Кіріспе

Орталық Калифорниядағы су құбыры

Дельта-Мендота каналы – АҚШ-тың орталық Калифорниясындағы 188 шақырымдық (117 миль) су құбыры. Канал 1951 жылы АҚШ-тың қайта құру бюросымен Орталық Аңғар жобасының бөлігі ретінде жобаланып, аяқталды. Ол Сан-Хоакин өзені суының орнына тұщы суды тасымалдайды, ол Фриант бөгетінде Мадера каналына және Фриант Керн каналына бұрылады. Канал С. В. Билл Джонс сорғы станциясынан (бұрынғы Трейси сорғы станциясы) басталады. Су Сакраменто-Сан-Хоакин дельтасынан Клифтон Корт Форбейінен 60 метрге (197 фут) көтеріледі. Канал Сан-Хоакин аңғарының батыс жағалауымен, Калифорния су құбырына параллель оңтүстікке қарай созылады және Сан-Луис суқоймасынан өткеннен кейін шығысқа қарай бұрылып, қосымша су алады, содан кейін Мендота қаласының жанында Сан-Хоакин өзеніне құяды. Канал Калифорнияның алты округінен өтеді: Аламеда, Сан-Хоакин, Станислаус, Мерсед және Фресно округтері.

Тарих

Көп жылдық құрғақшылықтан кейін Калифорния штаты ірі су жобасының маңыздылығын атап өтті, осылайша Калифорния штатының су жоспарын жасады, бірақ 1931 жылы Ұлы депрессияға байланысты АҚШ-тың Суды қалпына келтіру бюросы оны өз бақылауына алды. 1937 жылы Конгресс Сан-Хоакин алқабына таза су жеткізу мақсатында Орталық алқап жобасын бекітті. Фресно қаласының шығысындағы Фриант-Керн каналы Орталық алқаптың шығыс бөліктері арқылы суды тарату үшін салынды, бірақ Фриант тоғаны мен Мерсед өзенінің қосылған жері арасындағы Сан-Хоакин өзенінің табиғи ағысын өзгертті. Сан-Хоакин өзенінің төменгі ағынындағы су құқықтарын алмасу үшін Дельта-Мендота каналы мақұлданды. Трейси сорғы станциясының көмегімен Сакраменто өзенінен су Дельта-Мендота каналына ауыстырылады. АҚШ-тың Суды қалпына келтіру бюросы және Сан-Луис Дельта-Мендота су басқармасы каналдың оңтүстік жағынан шығарылатын судың сапасын сақтауға жауапты. Дельта-Мендота каналы – Сан-Франциско шығанағынан тұздың енуін азайтуға бағытталған Дельта бөлімі жобасының маңызды бөлігі, оны Суды қалпына келтіру бюросы басқарады. Құрылыстың ұзақтығына байланысты бірнеше келісімшарттар қажет болды. Суды қалпына келтіру бюросы алғашқы келісімшарттарды 1946 жылдың 14 маусымында Хьюберт Х. Эверистке 686+00 және 1365+00 станцияларына берді, бірақ жұмысшылар Фред Дж. Маурер мен Ұлына қарсы ереуілге шықты. Келесі келісімшарттар сериясы 1946 жылдың 24 қазанында Моррисон Кнудсен компаниясына және М. Х. Хаслер құрылыс компаниясына берілді, олар 185+00 және 231+00, сондай-ақ 243+00 және 774+00 станцияларында жұмыс істеді. Сорғы станциясы Сан-Франциско қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 96 шақырым қашықтықта, Калифорния штатының Байрон ауылдық округінде, Трейси қаласының жанында орналасқан. Су Сан-Хоакин дельтасының оңтүстік бөлігінен алынып, Сан-Хоакин алқабындағы, Сан-Бенито және Санта-Клара округтеріндегі мердігерлерге қалалық және ауыл шаруашылығының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін сорғыланады. Екі 15 фут диаметрлі құбыр, 22 500 ат күші бар алты мотордың көмегімен күніне шамамен 8 500 акр-фут (AF) су Дельтадан оңтүстікке тасымалданады, бұл су шамамен 200 футқа көтерілгеннен кейін. Штат басқаратын Калифорния су құбыры мен федералды басқаратын Дельта-Мендота каналын байланыстыратын екі 108 дюймдік диаметрі 500 фут ұзындығындағы құбырлар бар. Бұл құбырлар Калифорния су құбырынан Дельта-Мендота каналына секундына 467 куб фут су сорғылауға қабілетті. Бұл көлемдегі су жыл сайын Орталық алқап жобасына 35 000 акр-фут суды қайтаруға мүмкіндік береді. Төрт сорғыш Санта-Фе-Спрингс, Калифорниядағы Cascade Pump Company компаниясынан шығарылған, 48 дюймдік диаметрі бар және минутына 55 125 галлон су сорғылай алатын 48MF үлгісіне ие.

Балық түрлерін қорғау

Тағы бір маңызды нысан – Трейси балық жинау қондырғысы. Қауіп төніп тұрған және құрып бара жатқан түрлерді қорғау мақсатында, балықтарды ұстауға және оларды қауіпсіз түрде Дельтаның су жолдарына қайта жіберуге көмектесетін бірнеше шалқалар, арналар мен резервуарлар бар. 1950 жылдары салынған бұл қондырғының мақсаты – су жануарларын мемлекеттің оңтүстігіне су тасымалдауға қолданылатын сорғылардан жарақат алудан немесе өлтіруден қорғау. Бұл нысан сорғы станциясынан шамамен 1 км шығысқа қарай орналасқан және 1957 жылы пайдалануға берілді.