EMD F немесе "А" блогын бұзады. Қылмыскерлер бірдеңе дұрыс емес екенін түсінеді. Барстоудың бастығы Эдди Макдональд оған пойызды қасақана жолдан шығаруға бұйрық береді. Осы сәтте пойыздың кернейі шырылдап, билік органдарына (және екі қашқынға) пойызда тағы біреу бар екенін хабарлайды. Барстоу жөндеушіге жолдан шығуды тоқтатуды тапсырды. Ранкен екі қашқан тұтқынының теміржолмен қашып бара жатқанын айтады. Осы арада екі қашқынды локомотивтің қызметшісі Сара табады, ол қоңырау шалып, пойыздың бақылаудан шығып кеткенін түсіндіреді. Ол оларды пойыздың қазіргі жылдамдығынан секірудің өзін-өзі өлтіру екендігіне сендіреді, ал пойызды тоқтатудың жалғыз мүмкін жолы - алдыңғы қозғалтқыштың алдына шығып, оның өшіру батырмасын басу, бұл мүмкін емес нәрсе, өйткені "А" блогының тұйықталған алдыңғы есігі және оның ескірген дөңгелектелген, жүйелді дизайны бірінші, үшінші және төртінші локомотивтерден айырмашылығы сыртқы өткелге ие емес. Олар үшінші және төртінші локомотивтерді бірнеше бірліктегі кабельдерді ажырату арқылы тоқтатуға тырысады, бұл ретте көпiрден шығарып тастауға жақындады. Алдымыздағы пойыздың қазіргі бағыты химиялық зауыт маңындағы тығыз бұрылыс. Жылдам жүріп жатқан пойыздың бұрылыстан шығып, зауытқа зиян келтіретінін және үлкен экологиялық апат болуы мүмкін екенін түсінген диспетчерлер қашып кеткен пойызды өшіп қалған тармаққа бұрып, химиялық жарылыс қаупіне ұшырамай, үшеуін де өлімге кескен. Ранкен Барстоуды оған тікұшақпен пойызға жетуге көмектесуге мәжбүрлейді. Мэнни Бакты екінші қозғалтқыштың мұрнынан қашып, өзін-өзі өлтіруге мәжбүрлейді. Сараның Бактың мүддесіне араласуы сотталғандардың қарулы бетпе-бет келуімен аяқталады. Сезімдері күйреген үштігі де күйзеліске ұшырады. Ранкеннің серігі тікұшақтан жетекші қозғалтқышқа түсіріледі, бірақ екінші қозғалтқыштың алдыңғы әйнегі арқылы, содан кейін пойыздың астына түседі. Асық жауының түрмеге қамалмау шешімімен Мани қауіпті секіруді бастайды. Ол пойыздан құлап түседі, бірақ құлап кетпеу үшін қосқышқа тұйықтанады. Ол қайтадан қайыққа шығуға тырысқанда, оның буыны ауысып, қолы қатты күйреген. Ранкен локомотивке тікұшақтан түседі; Мэнни оған тұзақ салып, бас қозғалтқыштың ішінде оны қолғаппен байлайды. Ранкен Мэнниге пойызды апатқа ұшырамай тұрып тоқтатуды бұйырады, бірақ Мэнни қайта тұтқындалуды емес, өлуді (және Ранкенді өзімен бірге өлімге әкелуді) таңдады. Екінші қозғалтқыштағы Бак пен Сараны еске түсіргенде, Мэнни бірінші қозғалтқышты пойыздың қалған бөлігінен ажыратып алады, бұл соңғысын сөндіреді және ақырында тоқтап қалады. Ол бір сөз айтпай қоштасады (Бактың жетекші қозғалтқышты сөндіру туралы айқайлаған өтініштерін елемейтін), және мұздаған қардың төбесінде, қолын созып, өзінің болмай қалмайтын тағдырын қабылдай отырып, шатырға көтеріледі. Бак пен Мэннидің тұтқындары жалғыз қозғалтқыш дауылға ұшырап кеткен кезде өз камераларында жылап жатыр. Фильм Уильям Шекспирдің "Ричард III" романындағы сөзбен аяқталады: "Ешбір аң ос�...

