Жон Уивер (1576-1632) – ағылшын антиквары және ақыны. «Епиграммалар» еңбектері, Шекспир туралы зерттеулермен танымал. Англиялық ескерткіштер тарихындағы алғашқы кітаптардың авторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Уивер (1576–1632) – ағылшын антиквары және ақыны. Ол «Ең көне кесімдегі және ең жаңа үлгідегі эпиграммалар» (1599) атты еңбегімен, онда Шекспир, Бен Джонсон және замандас ақындары туралы эпиграммалар бар, сондай-ақ «Ежелгі жерлеу ескерткіштері» атты кітабымен танымал. Бұл кітап ағылшын шіркеулеріндегі ескерткіштер мен эпитафиялар тақырыбына арналған алғашқы толық зерттемелік еңбек болды және 1631 жылы, өмірінің соңғы жылына бір жыл қалғанда жарық көрді.
English antiquary and poet
John Weever (1576–1632) was an English antiquary and poet. He is best known for his Epigrammes in the Oldest Cut, and Newest Fashion (1599), containing epigrams on Shakespeare, Ben Jonson, and other poets of his day, and for his Ancient Funerall Monuments, the first full length book to be dedicated to the topic of English church monuments and epitaphs, which was published in 1631, the year before his death.
Өмір
Уивер Ланкаширдің Престон қаласында туған. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, ал оның ата-анасы кім екені белгісіз. Ол 1590 жылы Ланкаширдегі Ли Холлде болған төңкерістен кейін кісі өлтіру айыбымен сотталған жергілікті жер иесі Томас Лэнгтонның он үш ізбасарының бірі болған Джон Уивердің ұлы болуы мүмкін. Ол Кембридж университетіндегі Квинс колледжінде оқыды, 1594 жылдың 30 сәуірінде сизар ретінде қабылданды. Уивердің Кембридждегі алғашқы тәлімгері Уильям Ковелл болды, ол өзі Ланкашир тумасы және Шекспир туралы алғашқы жарияланған мәліметтердің бірі бар «Полимантея» (1595) еңбегінің авторы. Уивердің тағы бір тәлімгері Роберт Пирсон болды, оны өмірінің соңында «ғибратты, білімді дін қызметкері» деп құрметпен еске алды. Уивердің өзі шіркеуде қызмет етуді ойлаған болуы мүмкін, бірақ 1598 жылдың 16 сәуірінде диплом алғаннан кейін Кембриджтен кетіп, Лондонға барып, әдеби ортаға толыққанды енді. Ол 1603 жылы Йорк қаласында, содан кейін Ланкаширде болды. Бірақ ол ақырында Лондонға қоныстанды, үйленді және Клеркенвеллдегі Сент-Джеймс приходында үй сатып алды.
Weever was a native of Preston, Lancashire. Little is known of his early life, and his parentage is not certain. He may be the son of the John Weever who in 1590 was one of thirteen followers of local landowner Thomas Langton put on trial for murder after a riot which took place at Lea Hall, Lancashire. He was educated at Queens' College, Cambridge, where he was admitted as a sizar on 30 April 1594. Weever's first tutor at Cambridge was William Covell, himself a native of Lancashire and author of Polimanteia (1595) which contains one of the first printed notices of Shakespeare. Another of Weever's tutors was Robert Pearson, whom in later life he mentions with gratitude as a "reverend, learned divine". It is possible that Weever considered a career in the church himself but after receiving his degree on 16 April 1598 he appears to have left Cambridge and travelled to London, where he immersed himself in the literary scene. He was in York in 1603 and later apparently in Lancashire. However, he eventually settled in London and married, buying a house in the parish of St. James, Clerkenwell.
