Кіріспе
Америкалық баптист пасторы, педагог және экономист, оның ұлы Коннектикут штатының вице-губернаторы.
his son, the Lieutenant Governor of Connecticut
Фрэнсис Уэйланд (11 наурыз 1796 – 30 қыркүйек 1865) – американдық баптист пасторы, педагог және экономист. Ол Браун университетінің президенті және Провиденс, Род-Айленд штатындағы Америкадағы Бірінші баптист шіркеуінің пасторы болды. Вашингтонда 1867 жылы негізінен бұрынғы құлдарды оқыту мақсатында Уэйланд семинариясы құрылды және оның құрметіне аталды.
Жас шағы мен отбасы
Франсис Уэйлендтің әкесі де сол аттас, баптист пасторы болған ағылшын еді. 1796 жылы Нью-Йорк қаласында туған Уэйленд 1813 жылы Юнион колледжін бітіріп, доктор Эли Берриттің жетекшілігімен Трояда медицинаны оқыды. Доктор Берритт, пастор Блэклич Берриттің ұлы, 1800 жылы Уильямс колледжін бітірген және 1802 жылдың 29 наурызында Нью-Йорк штатының Троя қаласында медицинамен айналысуға лицензия алды, сондай-ақ медициналық шеберлігімен тез танылды. Доктор Уэйленд бұрынғы ұстазы туралы былай деді: «Доктор Эли Беррит – өте керемет логикалық ойлау қабілетіне, мамандығына ынтасымен және өз ой-пікіріне үлкен сенімі бар адам еді. Ол Трояда және аймақтағы өзге де жерлерде өз саласындағы жетекші болды және жоғары моральдық қасиеттерімен ерекшеленді». Доктор Уэйленд Нью-Йорк қаласында да медицина оқыды, бірақ 1816 жылы Мозес Стюарттың үлкен ықпалына ие болған Андовер теологиялық семинариясына түсті. Теология курсын аяқтауға қаражаты жетпеді, ал 1817-1821 жылдары Юнион колледжінде оқытушы болып жұмыс істеді. Бостонның Бірінші баптист шіркеуінің пасторы ретінде бес жыл қызмет еткен соң, 1826 жылы табиғи философия профессоры болып Юнион колледжіне қайта оралды. Ол 1825 жылы Ньютон теологиялық институтын құрушылардың бірі болды. Ынтасымен, тыйым салу және құлдыққа қарсы қозғалыстарды қолдады, көп жыл бойы «штаттық түрме және Провиденс округінің түрмесінің инспекторы», Түрме тәртібі қоғамының президенті болды, түрме реформасы және жергілікті қайырымдылық істеріне белсенді қатысты. 1842 жылғы «Дорр көтерілісі» кезінде «заң мен тәртіп» көшбасшыларының бірі болды және «Род-Айлендтің бірінші азаматы» деп аталды. Ол қолдаған, тәрбиелеген және ынталандырған адамдардың бірі – құлдықтан қашқан, баптист пасторы болған Леонард Блэк, «Леонард Блэктің өмірі мен азаптары» атты кітабының авторы. Уэйленд жергілікті баптист дінбастауларының құлдықты жақтаушы және құлдыққа қарсы топтарға бөлінуіне жол бермеу үшін көп күш сарп етті, бірақ бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. және 1851 жылы Америкалық антикварлық қоғамға мүше болды.
Браунның төрағалығы
1827 жылы ол Браун университетінің президенті болды. Оның 28 жылдық басшылығы кезінде ол колледжді біртіндеп дамытып, академиялық тәртіпті жақсартты, кітапхана құрды және ғылыми зерттеулерге көбірек мән берді. Ол сондай-ақ колледжден тыс жоғары білім беру идеалдары үшін жұмыс істеді, этика және экономика бойынша оқулықтар жазды, сондай-ақ Род-Айленд штатының және әсіресе (1828) Провиденстің тегін білім беру жүйесін қолдады. Оның «Америка Құрама Штаттарындағы қазіргі колледж жүйесі туралы ойлар» (1842) және 1850 жылы Браун университетінің кеңесіне ұсынған есебі білім беру реформаларына, әсіресе өндірістік курстарды енгізуге жол ашты, бірақ олар оның өмірінде толыққанды қабылданбады. Уэйлендтің Браун медицина мектебін реформалау әрекеттері мектептің профессорлық-оқытушылық құрамы мен қызметкерлерінің қарсылығына ұшырады, олар отставкаға кетіп, медициналық бағдарлама жойылды. Чарльз Т. Конгдон және Джеймс Б. Ангелл сияқты Браун қауымының мүшелері оны жақсы есте сақтады, олардың сөздері «Энциклопедия Брунонияна» кітабында келтірілген. Чарльз Т. Конгдон «Журналист туралы естеліктер» (1880) кітабында былай деп жазды:
«Оған қорқынышпен және дірілмен бағынбады, тіпті ең батылы оның қабағын көруге батыл болмады. Ол мінезімен ұлы болды және қаласа, Радамант сияқты қатаңдық таныта алатын. Оның алдына шақырылу – апат еді, және ешбір студент, мінезіне қарамастан, шақыруға қорқып емес ең аз күдік танытпады. Біз президенттің үлкен беделіне ие болдық, тіпті оған құрмет көрсеттік, ал ресми шараларда ол академиялық киім мен бас киім кигенде оның әсерлі келбетімен мақтан тұттық. Кейінірек ол мейірімділік пен жақсы мінез-құлық танытқандығын естідім. Әрине, кез келген студенттің жамандыққа немесе университет ережелерін өрескел бұзуға қатысқандығы анықталғанда оның іздері аз болды. Ол студент есігінің алдында ресми түрде қағып, тез ашылмаған жағдайда ауыр басып тұратын. Мичиган университетінің президенті Джеймс Б. Ангелл, 1849 жылғы түлек, «Браунның естеліктері» кітабында былай деп жазды:
«Колледж тәртібі толығымен оның қолында болды. Оны басқаруда ол қатал, кейде ықпалды болды. Бірақ оның заманындағы бірде-бір түлек одан жоғары міндеттерді немесе асыл және қажырлы өмірге ұмтылуға берілген күшті сезімді алмай қалған жоқ. Ол бізге көптеген дана сөздер айтты және оларды ешқашан ұмытылмасдай қысқа және мәнді стильде жеткізді. Менің тәжірибем басқалардың тәжірибесімен бірдей деп ойлаймын, өйткені менің өмірімде бір апта да оның кейбір дұрыс сөздерін еске түсірмегенім жоқ, бұл мен үшін үлкен пайда келтірді. Мұғалімнің шәкірттеріне деген күшінің дәлелі осыдан артық не болуы мүмкін? Ол 1855 жылы Браун университетінің президенті қызметінен кетіп, 1857 жылдан 1858 жылға дейін Провиденстегі Америкадағы тарихи Бірінші баптист шіркеуінің пасторы болды.»
He was disobeyed with fear and trembling, and the boldest did not care to encounter his frown. He was majestic in manner, and could assume, if he pleased, a Rhadamanthine severity. It was a calamity to be called into that awful presence; and no student, of whatever character, ever made the least pretence of not being frightened at the summons. However loosely our tongues might wag, we thoroughly respected and even reverenced the president; and upon public occasions, when he put on his academic gown and cap, we were rather proud of his imposing appearance. In his later days, I have been told he exhibited marked urbanity and sweetness of disposition. Certainly there were small traces of either when any undergraduate was detected in an act of meanness or a flagrant violation of the university statutes. He had a heavy foot for a student’s door when it was not promptly opened after his official knock. President of the University of Michigan James B. Angell Class of 1849, who wrote in Memories of Brown:
The discipline of the college was wholly in his hands. In administering it he was stern, at times imperious. But no graduate of his time ever failed to gain from him higher ideals of duty or lasting impulses to a noble and strenuous life. He said so many wise things to us and uttered them in so pithy and sententious a style that one could never forget them. I presume that my experience is like that of others, when I say that hardly a week of my life has passed in which I have not recalled some of his apt sayings and to my great advantage. Is there any better proof than that of the power of a teacher over his pupils? He resigned the presidency of Brown in 1855, and served from 1857 to 1858 as pastor of the historic First Baptist Church in America, in Providence.
Қоғамдық кітапханаларды дамытудағы рөлі
Уэйланд кітапханаларды көп жылдар бойы ынталы түрде қолдаған адам болды. 1851 жылы Массачусетс штатының Уэйленд қаласына қоғамдық кітапхана ашу үшін жасаған сыйлығы, Массачусетс штатының қалаларына кітапханалар құруға рұқсат беретін заң қабылдануына түрткі болды.
Мұра
Массачусетс штатының Уэйланд қаласы оның құрметіне аталған. Вашингтондағы Уэйленд семинариясы, Вирджиния Юнион университетінің ізашары, оның есімімен аталыпты. Висконсин штатының Бивер Дам қаласындағы Уэйланд академиясы да 1855 жылы оның құрметіне аталған. Жапонияның Токио қаласындағы Кейо университетіндегі Уэйленд күніне арналған лекциялар Уэйландтың құрметіне аталған, өйткені оның еңбектері Жапониядағы ең көне университеттің негізін қалаушыға үлкен әсер еткен.
Көрнекті ұлы
Оның ұлы Фрэнсис Уэйланд III (1826-1904) 1869–1870 жылдары Коннектикут штатының вице-губернаторы қызметін атқарды, содан кейін Йель заң мектебінің профессоры және деканы болды.