Oscar "Manny" Manheim (Voight) is a ruthless bank robber and hero to the convicts of Alaska's Stonehaven Maximum Security Prison. After two previous escape attempts, Manny is put in solitary confinement for three years. A court order compels sadistic Associate Warden Ranken to release him from solitary. Planning a third break out, Manny is forced to advance his plan to mid winter after he is stabbed in the hand. Manny recruits young prisoner Buck McGeehy (Eric Roberts) to help in the complicated plan. After escaping from the prison via a sewer tunnel that opens out above a freezing river, and an arduous cross country hike, the two arrive at a switchyard. After stealing some railroad clothing, they hop on board a train, consisting only of four locomotives. The elderly railroad engineer, Al, has a fatal heart attack after starting the train and falls off the lead locomotive. He manages to apply the brakes, but the locomotives overpower them; resulting in the brake shoes burning off. As the unmanned train accelerates, dispatchers Dave Prince and Frank Barstow are alerted to the situation. Barstow allows the train to reach onto the mainline, whilst trying to keep the tracks farther down the line clear. Unfortunately, the runaway smashes the rear flatbed and caboose of another train pulling onto a siding. The collision badly damages the cab of the lead locomotive and jams the front door of the second engine, an old inoperable EMD F unit, or "'A' Unit". The convicts finally realize something is wrong. Barstow's superior Eddie McDonald orders him to intentionally derail the train. At this point, the train's horn blows, alerting the authorities (and the two fugitives) someone else is aboard the train. Barstow has the maintainer cancel the derailment. Ranken concludes his two escaped convicts are fleeing by rail. Meanwhile, the two fugitives are discovered by Sara, a locomotive hostler, who explains she sounded the horn and the train is out of control. She convinces them jumping off the train at its current speed would be suicide while revealing the only possible way to stop the train would be to climb forward onto the lead engine and press its kill switch, a near impossible feat due to the 'A' Unit's jammed front door and its obsolete rounded streamlined design's having no outside catwalk unlike the first, third, and fourth locomotives. They manage to shut down the third and fourth locomotives, by disconnecting the multi unit cables, nearly derailing on a bridge while doing so. Further ahead the train's present route is a tight curve near a chemical plant. Realising the fast moving train would certainly derail at the curve causing damage to the plant with a possibility of major environmental disaster, the dispatchers divert the runaway onto a dead end branch line, thus condemning all three on board to death, rather than risking a chemical explosion. Ranken forces Barstow to help him reach the train via helicopter. Manny tries forcing Buck into a suicidal scramble around the second engine's frozen nose. Sara's intervention on Buck's behalf results in an armed face off between the convicts. Emotionally broken, all three slump into depression. Ranken's accomplice is lowered from a helicopter to the lead engine, but falls through the second engine's windscreen, and then under the train. Spurred on by the appearance of his arch enemy with an absolute resolve to not be returned to prison, Manny makes a perilous leap to the lead engine. He falls off the train but grabs onto the coupling to prevent himself from slipping off it. While attempting to reboard, the knuckle shifts, severely crushing his hand. Ranken boards the locomotive from the helicopter; Manny ambushes and handcuffs him inside the lead engine. Ranken orders Manny to stop the train before it crashes, but Manny has chosen to die (and take Ranken to his death with him) rather than be recaptured. When reminded of Buck and Sara in the second engine, Manny uncouples the lead engine from the rest of the train, which makes the latter shut down and eventually come to a stop. He waves goodbye without a word (ignoring Buck's screaming pleas to shut down the lead engine), and climbs onto the roof in the freezing snow, with his arms stretched out, accepting his inevitable fate. Buck and Manny's fellow inmates quietly mourn in their cells as the lone engine vanishes into the storm. The film closes with an on screen quote from William Shakespeare's Richard III:

"No beast so fierce but knows some touch of pity. ""But I know none, and therefore am no beast."