Шығармалары
1599 жылдың соңында Уивер «Ең ежелгі кесудегі және ең жаңа модадағы эпиграммалар» атты жинағын жариялады, онда Шекспир, Сэмюэл Дэниел, Майкл Дрейтон, Бен Джонсон, Эдмунд Спенсер, Уильям Уорнер және Кристофер Миддлтон туралы эпиграммалар бар, олардың барлығы әдебиет тарихшысы үшін құнды. Шекспирге арналған эпиграмма ерекше қызығушылық тудырады, себебі ол Шекспирдің дәстүрлі сонеттік пішімін сақтайды: бұл Уивердің Шекспирдің сонеттерінің түпнұсқаларын көргенін көрсетеді, олар сол кезде тек қолжазба түрінде ғана таралған. Дегенмен, көптеген басқа эпиграммалар Уивердің Кембридж университетінде танысқан адамдарына қатысты және ол әлі студент болған кезінде жазылған болуы мүмкін. Кітапта Уивердің Кембридждегі достарының мақтау өлеңдері де бар. 1600 жылы ол «Фаунус және Меллифлора» атты туындысын жариялады, ол Шекспирдің «Венера мен Адонис» стиліндегі эротикалық поэма ретінде басталып, мың жолдан кейін күрт сатираға бұрылады, сондай-ақ бұл өнер түрінің мифологиялық бастауын сипаттаумен және классикалық авторлардың сатираларын аударумен аяқталады. Ол замандас сатириктері Джозеф Холл мен Джон Марстонға, сондай-ақ 1599 жылғы Епископтардың тыйымына сілтеме жасайды, ол Томас Наше және басқалардың сатирикалық туындыларын қайтарып алуға және жоюға бұйрық берді. 1601 жылы «Сатирдің қамшысы» атты анонимді памфлет жарық көрді, онда «эпиграммашы», «сатирик» және «юморист» деп аталатын үш тұлғаға шабуыл жасалды. Бұл үш тұлғаның Эверард Гилпин, оның «Skialetheia немесе Шындықтың көлеңкесі» (1598) туындысының авторы, оның туысы Джон Марстон және Бен Джонсон екені қабылданады. Уивердің осы памфлеттің авторы болғаны және оның салдарынан оған өзінің кезекте шабуыл жасалып, Томас Деккердің «Сатиромастикс» пьесасындағы Асиний Бубо кейіпкері, Марстонның «Сенің қалауың» пьесасындағы Симплиций Фабер және Джонсонның «Әркім өз мінезінен шығар» пьесасындағы Шифт кейіптері арқылы мазақталғаны сенімді түрде дәлелденді. Бұл үш кейіпкердің барлығы өте кішкентай бойлы және темекіге құмар болып бейнеленген, бұл екі ерекшелік Уивердің өзі кейінгі туындыларында мойындайды. 1601 жылы Уивер діни сипаттағы тағы екі маңызды туындысын жариялады: «Шейіттердің айнасы» және «Agnus Dei». «Шейіттердің айнасы» немесе «Сэр Джон Олдкаслдың өмірі мен өлімі» бұл құбылысқа қарсы реакцияның бір бөлігі болуы мүмкін. Алғы сөзінде Уивер оны «алғашқы нағыз Олдкасл» деп атайды, мүмкін Шекспирдің Фальстафф кейіпкері алғаш рет «Сэр Джон Олдкасл» ретінде пайда болғандықтан. Уивердің туындысына Джон Бейлдің 1544 жылғы Олдкасл туралы жазған биографиясы әсер еткен, ол оны протестанттық шейіт ретінде көрсетеді. Бұл ұзын поэманың төртінші шумағында, онда Сэр Джон өзінің мадақтаушысы болып табылады, Шекспирдің «Юлий Цезарь» пьесасы еске түсіріледі, бұл пьесаның жазылған күнін анықтауға көмектеседі. Уивердің осы жылғы тағы бір туындысы «Agnus Dei» – Иса Мәсіхтің өмірін өлең түрінде баяндайды. Оның әдеби құндылығы шамалы, бірақ бірнеше рет қайта басылды, мүмкін, ол екі сантиметрден де кішкентай кітап түрінде шығарылғандықтан. «Шейіттердің айнасы» 1872 жылы Роксбург клубы үшін қайта басылды.
In late 1599 Weever published Epigrammes in the Oldest Cut, and Newest Fashion, containing epigrams on Shakespeare, Samuel Daniel, Michael Drayton, Ben Jonson, Edmund Spenser, William Warner and Christopher Middleton, all of which are valuable to the literary historian. The epigram on Shakespeare is particularly interesting since it follows the typical Shakespearean sonnet form: this may indicate Weever had seen actual examples of Shakespeare's sonnets, which at that date circulated only in manuscript. Many other epigrams however relate to persons Weever knew at Cambridge and presumably were composed while he was still a student there. The book also has commendatory verses by some of Weever's Cambridge friends. In 1600 he published Faunus and Melliflora, which begins as an erotic poem in the style of Shakespeare's Venus and Adonis and after a thousand lines in this vein abruptly veers toward satire, with a description of the mythological origins of the form and translations of satires by classical authors. It concludes with references to contemporary satirists Joseph Hall and John Marston, and also to the Bishops' Ban of 1599, which ordered the calling in and destruction of satirical works by Thomas Nashe and others. In 1601 an anonymous pamphlet called The Whippinge of the Satyre was published, which attacks three figures referred to as the Epigrammatist, the Satirist and the Humorist. These three are taken to refer to the contemporary writers Everard Guilpin, author of Skialetheia. or, A shadowe of Truth (1598), his kinsman John Marston, and Ben Jonson. It has been convincingly argued that Weever was the author of this pamphlet, and that as a result he was attacked in his turn and lampooned onstage as the character Asinius Bubo in Thomas Dekker's Satiromastix, as Simplicius Faber in Marston's What You Will and as Shift in Jonson's Every Man Out of His Humour. All these three characters are represented as being very small in stature and great lovers of tobacco, two characteristics which Weever himself admits to in his later works. In 1601 Weever also published two more serious works of a religious tone, The Mirror of Martyrs and An Agnus Dei. The Mirror of Martyrs or The Life and Death of Sir John Oldcastle may have been part of a backlash. In his preface Weever calls it the "first trew Oldcastle", perhaps on account of the fact that Shakespeare's character Falstaff first appeared as "Sir John Oldcastle". Weever's work is influenced by John Bale's 1544 biography of Oldcastle, which presents him as a proto Protestant martyr. In the fourth stanza of this long poem, in which Sir John is his own panegyrist, occurs a reminiscence of Shakespeare's Julius Caesar which serves to fix the date of the play. Weever's other work of this year, An Agnus Dei, is the life of Christ told in verse form. It has little literary merit but went through several editions, perhaps because it was produced as a tiny book less than two inches square. The Mirror of Martyrs was reprinted in 1872 for the Roxburghe Club.
