Кіріспе

XVI ғасырдағы ағылшын саясаткері
XVI ғасырдағы пуритан саясаткері

Сэр Питер Уэнтуорт (1529–1596) – Англия Парламентіндегі белгілі пуритан көшбасшысы. Ол Пол Уэнтуорттың ағасы болып, 1571 жылы Барнстапл округінен депутат болып сайланды. Кейіннен 1578 жылы Корнуоллдағы Трегония округінен, ал 1586–1587, 1589 және 1593 жылдардағы парламенттерде Нортгемптон қаласынан өкілдік етті. Уэнтуорт I Елизавета патшайымның басты сыншысы болды, ал 1576 жылғы Парламент алдындағы сөйлесі ағылшын Парламенті саясатының жаңа дәуірінің бастауы ретінде қарастырылды. Томас Кромвель сияқты депутаттардың күнделіктерінде жазылған сөздер мен парламент отырыстары осы кезде көбейе бастады, қоғамдық назар саяси мәселелерге ауысқанда және сөз бостандығы сияқты мәселелер парламенттік саясаттағы орнын тапқанда.

Осы кезде Уэнтуорт сөйлеген сөзі үзіліп қалды, ал палата «оны дереу түрмеге қамау керек және оның сөзін оның кінәсін жеңілдету үшін тексеру керек» деп шешім қабылдады. Уэнтуорттың сөйлеген сөзінің жазылмаған бөлігі сақталды, ал оның риторикасы мен мазмұны соңына дейін ұқсас үлгіде жалғасты. Ақырында, Уэнтуорт түрмеден босатылып, Парламентке қайта қабылданды. 1586, 1589 және 1593 жылдары ол Нортгемптон округінен депутат болып сайланды. 1587 жылдың ақпан айында сэр Энтони Коуп (1548–1614) Спикерге қолданыстағы шіркеу заңын жою туралы заң жобасын, сондай-ақ Пуритандықтардың «Ортақ дұғалар кітабына» енгізген өзгерістерін ұсынды, ал Уэнтуорт оған қолдау көрсетіп, Халық палатасының бостандықтарына қатысты бірнеше мәселелерді көтерді. Коуп пен Уэнтуорт екеуі де I Елизаветаның шіркеулік өкілеттігіне араласқандары үшін Тауэрге қамалды. 1593 жылы Уэнтуорт тағы да патшалық мұрагерлік мәселесі бойынша петиция ұсынғаны үшін түрмеге қамалды және бостандығын қайта иеленбеді, 1596 жылдың 10 қарашасында Тауэрде қайтыс болды. Тауэрде ол «Патшайымға оның мұрагерін бекіту туралы Ынталы кеңес» атты маңызды трактат жазды, ол қазір Ұлыбритания кітапханасында сақтаулы.

Отбасы

Питер Вентворт екі рет үйленген; оның бірінші әйелі Леттис Лейн болды, олардан балалары болмады. Ол сэр Ральф Лейн мен Модтың (туған Парр) қызы еді, Мод Кэтрин Паррдың сенімді досы және туысы болған. Ал екінші әйелі – Елизабет Уолсингхэм, сэр Фрэнсис Уолсингхэмнің қарындасы, Елизабет патшайымның мемлекеттік хатшысы. Ол Елизабетпен бірге балалары болды, соның ішінде қызы Фрэнсис Вентворт та бар еді. Оның үшінші ұлы Томас Вентворт (Оксфорд жазушысы) (шамамен 1568–1628) парламентте патшалық биліктің шектеусіздігіне қарсы күрескен белсенді және кейде наразылық білдірген депутат болды, ол 1604 жылы парламент мүшесі атанды: Ол сол жылдан өмірінің соңына дейін Оксфорд қаласын өкілдік етті және 1607 жылы Оксфорд жазушысы болды. Тағы бір ұлы, Уолтер Вентворт та 1601 жылы Тависток округінен парламентке депутат болып сайланды.