Кіріспе

Швецияның Кивик қаласындағы Скандинавия қола дәуірі қабірі

Король қабірі (Kungagraven i Kivik, Kiviksgraven) – археологиялық ескерткіш. Ол Швецияның Сканния аймағының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Кивик қаласының жанында орналасқан. Бұл орын – шамамен б.з.б. 15 ғасырда салынған, ерекше монументалды Скандинавия қола дәуірінің қос қабірінің қалдықтары.

Сайт

Бұл жер Сканнияның шығыс жағалауынан шамамен орналасқан. Бұл екі жерлеу ерекше. Құрылысы және көлемі бойынша – диаметрі бойынша дөңгелек пішіндес – бұл қабір қола дәуіріндегі Еуропаның көптеген жерлеу орындарынан өзгеше. Ең маңыздысы, тас жәшіктері петроглифтермен безендірілген. Тастарға қашалған суреттерде адамдар, жануарлар (құстар мен балықтарды қоса), кемелер, лурлермен ойнау, символдар және екі жылқы тартқан, төрт спицалы дөңгелектері бар көлік бейнеленген.

Тарих

Бұл жер 1748 жылға дейін құрылыс материалдарын алу үшін пайдаланылған, сонда екі шаруа он тас тақтадан тұрғызылған, солтүстік-оңтүстік бағытталған бейіт тауып алған. Бірақ тас қазу жұмыстары жалғасып, бірқатар тастар жоғалып кеткен. 1756 жылы бұл жерді антиквариатшы және археолог Нильс Вессман (1712–1763) зерттеді. Вессман 1740 және 1750 жылдары археологиялық зерттеулер мақсатымен Сканияға кең сапарлар жасаған. Бұл жерді 1931 жылдан бастап археолог Густаф Холстрем (1880–1962) қазба жұмыстарынан өткізген. 1925 жылдан 1945 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Холстрем Швеция Ұлттық мұралар мекемесінде (Riksantikvarieämbetet) антиквариатшы болып жұмыс істеді. 1931-1933 жылдар аралығында жан-жақты қазба жүргізіліп, тас дәуіріне жататын қоныстың іздері, соның ішінде көптеген кремний сынықтары табылған. Қола дәуірінен қалған тістердің фрагменттері, қола сынықтары және сүйектердің бірнеше бөліктері ғана табылған. Құрғанда екі сандық (жақсық) болған. Сандықтың оңтүстік жағының сол жағында ұзын және кең сандықтан шыққан тік тас тақталар орналасқан. Ол екі жерленген адамның барын анықтағанға дейін, өлшеміне байланысты «Патша қабірі» деп аталған. Қазба орны көптеген тонауларға ұшырағандықтан, сенімді табыстар жоқ, бірақ екі қабірдің бір уақытта салынғаны болжамдалады. Қазбадан кейін бейіт қалпына келтірілді, бірақ оның бастапқы күйіне қаншалықты ұқсас екенін ешкім білмейді. Басқа сол кезеңдегі қабірлермен салыстырғанда, бұл жер қалпына келтірілгенге дейін үш есе биік болған болуы мүмкін. Қалпына келтіру 18 ғасырға жататын эскиздер мен болжамдарға негізделген. Жаңа камера бетоннан салынды және сандықтарға дейін туннель созылды. Бүгінде келушілер қабірге кіріп, ондағы өрнектелген тастарды көре алады.

Басқа дереккөздер

Бауду, Эверт Густаф Холлстрем: әлемдік соғыстар дәуірінің археологы (Стокгольм: Табиғат және мәдениет. 1997 ж.)