Ежелгі жерлеу ескерткіштері
1599 жылы алғашқы жарияланымынан бастап-ақ Уивер қабір ескерткіштеріне қызығушылық танытты. Осыны дамыта отырып, ол он жетінші ғасырдың алғашқы үш онжылдығын монументальді жазуларды жинаумен өткізді. Ол Англияның барлық аймақтарын, Шотландияның бір бөлігін, Францияны, Төмен елдерді және Италияны аралады. Англияға оралған соң, ол замандас антиквариаттарының бірі, сэр Роберт Коттон және Августин Винсент сияқты адамдармен достық қарым-қатынас орнатты. Оның еңбегінің нәтижесі 1631 жылы «Ежелгі жерлеу ескерткіштері» деген атпен жарық көрді. Бұл еңбек оның тақырыбына арналған кең ауқымды кіріспелік шолуды, «Жерлеу ескерткіштері туралы әңгімені» қамтыды; одан кейін Англияның төрт оңтүстік-шығыс дін аймағындағы (Кентербери, Рочестер, Лондон және Норвич) мыңнан астам жазуды зерттеу келді. Кітаптың құндылығы осы жазулардың көптегені кейіннен жоғалып кеткендігімен байланысты. Дегенмен, Уивер жазуларды көбінесе әдеби мұра ретінде қарастырды және (замандастарының кейбіреулерінен өзгеше) олар ұсынған генеалогиялық деректерге немесе көптеген ескерткіштердің геральдикалық элементтеріне көп мән бермеді. Грэм Парри былай деді: «Ол ескерткіштің жартылай құнын елемегені дұрыс». Ол олардың мүсіндік немесе сәулеттік ерекшеліктеріне де назар аудармады және саяхаттарында сурет салған жоқ. Жарияланған томда он сегіз ғана ағаштан ойылған сурет бар, олардың барлығы өндіріс кезеңінде қосылған сияқты және антиквариат достары ұсынған суреттерге негізделген. Антиквариаттар қоғамы Уивердің қолымен жазылған екі дәптерді (MSS 127 және 128) сақтайды, оларда «Ежелгі жерлеу ескерткіштерінің» жартылай дайын жобасы, сондай-ақ жарияланған томға кірмеген басқа материалдар бар.
As early as his first publication in 1599 Weever had demonstrated an interest in tomb monuments. Developing this, he spent the first three decades of the seventeenth century collecting monumental inscriptions. He travelled throughout England and to parts of Scotland, France, the Low Countries and Italy. Back in England he made friends among the chief antiquaries of his time, including Sir Robert Cotton and the herald Augustine Vincent. The result of his endeavours appeared as Ancient Funerall Monuments, a folio volume published in 1631. The work included a lengthy introductory global overview of his subject, the "Discourse of Funerall Monuments"; and this was followed by a survey of over a thousand inscriptions in the four south eastern dioceses of England: Canterbury, Rochester, London and Norwich. The book is particularly valuable on account of the subsequent loss of many of these inscriptions. However, Weever viewed the inscriptions primarily as literary survivals, and (unlike some of his contemporaries) took little interest in the genealogical evidence they provided, or in the heraldic elements of many monuments: Graham Parry comments, "[i]t is fair to say that he ignored half the value of a memorial." Nor was he concerned with their sculptural or architectural features, and he made no drawings on his travels. The published volume contains just eighteen illustrative woodcuts, all of which appear to have been added only at the production stage, and to have been based on drawings supplied by antiquarian friends. The Society of Antiquaries holds two notebooks in Weever's own hand (MSS 127 and 128) which contain a partial early draft of Ancient Funerall Monuments, as well as other material not included in the published volume.
Жеке өмір
Уивердің әйелінің есімі Энн еді, бірақ сақталған құжаттар бойынша ол 1614 жылы Клеркенвеллдегі Сент-Джеймс шіркеуінде Джон Уиверге үйленген Энн Эдвардс болды ма, әлде сол шіркеуде 1617 жылы Джон Уиверге үйленген Энн Пантинг болды ма, әлде екеуі де емес пе – бұл белгісіз. Ол 1647 жылы өсиетнама жасаған Клеркенвеллдегі Энн Уивер болуы мүмкін, ал оның бойжеткен аты – Ониеон болуы мүмкін.
Weever's wife's first name was Anne, but it is unclear from the surviving records whether she was Anne Edwards, who married a man named John Weaver in St James Church, Clerkenwell, in 1614; Anne Panting, who married a John Weaver in the same church in 1617; or neither of these. She may have been the Anne Weaver of Clerkenwell who drew up her will in 1647, and whose maiden name may have been Onion.