Акира Куросава

Акира Куросава 1963 жылы Уоррен Янгтың "Лайф" журналындағы қашып бара жатқан пойыз туралы мақаласын оқыды. Ол осыдан жақсы фильм жасауға болатынын ойлады және халықаралық бірлесіп түсіру мүмкіндігі туралы Джозеф Е. Левинмен байланысты. 1966 жылдың маусым айында Куросава Джозеф Е. Левиннің Embassy Pictures компаниясы үшін "Runaway Train" фильмін түсіретінін жариялады. Бюджеті 5,6 миллион долларға бағаланды. Сценарийді Куросава, Хидео Огуни және Рюзо Кикусима бірлесіп жазды. Оқиға екі қашқан сотталған адамның тоқтаған пойызға тығылып, пойыздың кенеттен қозғалып, жылдамдық жиналай бастауы туралы. Сидни Кэрролл Куросаваның сценарийін ағылшын тіліне аудару үшін шақырылды. Фильм 1966 жылдың қазан айында 16 апта бойы Нью-Йоркте, Сиракуза мен Рочестер арасындағы теміржол бойында түсірілуі тиіс еді. Тецуо Аояги продюсерлікке жауапты болды және фильм 70 мм форматында түсірілу жоспарланған. Бірақ түсірілім жоспарлары соңғы сәтте тоқтатылып, қайта жоспарланып, тағы да тоқтатылды. 1967 жылдың сәуір айында жоба "белгісіз мерзімге тоқтап қалды" және Куросава "Тора! Тора! Тора!" фильмін түсіруге келісім берді.

Даму

1982 жылы Куросаваның сценарийіне ие болған "Nippon Herald" компаниясы Фрэнсис Форд Копполадан режиссер ұсынуын сұрады. Коппола мен оның продюсері Том Ладди Андрей Кончаловскийді ұсынды. Режиссер "Cannon Films" кинокомпаниясынан қаржы жинауға қол жеткізді. "Дизайн әлі де Куросаваға тиесілі", - деді Андрей Кончаловский. "Энергия мен құмарлықтың шоғырлануы, экзистенциалдық көзқарас және пойыздың бейнесі – бәлкім, өркениет – бақылаудан шығып кеткен нәрсе. Войт сомдаған Мэнни кейіпкері: "Жеңіске немесе жеңіліске ұшырасам да, қандай айырмашылық?" – деп ойлайды. Бұл батыс санасына жат емес. Біз жеңімпаздарды жақсы көреміз, ал жеңілгендерді ұнатпаймыз". Кончаловский Джон Войтты білген, ол 1979 жылы режиссерге АҚШ-та жұмыс істеуге виза алуға көмектескен (Войт Кончаловскийдің "Rhinestone Heights" фильмін түсіруін қалаған, бірақ ол ешқашан іске аспаған). Карен Аллен басты әйел рөліне қарастырылды. Алайда, бұл рөлді Ребекка Де Морней сомдады, ол: "Бұл менің алғашқы толыққанды экшн фильмдеріме қатысым. Мен пойыздың үстінен жүріп тұрған сахналарда ойнадым. Мен сөзбен емес, дене тілімен ойнауды талап ететін, көп физикалық еңбек қажетті рөлді ойнағым келді", - деді. "Аляска темір жолы" өздерінің атауын және логотипін көрсетпеуге шешім қабылдады. Бірнеше сахналарда темір жолы "A&E Northern" деп аталды. Түсірілімдер Portage Glacier, Whittier және Grandview маңында өтті.

Музыка

КСРО академиялық орыс хоры Антонио Вивальдидің "Глория" шығармасын орындаумен аталады. Фильмнің музыкасын композитор Тревор Джонс жазды.

