Кіріспе
1962 жылы түсірілген фильм – Франсуа Трюффоның «Жюль және Джим» (Jules and Jim) фильмі – Франсуа Трюффо режиссерлік етіп, продюсерлікке де қатысып, сценарийін жазған 1962 жылғы француз жаңа толқынының романтикалық драмасы. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін және кейін оқиғалар өрбітеді, онда француз богемиясы Джим (Генри Серр), оның ұялшақ австриялық досы Жюль (Оскар Вернер) және Жюльдің сүйіктісі, кейін әйелі Кэтрин (Жанна Моро) қатысқан трагикалық махаббат үшбұрышы бейнеленеді. Фильм Анри Пьер Рошенің 1953 жылғы жартылай автобиографиялық романының негізінде түсірілген. Трюффо осы кітапты 1950 жылдардың ортасында Париждегі Сена өзенінің жағасындағы дүкендердің бірінен ескі кітаптарды қарап жүргенде тапқан. Кейін ол 74 жасында алғашқы романын жариялаған қарт Рошемен дос болады. Автор жас режиссердің өзінің туындысын басқа форматқа бейімдеуге деген ниетін қолдады. Фильм 1962 жылы француз киносының Гран-при сыйлығын және «Этоль де Кристаль» сыйлығын жеңіп алды, ал Жанна Моро сол жылы үздік актриса сыйлығына ие болды. 2010 жылы «Empire» журналының «Әлемдік киноның 100 ең үздік фильмі» тізімінде 46-шы орынды иеленді.
Jules and Jim ( ʒyl e dʒim) is a 1962 French New Wave romantic drama film directed, produced and co written by François Truffaut. Set before and after World War I, it describes a tragic love triangle involving French Bohemian Jim (Henri Serre), his shy Austrian friend Jules (Oskar Werner), and Jules's girlfriend and later wife Catherine (Jeanne Moreau). The film is based on Henri Pierre Roché's 1953 semi autobiographical novel describing his relationship with young writer Franz Hessel and Helen Grund, whom Hessel married. Truffaut came across the book in the mid 1950s while browsing through some secondhand books at a shop along the Seine in Paris. He later befriended the elderly Roché, who had published his first novel at the age of 74. The author approved of the young director's interest in adapting his work to another medium. The film won the 1962 Grand Prix of French film prizes, the Étoile de Cristal, and Jeanne Moreau won that year's prize for best actress. The film ranked 46 in Empire magazine's "The 100 Best Films Of World Cinema" in 2010.
Сюжет
Фильмде оқиғалар Ұлы соғысқа дейін, оның кезінде және одан кейін Франция, Австрия және Германияның бірнеше аймақтарында орын алады. Жюль - Австриядан келген ұялшақ жазушы, ол экстравертті француз Джиммен достық қарым-қатынас жасайды. Олар өнер әлеміне және богемиялық өмір салтына қызығушылық танытады. Слайд-шоу кезінде олар құдайдың бюсті мен оның тыныш күлкісіне таңғалады да, Адриатика теңізіндегі аралдағы ежелгі мүсінді көруге барады. Бірнеше әйелмен кездескеннен кейін олар еркін рухты, қалаулы Кэтринді, бейбіт күлімсіреген мүсіннің қос кейіпкерін кездестіреді. Үшеуі бір-бірінен ажырамас. Ол Жюльспен қарым-қатынас бастаса да, оның өмірге деген көзқарасы екеуіне де әсер етеді. Джим қыз жолдасы Гилбертамен қарым-қатынасын жалғастырып, оны басқалардан бөлек көреді. Соғыс жарияланудан бірнеше күн бұрын Жюль мен Кэтрин үйлену үшін Австрияға көшіп келеді. Екі