Кіріспе

Ағылшын көлдер аймағындағы тау

Сент-Санди-Крэг – Ағылшын көлдер аймағындағы құлама, Шығыс Феллдердегі Фэрфилд тобының бір бөлігі. Ол Паттердейл аспанының ерекше белгісі, ерекше дөңгелек пішінімен көзге түседі. Шындығында, көлдің жоғарғы бөлігінен ашылатын көріністерде ол өте әдемі көрінеді, сондықтан оны кейде "Улсуотер құламасы" деп атайды.

Топография

Сент-Санди-Краг – Фэрфилдтің солтүстік-шығыс жотасындағы ең биік нүкте, ол Паттердейл ауылының артындағы аңғарға дейін екі мильге созылып, төмен түседі. Фэрфилдтің жалпақ шыңынан Кофа Пайк қосалқы шыңына дейін тіктеу беткеймен түседі. Бұл – жотаның тар бөлігі, жаяу жүргіншілердің көп қозғалысынан қатты зақымдалған. Жер қайтадан Сент-Санди-Крагқа көтеріліп, екі жағындағы төбелерден биікке шығады. Шыңынан Бёркс төменгі жазығына жылдам құлдырайды, одан әрі Арнисон-Краг серіктес шыңы орналасқан. Сент-Санди-Крагтың жоғарғы бөлігі үшбұрышты пішіндес, үшінші жота шығысқа қарай созылады. Бұл жота Gavel Pike-тің төменгі шыңына жетуден бұрын "The Cape" деп аталатын ойысты кесіп өтеді. Төменнен қарағанда, бұл "пик" атауына лайық келгенімен, жоғарыдан қарағанда оның қосалқы екені анық көрінеді. Gavel Pike-тің төменгі жағында Лордтың Орыны орналасқан, ал одан кейін қысқа шығыс жотасы Дипдейлге қарай жалпы жерге құлайды. Сент-Санди-Крагтың басты сұлулығы – Грисдейлге қараған солтүстік-батыс беткейі. Оның ұзын, әдемі қисығы жарты шақырымдық жартасқа тіреліп тұр, беткейінің барлық бөлігі симметриялы. Жартастарды тік жарқабақтар кесіп өтеді, олар арасындағы жоталар альпинистер мен тау шаңғышыларына мүмкіндік береді. Жартастар шамамен 15 км жерде аяқталып, оның орнына аңғарға қарай тік құмды беткейге ауысады, одан тағы да 15 км төменде. Осы беткейдің әдемі көрінісін аңғардың арғы жағындағы Хелвеллин мен Биркхаус Мурдан көруге болады. Құлаудың оңтүстік-шығысында Сент-Санди-Крагты Харт-Крагтан және Хаудың үстіндегі Хартсоптан бөліп тұратын Дипдейл аңғары жатыр. Бұл беткей де тік және тасты, бірақ үнемі тас шығып тұрмайды. Gavel Pike мен Бёркс арасында Дипдейлмен бөлінген асылған аңғар – Колд Коув орналасқан. Сент-Санди-Крагтан басталатын барлық өзендер Паттердейлдегі Улсуотердің басына жетеді.

Геология

Геологиялық тұрғыдан алғанда, саммит аймағы андезиттен тұрады, оның астында Сент-Сандей Крэг мүшесінің 50 метрлік риодактикалық лапилли туфы жатыр, ол шығыс қырынан көзге көрінеді.

Саммит

Екі жағындағы жіңішке тік қырларды ескере отырып, Сент-Санди жартасының шыңы күтпегендей тегіс және жасыл. Ең биік жерде екі қазан орналасқан, онда тастар шөбінің арасынан шығып тұрады. Саммит аймағының солтүстік жағындағы тағы бір қазан Улсуотерге ең үздік көрініс ашылады. Шығыс Чокстон шатқалының басына қарай жатқан жартастың үстінде, бүлдіргеннің арасында енді көрінбейтін кварцтан жасалған айқыш жатыр. Гейвел Пайк Дипдейлдің бастауына керемет көрініс ұсынады.

Көтерілу

Басты бастапқы нүкте – Паттердейл, Бёркске көтерілу немесе оны басып өту арқылы. Арнисон жарлығы да қосымша мүмкіндік ретінде қарастырылуы мүмкін, ал солтүстік-шығыс қырқасы Улсуотер көлінің керемет көрінісін ашады. Паттердейлден бастауға тағы бір балама – Элмхоу зигзагы, ол жартастың солтүстігіндегі Грисдейл бетіне көтеріледі. Лордтың Отырығы мен шығыс қырқасына Дипдейлден, Бриджендтегі тұрақтан бастап шығуға болады. Сент-Санди жарлығына батыс жағынан да көтерілуге болады, алдымен Грисдейл Тарнына барып. Бұл саммитқа Грасмирден немесе Данмейл-Рейзден жетеді. Сент-Санди жарлығы қазір Альфред Уэйнрайттың танымал «Теңізден теңізге» саяхатының маршрутында орналасқан, бұл оның үстінен өтетін жолаушылардың санын едәуір арттырды.

Атауы

Сент-Денбі – бұл Әулие Доминикке берілген жергілікті есім, бірақ осы әулиенің есімі қалай осы тауға байланысты екені нақты белгісіз.