Кассалық жинақ

"Құқықсыз пойыз" 1985 жылғы 15 қарашада Нью-Йорк қаласында тұңғыш рет көрсетілді, одан кейін 1985 жылғы 6 желтоқсанда 965 кинотеатрда шектеулі көрсетілімге шықты. Сол демалыс күндері ол 2 601 480 доллар табыс етті. 1986 жылғы 17 қаңтарда бүкіл ел бойынша көрсетілімге шықты, сыншылар жағынан жақсы бағаланды, бірақ көрермендер назарына ілікпеді. Фильм премьералық апта соңында 8-орында дебют жасады және өндіріс шығындарын ақтауға қол жеткізбеді. Фильмнің тағы бір премьерасы 1986 жылғы 20 наурызда Монтана штатының Анаконда қаласындағы Washoe театрында өтті. Премьераға шақыру қағаздары Сауда департаментінің, Rarus Railroad және Cannon Films компаниясының қызметкерлеріне, сондай-ақ Джон Войт, Эрик Робертс және Ребекка Де Морнейге жолданды. Бірақ актерлердің ешқайсысы қатыса алмады. Фильм бүкіл әлем бойынша 7 936 012 доллар табыс етті.

Сыни қабылдау

Runaway Train жалпы оң пікірлер алды және Rotten Tomatoes сайтында 36 рецензия негізінде 83% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 7.3/10. Сайттың сын тұжырымы: "Локомотивтің жылдамдығымен алға ұмтылатын Runaway Train адреналинге толы сюжетін және Джон Войт пен Эрик Робертстің актерлік шеберлігін тиімді пайдаланады". Metacritic сайтында фильм 11 сыншының бағасы бойынша 100 балдық жүйеде 67 балға ие, бұл "жалпы жағынан оң пікірлерді" көрсетеді. The New York Times газетіне жазған Джанет Маслин фильмнің көп бөлігі абсурдты болғанын, бірақ Джон Войттың ойнаған рөлі өте жақсы болғанын айтты және фильмді "қабақтың күші мен батылдығы" үшін жоғары бағалады. 2010 жылы киносыншы Майкл Филлипс "At the Movies" шоуында бұл фильм 1980-ші жылдардың ең бағаланбаған фильмі екенін мәлімдеді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыз берді. Эберт түрмедегі бастапқы көріністердің жақсы жасалғанын, бірақ стандартты екенін жазды, ал фильмнің шеберлігі "керемет" әрекет көріністерімен пойыз сахналарында және Робертстің "жабайы" бейнесі мен Войттың "ақылды" қылмыскері арасындағы қарама-қайшылықта көрінеді; ДеМорнейдің "сырттан келген рөлі оларға көрермендер мен айнаны ұсынады". 2014 жылы Time Out бірнеше киносыншылар, режиссерлер, актерлер және каскадерлерге сұрау салып, олардың үздік әрекет фильмдерін анықтады. Runaway Train осы тізімде 100 фильмнің ішінде 64-ші орынға ие болды.

Ықпал

1994 жылғы қашқыш автобусты көрсететін "Спид" фильмі "Құқықсыз пойыз" фильмінен шабыттанды. Сценарист Грэм Йостқа оның әкесі, канадалық тележүргізуші Эльви Йост "Құқықсыз пойыз" туралы айтқан, және ол пойыздың бақылаусыз жылдамдыққа ие екенін мәлімдеген. Эльви қателікпен пойыздың жағдайы борттағы бомбаға байланысты деп ойлады. Мұндай тақырып іс жүзінде "Оқтiң жылдамдығы" фильмінде қолданылған. Войттың фильмін көргеннен кейін Грэм, егер автобуста бомба болғанда және жарылыстың алдын алу үшін автобус 20 миль/сағат жылдамдықпен жүруге мәжбүр болғанда жақсырақ болар еді деп шешті. Бір досы бұл көрсеткішті 50 миль/сағатқа дейін арттыруды ұсынды.