адам да соғыс кезінде қарсыластар жағында қызмет етеді; әрқайсысы қақтығыс кезінде екіншісіне қарсы тұру мүмкіндігінен немесе досын өлтіргенін білгеннен қорқады. Соғыс уақытындағы бөліністен кейін Джим Жюль мен Кэтринге қара ормандағы шалетіне барады. Сол кезде Жюль мен Кэтриннің жас қызы Сабина болады. Жюль өздерінің некедегі шиеленістерін айтады. Ол Джимге Кэтрин оны кейде көптеген аферистермен азаптап, жазалайтынын және бірде оны Сабинамен алты айға тастап кеткенін айтады. Ол оны ешқашан ұмытпайтын Джимді құмартады және азғыруға тырысады. Жюльс Кэтрин оны мәңгілікке тастап кетеді деп қорқады, Джимге Кэтринмен некеге тұру үшін батасын береді, сонда ол оларға және онымен кездесуді жалғастыра алады. Біршама уақыт үштігі Сабинамен шаледе бақытты өмір сүреді, бірақ Джим мен Кэтрин арасында балалы бола алмаудан туындаған шиеленістер пайда болады. Джим Кэтринді тастап, Парижге қайтады. Кейін бірнеше рет хат алмасып, олар қайтадан кездесуге шешім қабылдайды. Жюльс Джимге Катриннің түсік жасағанын жазып бергеннен кейін қайта қауышу болмайды. Біраз уақыттан кейін Джим Жюльске Парижде кездеседі. Ол Жюль мен Кэтриннің Францияға оралғандығын біледі. Кэтрин Джимді қайтарып алуға тырысады, бірақ ол Гилбертке үйленетінін айтып, оны қабылдамайды. Ашулы әйел оған қару ұстап тұр, бірақ ол оны алып тастап, қашады. Кейін ол Жюль мен Кэтринді танымал кинотеатрда, Студия де Урсулиндерде кездестіреді. Үшеуі ашық ауада орналасқан кафеге тоқтады. Кэтрин Джимге бірдеңе айтқысы келетінін айтып, оның машинасына кіруін сұрайды. Ол Джулстан оларға қарауды сұрайды және көлікті зақымдалған көпірден өзенге құлатып, өзін және Джимді өлтіреді. Жюль достарының күлін Пер-Лашез зиратының коломбариумына көмуге қалды; Екатерина оның күлін төбе басына қарай желге шашыратуды қалады, бірақ ол кезде бұл заңға қайшы еді.
Француздық жаңа толқыны
Жанна Моро француз жаңа толқынының актриса стилін бейнелейді. Сыншы Жинетта Винсендо мұны былай анықтады: "сұлу, бірақ табиғи түрде; тартымды, бірақ бір уақытта интеллектуалды, сондай-ақ ойлы сексуалдық – осы жаңа толқын әйелінің ерекшелігі". Фильм атауында болмаса да, Кэтрин – "құрылымдық жоқтық. Ол әйелдікке қатысты екі толыққанды қарама-қарсы идеяны үйлестіреді".
Музыка
New York Times киносыншысы Босли Кроутердің пікірінше, "эмоционалдық мазмұнның көп бөлігі Жорж Делерудің музыкалық қосымшасында" көрініс береді, ол оны "фильмдегі үстем элемент" деп жоғары бағалады. "Time" журналы саундтректі "Барлық уақыттың 100 үздік фильмі" тізімінде "10 ең жақсы саундтрек" деп атады.
Ықпал
ShortList-тің мәліметінше, "GoodFellas (1990) фильмінің қарқынды энергиясына Скорсезедің француз жаңа толқыны киносына деген құштарлығы ықпал еткен, әсіресе Франсуа Трюффоның "Жюль мен Джим" классикалық махаббат үшбұрышы. Ол фильмнің басында осыған ұқсас дауыстық түсіндірме, сондай-ақ кең көлемді баяндау, жылдам монтаж және тоқтап тұрған кадрлар қолдануды қалаған. Ол мұны фильмдегі гангстерлердің көзқарасын көрсететін, кино дәстүріне қарсы "панк тәсілі" деп атады. "Жюль мен Джим" фильмінің түсірілісі 2009 жылы Тьерри Трипод түсірген деректі фильмнің тақырыбы болды.